Ierland: Versjèl tösje versies
K r2.6.4) (Robot: verangerd: az:İrlandiya Respublikası |
d'n officiële naam is sumpeleweg "Ierlandj" en aangezeen ederein 't ouch zoea neump is det zat |
||
(38 tösseligkendje versies door 15 gebroekers neet getuind) | |||
Tekslien 1: | Tekslien 1: | ||
{{Dialek|Mestreechs}} |
|||
{{landjtabel| |
{{landjtabel| |
||
| naomlandj = Rippebliek Ierland |
| naomlandj = Rippebliek Ierland |
||
Tekslien 7: | Tekslien 8: | ||
| hoofstad = [[Dublin]] - 53°26'N 6°15'W |
| hoofstad = [[Dublin]] - 53°26'N 6°15'W |
||
| staotsvörm = [[Rippebliek]] |
| staotsvörm = [[Rippebliek]] |
||
| staotshoof = [[Michael D. Higgins]] ( |
| staotshoof = [[Michael D. Higgins]] (sinds [[2011]]) |
||
| lies = Lies vaan staotshoofde vaan Ierland |
|||
| titelhoofregering = Taoiseach | naomhoofregering = [[Enda Kenny]] |
|||
| titelhoofregering = Premier | (Taoiseach) | naomhoofregering = [[Micheál Martin]] |
|||
| km2 = 70.273 | pctwater = 2,00 |
| km2 = 70.273 | pctwater = 2,00 |
||
| inwoeners = 4, |
| inwoeners = 4,6 miljoen (2015) | deechde = 60,3 |
||
| munteinheid = [[Euro]] | valutacode = EUR of € |
| munteinheid = [[Euro]] | valutacode = EUR of € |
||
| tiedzaone = 0 |
| tiedzaone = 0 |
||
Tekslien 17: | Tekslien 19: | ||
| tld = ie | landjcode = IRL | tillefoon = 353 |
| tld = ie | landjcode = IRL | tillefoon = 353 |
||
}} |
}} |
||
'''Ierland''' ([[Iers]]: ''Éire'' of ''Poblacht na hÉireann'', [[Ingels]]: ''Ireland'' of ''Republic of Ireland'') is e land in [[Wes-Europa]] wat zoe'n vief-zèsde besleit vaan 't gelieknaomeg [[Ierland (eiland)|Iers eiland]] wat te weste ligk vaan 't groeter eiland [[Groet-Brittannië]]. De res vaan 't Iers eiland, [[Noord-Ierland]] genaomp, behuurt tot 't [[Vereineg Keuninkriek]] (VK), zjus wie 't gaans Groet-Brittannië. Same vörme Ierland en Groet-Brittannië de [[Britse Eilen]]. In tegendeil tot 't VK, behuurt de Ierse Rippebliek wel tot de [[Europese Unie]]. |
|||
Hoofstad en groetste stad is [[Dublin]], aander stei zien [[Cork]], [[Galway]], [[Limerick (stad)|Limerick]] en [[Waterford]]. |
|||
'''Ierland''' is de naom vaan 'n [[eiland]] te weste vaan [[Groet-Britannië]]. Daoneve is 't ouch de naom vaan 't land dat vief zesde deil vaan dat eiland besleit, bekind es de '''Rippebliek Ierland''' (''Poblacht na hÉireann'', ''Republic of Ireland''). De res, e gebeed in 't noordooste, huurt bij 't [[Vereineg Keuninkriek]] en steit bekind es [[Noord-Ierland]]. |
|||
De inwoeners vaan Ierland heite [[Iere]]. |
|||
{{stumpke}} |
|||
{{Europa}} |
|||
