بابا آدم (سرده)
بابا آدم | |
---|---|
![]() | |
ردهبندی علمی | |
فرمانرو: | گیاهان |
(طبقهبندینشده): | گیاهان گلدار |
(طبقهبندینشده): | دولپهایهای نو |
(طبقهبندینشده): | آستریدها |
راسته: | میناسانان |
تیره: | مرکبیان |
تبار: | Cynareae[۱] |
سرده: | باباآدم |
Species | |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Arctium_lappa02.jpg/270px-Arctium_lappa02.jpg)
بابا آدم که باردان، فیلگوش ، آراقیطون، علف پیرزن و پینه خاله(نام علمی: Arctium) نیز نامیده میشود گیاهی است علفی و دوساله از تیره گلستارهایها (Asteraceae). گیاهی است که به اندازه یک متر و نیم تا دو متر ارتفاع رشد میکند. با برگهای درشت و خشن و سبز رنگ با گلهای توپ مانند و به اندازه فندق یا بزرگتر از آن در باغچه و کنار آبها و یونجه زارها مراتع و مزارع میروید.
این گیاه در اطراف تهران، البرز، راه چالوس، خراسان، کرمان، رودبار، تفرش،ارومیه اروپا و شمال آمریکا میروید و در بعضی نقاط پرورش داده میشود.
این سرده در ایران ۴ گونه علفی چند ساله دارد، بابا آدم (گیاه) «Arctium lappa»، باباآدم صغیر «Arctium minus» و دو گونه باباآدم خوئی «Arctium palladinii» و زیرگونه باباآدم برگپهن «Arctium lappa platylepis» که علاوه بر ایران در شرق اروپا، آناتولی، قفقاز، ماورای قفقاز و ترکمنستان نیز میرویند.[۲]
بابا آدم از گروه کاسنی ها به شمار می رود.این گیاه از سوی رومیان باستان شناسایی شده و فواید آن برای سلامتی مشخص شده است.[۳]
ترکیب شیمیایی
[ویرایش]از تجزیهٔ شیمیایی ریشهٔ بابا آدم مواد زیر بهدست آمدهاست: اینولین، پلی استیلنها، اسید آرکتیک، اسید پروپیونیک، اسید بوتیریک ، اسید لوریک، اسید استئاریک، اسید پالمیتیک، هورمونهای گیاهی، تانن و پلیفنولیک اسید. از تجزیهٔ شیمیایی تخم بابا آدم موارد زیر بهدست آمدهاست: یک گلوکزید تلخ به نام آرکتین Arctin، اسید کلروژنیک، لاپائول A,B، ژرماکرانولید.
از تجزیهٔ شیمیایی برگهای بابا آدم موارد زیر بهدست آمدهاست: آرکتیول، فوکینون، فوکینانولید، بتا- ئودسمول، پتازیتولون، اِرِموفیلن، تاراکساسترول. بهطور کلی دم کرده یا جوشانده برگ، ریشه و تخم بابا آدم خاصیت ضد میکروبی و آنتی تومور دارد.
کاربرد درمانی
[ویرایش]ریشه، برگ تخم و میوه بابا آدم برای درمان سرطانها، رماتیسم، نقرس، ناراحتیهای معده، کلیه، بیماریهای پوستی حتی ریزش موواگزما، گلو درد، ورم لوزهها، سرفه، سرخک، بر زخمها، آبسهها و مرض قند کاربرد دارد. در طب قدیم ریشه گیاه باباآدم طبیعت سرد و خشک داشتهاست. ریشه این گیاه به علت داشتن مقدار زیاد آهن علاج کم خونی میباشد. همچنین از ریشه آن برای درمان سرماخوردگی، التیام کهیر و اگزما استفاده میشود. از برگ این گیاه برای معالجه سرگیجه، رماتیسم، تنظیم قند خون، رفع درد و سوزش ناشی از گزیدگی و درمان کچلی استفاده میشود. تخم این گیاه نیز در پزشکی کاربرد دارد و برای ضد عفونی کردن، درمان ناراحتیهای ریوی و گلو درد به کار گرفته میشود. همچنین ضد کرم معده و روده میباشد.
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ "tribe Cynareae". Flora of North America. Retrieved 2008-01-04.
- ↑ مظفریان، فرهنگ نامهای گیاهان ایران، ۵۲.
- ↑ طب گیاهی-ترجمه دکتر قدیر گلکاریان
منابع
[ویرایش]- مظفریان، ولیالله (۱۳۷۵). فرهنگ نامهای گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی. تهران: فرهنگ معاصر. شابک ۹۶۴-۵۵۴۵-۴۰-۴.
دکتر محمد صادق رجحان (۱۳۷۷)، درمان بوسیله گیاهان دارویی، مرکز فرهنگی آبا
پیوند به بیرون
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- برگ باباآدم (از پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران)