مارکی دو ساد
مارکی دو ساد | |
---|---|
![]() چهرهنگاشتهای از دوناتین آلفونس فرانسُیس، مارکی دو ساد توسط شارل-اِمِده-فیلیپ فن لو تاریخ این چهرهنگاشته به سال ۱۷۶۰، هنگامی که ساد نوزده ساله بوده، بازمیگردد و تنها تصویر قطعی و معتبر از او است. | |
نام هنگام تولد | دوناتیِن آلفونس فرانسوا، مارکی دو ساد |
زادهٔ | ۲ ژوئن ۱۷۴۰ |
درگذشت | ۲ دسامبر ۱۸۱۴ (۷۴ سال) |
آثار برجسته | ۱۲۰ روز در سودوم (۱۷۸۵)
ژوستین (۱۷۹۱) فلسفه در اتاق خواب (۱۷۹۵) ژولیت (۱۷۹۹) |
همسر | رِنِه-پلاژی کُردیر دِ لانِی |
دوره | اواخر قرن ۱۸ میلادی |
حیطه | فرانسه |
مکتب | لیبرتین |
علایق اصلی | پورنوگرافی، خداناباوری، هیچانگاری اخلاقی |
ایدههای چشمگیر | سادیسم |
دوناتیِن آلفونس فرانسوا، مارکی دو ساد (فرانسه: [dɔnasjɛ̃ alfɔ̃z fʁɑ̃swa maʁki də sad]؛ ۲ ژوئن ۱۷۴۰ – ۲ دسامبر ۱۸۱۴) نویسنده، اشرافزاده و لیبرتین فرانسوی بود که بهدلیل حبسهای مکرر در نتیجهٔ جرائم جنسی، پورنوگرافی، توهین به مقدسات مسیحی و داستانهای بلند سبک لیبرتین، تبدیل به یکی از خطرناکترین و ممنوعهترین نویسندگان تاریخ شد. کلمهٔ سادیسم مشتق از شخصیتهای داستانی او است؛ شخصیتهای داستانی که از تحمیل رنج بر دیگران لذت میبرند. داستانهای بلند و کوتاه، نمایشنامه، گفتگوها و قطعات سیاسی که هنگام حیات موفق به انتشار بخشی از آنها با نام حقیقی شد، اکثراً با نام مستعار و نیز پس از مرگش منتشر شدند.
داستان بلند ۱۲۰ روز در سودوم، ژوستین، ژولیت و فلسفه در اتاق خواب، که آمیزهای از توصیفات تصویری از اعمال جنسی، تجاوز، شکنجه، قتل و بچهآزاری با گفت و شنودها و مباحثی مانند دین، سیاست، سکس و فلسفه هستند.
زندگی
[ویرایش]دوناتین آلفونس فرانسوا، مارکی دو ساد در ۲ ژوئن ۱۷۴۰، در پاریس متولد شد. او تنها فرزند ژان باتیست فرانسوا ژوزف، کنتِ ساد (پدر) و ماری الُنور مایه از کارمان (مادر) بود. خانوادهٔ او اشرافی از نوع استانی بودند که اصالتشان به سدهٔ سیزدهم بازمیگشت. اصالت مادر او به یکی از شاخههای خاندان کنده و به خانوادهٔ سلطنتی فرانسه متصل میشد. پدرش یکی از سروانهای واحد نظامی دراگون و عهدهدار ماموریتهایی دیپلماتیک از طرف پادشاهی روسیه، بریتانیا و اسقف اعظم کُلن بود.
در ۱۴ سالگی وارد مدرسه ارتشی شد که فرزندان خانوادههای اشراف در آن ثبتنام میکردند. در ۱۷ سالگی در جنگ علیه پروس شرکت کرد. در سال ۱۷۶۳ درجه سروان گرفت. او با بازیگران تئاتر رابطه داشت و پدرش برای پایان دادن به این قضیه او را وادار به ازدواج کرد. ساد فراز و نشیبهای زیادی را گذراند. چندین بار به اتهام لواط به زندان رفت و دو بار از اعدام با گیوتین نجات یافت. او در حالی که ۳۰ سال از زندگیاش را در زندان گذرانده بود در ۲ دسامبر سال ۱۸۱۴ در سن ۷۴ سالگی درگذشت.
تأثیر
[ویرایش]علاقهمندی به نوشتههای او در قرن بیستم افزایش یافت و اساس ساختمان فکری متفکرانی مانند فریدریشنیچه، زیگموندفروید و نیز نحلههای فکری مانند فراواقعگرایی، تمامیتخواهی و آنارشیسم را متأثر از افکار دوناتین آلفونس فرانسُیس، مارکی دو ساد، میدانند؛ همانطوری که بیشتر روشنفکران برجسته مانند آنجلا کارتر، سیمون دو بووآر و رولان بارت تحقیقات و مطالعات خود را راجع به نوشتههای او منتشر کردند و در طول این قرن زندگینامههای بیشماری دربارهٔ او منتشر شد. همچنین از نمایشهای فرهنگی تولید شده براساس نوشتهها و زندگی شخصی او میتوان به نمایشنامهٔ مارا-ساد نوشتهٔ پتر وایس و اقتباس سینمایی سالو یا ۱۲۰ روز در سودوم ساختهٔ پیر پائولا پازولینی اشارتی داشت. نویسندهٔ آمریکایی روجر شاتوک و فمینیست رادیکال آندریا دورکین، از احیای مجدد سابقه و آوازهٔ دو ساد در سدهٔ بیستم میلادی بهوسیلهٔ روشنفکران و هنرمندان انتقاد جدی کردند و استدلال کردند که این احیا، منتج به ترویج وحشیگریهای پورنوگرافی و خطرناک برای زنان در میان جوانان و اذهان نابالغ خواهد شد.[۱]
فلسفه ساد داشتن روابط آزاد جنسی و میل به آزار جنسی است. این دیدگاه در زمان او در فرانسه بسیار مورد انتقاد واقع شد. رمانهای ساد پیرامون مطالبی مانند سکس و خشونت و تجاوز و مردهخواهی نوشته شده است. امروزه از سادیسم به عنوان یک خصیصه شخصیتی یاد میشود. در مورد بیماری، اختلال یا خصیصه دانستن این ناهنجاری رفتاری نظرات موافق و مخالفی وجود دارد و همچنان مورد بحث فیلسوفان و روانشناسان است.
کتابشناسی
[ویرایش]- ژوستین (رمان)
- ژولیت (رمان)
- فلسفه در اتاق خواب (کتاب)
- نمایشنامهٔ مکالمهٔ کشیش و مرد محتضر
- ۱۲۰ روز در سودوم
- عاشقانههای زندان
- نظری دربارهٔ رمان
- Eugnie de Franval
- The Count Oxtiern
- Contes et fabliaux
در ایران
[ویرایش]در ایران نمایشنامه مارا-ساد چندین بار اجرا شده است. بهرام بیضایی با اقتباس از این نمایشنامه آرش ساد را به زبان فارسی نوشته است. این نمایش به کارگردانی محمد رحمانیان به اجرا درآمده است.[۲]
کتاب ۱۲۰ روز در سودوم توسط علی طباخیان به فارسی نیز ترجمه شده است.[۳]
همچنین رمان ژوستین تحت عنوان ژوستین یا مصائب فضیلت توسط علی طباخیان به فارسی نیز ترجمه شده است.[۴]
رمان ژولیت تحت عنوان ژولیت یا مواهب فضیلت توسط علی طباخیان به فارسی نیز ترجمه شده است.[۵]
کتاب فلسفه در اتاق خواب او نیز در سال ۱۴۰۱ توسط علی طباخیان به پارسی برگردانده شد.[۶]
رضا اسپیلی کتاب نظری دربارهٔ رمان را ترجمه و نشر الکترونیکی روزگار آن را منتشر کرده است.[۷]
کتاب جنایات عشق نیز که شامل بیست و هشت داستان کوتاه از مارکی دوساد است نیز اخیرا توسط علی طباخیان به فارسی ترجمه و منتشر شده است.[۸]
جستارهای وابسته
[ویرایش]- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Marquis de Sade». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴.
- سالو یا ۱۲۰ روز در سودوم
- پیر پائولو پازولینی
- سالو (ایتالیا)
- سالو (اسپانیا)
- دو ساد (فیلم)
منابع
[ویرایش]- ↑ «مارکی دوساد؛ عاقلترین دیوانهٔ پاریسی». نصور. ۲ خرداد ۱۳۸۸. دریافتشده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۶.
- ↑ «نمایش آرش ساد». تیوال. ۲۳ بهمن ۱۳۹۲. دریافتشده در ۲۹ بهمن ۱۳۹۶.
- ↑ مارکی دوساد. «ترجمهٔ فارسی کتاب 120 روز در سودوم مارکی دوساد ترجمه علی طباخیان». s27.picofile.com. ترجمهٔ علی طباخیان. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۲.