D'n [[Ierse Vrije Staot]] woort gecreëerd in [[1922]] op force vaan 't [[Anglo-Iers Verdraag]]. In [[1937]] woort 'n nui [[constitutie]] geadopteerd boe-in de staot in de praktiek 'n rippebliek woort oonaofhaankelek vaan 't [[VK]] mèt 'nen direkverkoze non-[[executieve mach|executieve]] [[president]]. Ierland woort in [[1949]] officieel 'n oonaofhaankeleke rippebliek mer gedroog ziech al zoe sinds de constitutie. In [[1955]] woort Ierland e lid vaan de [[Vereinegde Naties]]. In [[1973]] woort Ierland, tegeliekertied mèt 't VK, 'ne [[lidstaot]] vaan de [[Europese Gemeinsjappe]] die later euver zawwe gaon in de [[Europese Unie]] (EU). D'n Ierse staot (dee 'n mierderheid aon [[Katholicisme|Roems-Kathelieke]] [[börger]]s reprizzentiert) had gein formeel rilalties mèt [[Noord-Ierland]] (wat in mierderheid [[protestantisme|prottestant]] is) bis de laten [[20ste iew]], mer gedäörende de tachteger en negeteger jaore goof 't heropgepakde rillaties tösse de Britse en Ierse [[regering]]e, wat o.a. meugelek woort daankzij drök vaanoet de EU. |
|||
[[Categorie:Europese len]] |
|||
Daankzij 't [[Good Vriedeg Akkoord]] in [[1998]] kroge de Ierse Rippebliek en 't door 't VK-geregeerde Noord-Ierland gezameleke [[beleid]]svlaaktes oonder de [[Noord/Zuid Ministeriële Raod]]. Die rillaties leke oonder drök te komme naotot 't VK in [[2021]] oet de [[EU]] trooj door moyen vaan 't [[Brexit]]-[[rifferendum]] (e rifferendum boe-in de Noord-Iere evels veur 't blieve in de EU stömde). Oetindelek is in 't akkoord tösse de EU en 't VK aofgesproke tot Noord-Ierland deil blijf vaan de [[Europese Ikkenomische Ruimte]], boedoor veur de [[handel]] tösse de twie deile vaan 't Ierse eiland in de praktiek niks veraandert. Heidoor zien de handelsbarrières tösse Noord-Ierland en de res vaan 't VK ([[Groet-Brittannië]]) wel hendeg touwgenomme. In de praktiek sprik me allewijl dus vaan 'n "pan-Ierse" [[integratie]] door moyen vaan [[Europese integratie]] en 'n touwnömmend oonaofhaankelekheid vaan de VK-ikkenomie. |
|||
{{Link FA|af}} |
|||
{{Link FA|gv}} |
|||
{{Link FA|tt}} |
|||
[[ |
[[Categorie:Ierlandj|*]] |
||
[[Categorie:Europese len]] |
|||
[[af:Republiek van Ierland]] |
|||
[[Categorie:Lidsjtaote van de Europese Unie]] |
|||
[[als:Irland]] |
|||
[[am:አየርላንድ ሪፑብሊክ]] |
|||
[[an:Irlanda]] |
|||
[[ang:Īrland Cynewīse]] |
|||
[[ar:جمهورية أيرلندا]] |
|||
[[arc:ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܐܝܪܠܢܕ]] |
|||
[[arz:جمهورية ايرلاندا]] |
|||
[[ast:República d'Irlanda]] |
|||
[[az:İrlandiya Respublikası]] |
|||
[[bar:Irland]] |
|||
[[bat-smg:Airėjė]] |
|||
[[be:Ірландыя]] |
|||
[[be-x-old:Ірляндыя]] |
|||
[[bg:Република Ирландия]] |
|||
[[bi:Ireland]] |
|||
[[bn:প্রজাতন্ত্রী আয়ারল্যান্ড]] |
|||
[[bo:ཨར་ལེན་ཌ།]] |
|||
[[br:Republik Iwerzhon]] |
|||
[[bs:Republika Irska]] |
|||
[[bug:Irlandia]] |
|||
[[ca:República d'Irlanda]] |
|||
[[ce:Ирланди]] |
|||
[[ceb:Irlanda]] |
|||
[[ckb:کۆماری ئیرلەند]] |
|||
[[co:Irlanda]] |
|||
[[cs:Irsko]] |
|||
[[csb:Irlandëjô]] |
|||
[[cu:Єирь]] |
|||
[[cv:Ирланди Республики]] |
|||
[[cy:Gweriniaeth Iwerddon]] |
|||
[[da:Irland]] |
|||
[[de:Irland]] |
|||
[[diq:İrlanda]] |
|||
[[dsb:Irska]] |
|||
[[dv:އަޔަލޭންޑުގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ]] |
|||
[[ee:Ireland]] |
|||
[[el:Δημοκρατία της Ιρλανδίας]] |
|||
[[en:Republic of Ireland]] |
|||
[[eo:Irlando]] |
|||
[[es:Irlanda]] |
|||
[[et:Iirimaa]] |
|||
[[eu:Irlandako Errepublika]] |
|||
[[ext:Irlanda]] |
|||
[[fa:ایرلند]] |
|||
[[fi:Irlanti]] |
|||
[[fiu-vro:Iirimaa]] |
|||
[[fo:Írland (land)]] |
|||
[[fr:Irlande (pays)]] |
|||
[[frp:Irlande (payis)]] |
|||
[[frr:Irlönj]] |
|||
[[fy:Ierlân]] |
|||
[[ga:Poblacht na hÉireann]] |
|||
[[gag:İrlandiya]] |
|||
[[gan:愛爾蘭]] |
|||
[[gd:Poblachd na h-Èireann]] |
|||
[[gl:Irlanda - Éire]] |
|||
[[gn:Ilandia]] |
|||
[[gv:Pobblaght Nerin]] |
|||
[[haw:ʻIlelani]] |
|||
[[he:אירלנד]] |
|||
[[hi:आयरलैण्ड गणतंत्र]] |
|||
[[hif:Republic of Ireland]] |
|||
[[hr:Irska]] |
|||
[[hsb:Irska]] |
|||
[[ht:Ilann]] |
|||
[[hu:Írország]] |
|||
[[hy:Իռլանդիա]] |
|||
[[ia:Republica de Irlanda]] |
|||
[[id:Republik Irlandia]] |
|||
[[ie:Irland]] |
|||
[[ilo:Irlandia]] |
|||
[[io:Republiko di Irlando]] |
|||
[[is:Írska lýðveldið]] |
|||
[[it:Irlanda]] |
|||
[[ja:アイルランド]] |
|||
[[jbo:airland]] |
|||
[[jv:Republik Irlandia]] |
|||
[[ka:ირლანდიის რესპუბლიკა]] |
|||
[[kaa:İrlandiya]] |
|||
[[kbd:Ирлэнд]] |
|||
[[kk:Ирландия]] |
|||
[[kl:Irlandi]] |
|||
[[km:សាធារណរដ្ឋអៀរឡង់]] |
|||
[[kn:ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]] |
|||
[[ko:아일랜드]] |
|||
[[koi:Ирму]] |
|||
[[krc:Ирландия]] |
|||
[[ku:Komara Îrlandê]] |
|||
[[kv:Ирландия]] |
|||
[[kw:Repoblek Wordhen]] |
|||
[[ky:Ирландия]] |
|||
[[la:Hibernia (res publica)]] |
|||
[[lad:Irlanda]] |
|||
[[lb:Republik Irland]] |
|||
[[lij:Éire]] |
|||
[[ln:Irlandí]] |
|||
[[lt:Airija]] |
|||
[[ltg:Eireja]] |
|||
[[lv:Īrija]] |
|||
[[mi:Airangi]] |
|||
[[mk:Ирска]] |
|||
[[ml:റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]] |
|||
[[mn:Ирланд]] |
|||
[[mr:आयर्लंडचे प्रजासत्ताक]] |
|||
[[ms:Ireland]] |
|||
[[mt:Repubblika tal-Irlanda]] |
|||
[[mwl:Irlanda]] |
|||
[[my:အိုင်ယာလန်သမ္မတနိုင်ငံ]] |
|||
[[na:Ripubrikit Airerand]] |
|||
[[nah:Irtlālpan]] |
|||
[[nds:Irland]] |
|||
[[nds-nl:Ierlaand (laand)]] |
|||
[[ne:गणतन्त्र आयरल्याण्ड]] |
|||
[[nl:Ierland (land)]] |
|||