- ↑ مارکی دوساد. «ترجمهٔ فارسی کتاب ژوستین یا مصائب فضیلت از مارکی دوساد ترجمه علی طباخیان». s27.picofile.com. ترجمهٔ علی طباخیان. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۲.
- ↑ مارکی دوساد. «ترجمهٔ فارسی کتاب ژولیت یا مواهب رذیلت از مارکی دوساد ترجمه علی طباخیان». s27.picofile.com. ترجمهٔ علی طباخیان. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۲.
- ↑ مارکی دوساد. «ترجمهٔ فراسی فلسفه در اتاق خواب مارکی دوساد». s26.picofile.com. ترجمهٔ علی طباخیان. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۷.
- ↑ اسپیلی، رضا (۱۴۰۱). «نظری دربارهٔ رمان / مارکی دُ ساد». نشر الکترونیکی روزگار.
- ↑ «جنایات عشق،بیست و هشت داستان از مارکی دوساد». s32.picofile.com. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۲۹.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
- مصطفوی، خشایار (۱۳۹۴). سکس، آنارشیست، شقاوت در تئاتر آقای فرناندو آرابال. پست اسکریپت.
- Les infortunes de la vertu- Sade-La Flèche- Paris-2002
پیوند به بیرون
[ویرایش]- آنارشیستهای اهل فرانسه
- اشراف اهل فرانسه
- افراد الجیبیتی اهل فرانسه
- افراد الجیبیتی سده ۱۸ (میلادی)
- افراد الجیبیتی سده ۱۹ (میلادی)
- افراد انقلاب فرانسه
- انقلابیون اهل فرانسه
- اهالی پاریس
- بیخدایان اهل فرانسه
- بیخدایان سده ۱۸ (میلادی)
- بیخدایان سده ۱۹ (میلادی)
- تاریخ الجیبیتی در سده ۱۸ (میلادی)
- جمهوریخواهان اهل فرانسه
- دانشآموختگان دبیرستان لویی-لو-گران
- درگذشتگان ۱۸۱۴ (میلادی)
- رسواییهای جنسی
- رماننویسان الجیبیتی
- رماننویسان سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
- رماننویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- رماننویسان مرد اهل فرانسه
- زادگان ۱۷۴۰ (میلادی)
- زندانیان و بازداشتشدگان اهل فرانسه
- سوسیالیستهای اهل فرانسه
- سیاست چپ رادیکال در فرانسه
- ضدخدایان
- ضدسلطنتطلبان
- فردگرایان
- فعالان آزادی بیان
- فعالان بیخدایی اهل فرانسه
- فعالان بیخدایی
- فلسفه جنسیتگرایی
- فلسفه سیاسی
- فمینیستهای اهل فرانسه
- فیلسوفان اهل فرانسه
- فیلسوفان بیخدا
- فیلسوفان پوچگرایی
- فیلسوفان تمایلات جنسی
- فیلسوفان سده ۱۸ (میلادی)
- فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی)
- فیلسوفان عصر روشنگری
- فیلسوفن سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
- کمونیستهای اهل فرانسه
- مادهباوران اهل فرانسه
- مارکی دوساد
- مارکیهای فرانسه
- مجرمان اهل فرانسه
- مجرمان جنسی اهل فرانسه
- مجرمان سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
- مجرمان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- مردان دوجنسگرا
- معاونان کنوانسیون ملی فرانسه
- مناقشههای پیرامون وقاحت
- مناقشههای وقاحت در ادبیات
- منتقدان ادیان
- منتقدان مسیحیت
- نافرمانی مدنی
- نظامیان جنگ هفتساله اهل فرانسه
- نمایشنامهنویسان اهل فرانسه
- نمایشنامهنویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- نمایشنامهنویسان همجنسگرا
- نمایشنامهنویسان سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
- نویسندگان الجیبیتی اهل فرانسه
- نویسندگان الجیبیتی فرانسویزبان
- نویسندگان الجیبیتی
- نویسندگان اهل پاریس
- نویسندگان اهل فرانسه
- نویسندگان بیدیاسام
- نویسندگان داستان کوتاه سده ۱۹ (میلادی)
- نویسندگان دوجنسگرا
- نویسندگان سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
- نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- نویسندگان شهوانی اهل فرانسه
- نویسندگان مرد اهل فرانسه
- نویسندگان مرد سده ۱۸ (میلادی)