[[nn:Republikken Irland]] |
|||
[[no:Irland]] |
|||
[[nov:Republike de Irlande]] |
|||
[[nrm:Républyique d'Irlande]] |
|||
[[nv:Bitsiighaʼ Łichííʼí Bikéyah]] |
|||
[[oc:Republica d'Irlanda]] |
|||
[[or:ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ]] |
|||
[[os:Ирланди]] |
|||
[[pam:Republic of Ireland]] |
|||
[[pap:Irlandia]] |
|||
[[pih:Repablik o' Airiland]] |
|||
[[pl:Irlandia]] |
|||
[[pms:Irlanda]] |
|||
[[pnt:Ιρλανδία]] |
|||
[[ps:د آيرلېنډ جمهوريت]] |
|||
[[pt:República da Irlanda]] |
|||
[[qu:Ilanda]] |
|||
[[rm:Republica da l'Irlanda]] |
|||
[[rmy:Republika Irland]] |
|||
[[ro:Irlanda]] |
|||
[[roa-rup:Irlanda]] |
|||
[[roa-tara:Irlanne]] |
|||
[[ru:Ирландия]] |
|||
[[rw:Irilande]] |
|||
[[sah:Ирландия Республиката]] |
|||
[[sc:Irlanda]] |
|||
[[scn:Irlanda]] |
|||
[[sco:Republic o Ireland]] |
|||
[[se:Eire]] |
|||
[[sh:Irska]] |
|||
[[simple:Republic of Ireland]] |
|||
[[sk:Írsko]] |
|||
[[sl:Irska]] |
|||
[[so:Ireland]] |
|||
[[sq:Republika e Irlandës]] |
|||
[[sr:Република Ирска]] |
|||
[[ss:IYalendi]] |
|||
[[stq:Irlound]] |
|||
[[sv:Irland]] |
|||
[[sw:Eire]] |
|||
[[szl:Irlandyjo]] |
|||
[[ta:அயர்லாந்து குடியரசு]] |
|||
[[te:రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్]] |
|||
[[tet:Irlanda]] |
|||
[[tg:Ҷумҳурии Ирландия]] |
|||
[[th:ประเทศไอร์แลนด์]] |
|||
[[tk:Irlandiýa]] |
|||
[[tl:Irlanda (bansa)]] |
|||
[[tpi:Ripablik bilong Aialan]] |
|||
[[tr:İrlanda]] |
|||
[[ts:Ireland]] |
|||
[[tt:Ирландия]] |
|||
[[udm:Ирландия]] |
|||
[[uk:Ірландія]] |
|||
[[ur:جمہوریہ آئرلینڈ]] |
|||
[[uz:Irlandiya]] |
|||
[[vec:Irlanda]] |
|||
[[vep:Irlandii]] |
|||
[[vi:Cộng hòa Ireland]] |
|||
[[vls:Republiek Ierland]] |
|||
[[vo:Lireyän]] |
|||
[[wa:Irlande]] |
|||
[[war:Republika han Irlanda]] |
|||
[[xal:Гәәлгүдин Орн]] |
|||
[[xmf:ირლანდია]] |
|||
[[yi:אירלאנד]] |
|||
[[yo:Írẹ́lándì]] |
|||
[[za:Aiwjlanz Gunghozgoz]] |
|||
[[zea:Ierland (land)]] |
|||
[[zh:爱尔兰共和国]] |
|||
[[zh-min-nan:Éire]] |
|||
[[zh-yue:愛爾蘭共和國]] |
Hujige versie per 16 aug 2021 16:45
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
Rippebliek Ierland | |||
| |||
Basisgegaevens | |||
Officieel taal | Iers, Ingels | ||
Huidsjtad | Dublin - 53°26'N 6°15'W | ||
Sjtaotsvörm | Rippebliek | ||
Sjtaotshoof (lies) | Michael D. Higgins (sinds 2011) | ||
Premier | Micheál Martin | ||
[[{{{titelhoofregering1}}}]] | {{{naomhoofregering1}}} | ||
[[{{{titelhoofregering2}}}]] | {{{naomhoofregering2}}} | ||
[[{{{titelhoofregering3}}}]] | {{{naomhoofregering3}}} | ||
Religie | {{{religie}}} | ||
Opperflaakde – % water |
70.273 km² 2,00% | ||
Inwoeners – Deechde: |
4,6 miljoen (2015) 60,3/km² | ||
Biekómmende gegaeves | |||
Munteinheid | Euro (EUR of € )
| ||
Tiedzaone | UTC 0 | ||
Nationale fiesdaag | 17 miert (St. Patrick's Day) | ||
Vouksleed | Amhrán na bhFiann | ||
Web | Code | Tel. | .ie | IRL | +353 |
Ierland (Iers: Éire of Poblacht na hÉireann, Ingels: Ireland of Republic of Ireland) is e land in Wes-Europa wat zoe'n vief-zèsde besleit vaan 't gelieknaomeg Iers eiland wat te weste ligk vaan 't groeter eiland Groet-Brittannië. De res vaan 't Iers eiland, Noord-Ierland genaomp, behuurt tot 't Vereineg Keuninkriek (VK), zjus wie 't gaans Groet-Brittannië. Same vörme Ierland en Groet-Brittannië de Britse Eilen. In tegendeil tot 't VK, behuurt de Ierse Rippebliek wel tot de Europese Unie.
Hoofstad en groetste stad is Dublin, aander stei zien Cork, Galway, Limerick en Waterford.
De inwoeners vaan Ierland heite Iere.
D'n Ierse Vrije Staot woort gecreëerd in 1922 op force vaan 't Anglo-Iers Verdraag. In 1937 woort 'n nui constitutie geadopteerd boe-in de staot in de praktiek 'n rippebliek woort oonaofhaankelek vaan 't VK mèt 'nen direkverkoze non-executieve president. Ierland woort in 1949 officieel 'n oonaofhaankeleke rippebliek mer gedroog ziech al zoe sinds de constitutie. In 1955 woort Ierland e lid vaan de Vereinegde Naties. In 1973 woort Ierland, tegeliekertied mèt 't VK, 'ne lidstaot vaan de Europese Gemeinsjappe die later euver zawwe gaon in de Europese Unie (EU). D'n Ierse staot (dee 'n mierderheid aon Roems-Kathelieke börgers reprizzentiert) had gein formeel rilalties mèt Noord-Ierland (wat in mierderheid prottestant is) bis de laten 20ste iew, mer gedäörende de tachteger en negeteger jaore goof 't heropgepakde rillaties tösse de Britse en Ierse regeringe, wat o.a. meugelek woort daankzij drök vaanoet de EU.
Daankzij 't Good Vriedeg Akkoord in 1998 kroge de Ierse Rippebliek en 't door 't VK-geregeerde Noord-Ierland gezameleke beleidsvlaaktes oonder de Noord/Zuid Ministeriële Raod. Die rillaties leke oonder drök te komme naotot 't VK in 2021 oet de EU trooj door moyen vaan 't Brexit-rifferendum (e rifferendum boe-in de Noord-Iere evels veur 't blieve in de EU stömde). Oetindelek is in 't akkoord tösse de EU en 't VK aofgesproke tot Noord-Ierland deil blijf vaan de Europese Ikkenomische Ruimte, boedoor veur de handel tösse de twie deile vaan 't Ierse eiland in de praktiek niks veraandert. Heidoor zien de handelsbarrières tösse Noord-Ierland en de res vaan 't VK (Groet-Brittannië) wel hendeg touwgenomme. In de praktiek sprik me allewijl dus vaan 'n "pan-Ierse" integratie door moyen vaan Europese integratie en 'n touwnömmend oonaofhaankelekheid vaan de VK-ikkenomie.