ผลต่างระหว่างรุ่นของ "สุริยวิถี"
ล โรบอต แก้ไข: fa:دایرةالبروج; ปรับแต่งให้อ่านง่าย |
ย้อน 1 การแก้ไขของ 122.155.38.11 (พูดคุย) ไปยังการแก้ไขของ Phyblas ด้วยสจห. ป้ายระบุ: ทำกลับ ลิงก์แก้ความกำกวม |
||
(ไม่แสดง 36 รุ่นระหว่างกลางโดยผู้ใช้ 25 คน) | |||
บรรทัด 1: | บรรทัด 1: | ||
'''สุริยวิถี''' คือ [[ระนาบ (คณิตศาสตร์)|ระนาบทางเรขาคณิต]]ที่เป็นระนาบ[[วงโคจร]]ของ[[โลก]] [[ดาวเคราะห์]]ส่วนใหญ่ใน[[ระบบสุริยะ]]มีระนาบวงโคจรใกล้เคียงกับระนาบนี้ เมื่อมองจากโลก สุริยวิถีเป็น[[วงกลมใหญ่]]บน[[ทรงกลมฟ้า]]ที่แทนเส้นทางการเคลื่อนที่ของ[[ดวงอาทิตย์]]ตลอดทั้งปีท่ามกลาง[[ดาวฤกษ์]]ที่เป็นฉากหลัง ระนาบนี้ทำมุม[[ความเอียง|เอียง]]กับ[[เส้นศูนย์สูตรฟ้า]]เป็นมุมประมาณ 23.5° ซึ่งเป็นผลจาก[[ความเอียงของแกน|ความเอียงของแกนหมุน]]ของโลก [[ระนาบวงโคจร]]ของ[[ดวงจันทร์]]เอียงกับระนาบสุริยวิถีเป็นมุมประมาณ 5° |
'''สุริยวิถี''' ({{lang-en|Ecliptic}}) คือ [[ระนาบ (คณิตศาสตร์)|ระนาบทางเรขาคณิต]]ที่เป็นระนาบ[[วงโคจร]]ของ[[โลก]] [[ดาวเคราะห์]]ส่วนใหญ่ใน[[ระบบสุริยะ]]มีระนาบวงโคจรใกล้เคียงกับระนาบนี้ เมื่อมองจากโลก สุริยวิถีเป็น[[วงกลมใหญ่]]บน[[ทรงกลมท้องฟ้า]]ที่แทนเส้นทางการเคลื่อนที่ของ[[ดวงอาทิตย์]]ตลอดทั้งปีท่ามกลาง[[ดาวฤกษ์]]ที่เป็นฉากหลัง ระนาบนี้ทำมุม[[ความเอียง|เอียง]]กับ[[เส้นศูนย์สูตรฟ้า]]เป็นมุมประมาณ 23.5° ซึ่งเป็นผลจาก[[ความเอียงของแกน|ความเอียงของแกนหมุน]]ของโลก [[ระนาบวงโคจร]]ของ[[ดวงจันทร์]]เอียงกับระนาบสุริยวิถีเป็นมุมประมาณ 5° |
||
เนื่องจากดวงอาทิตย์ปรากฏเคลื่อนที่ไปตามสุริยวิถีเป็นมุม 360 [[องศา]] ในระยะเวลาประมาณ 365.25 [[วัน]] หรือ 1 [[ปี]] ดวงอาทิตย์จึงเคลื่อนที่ไปด้วยอัตราประมาณ 1° ต่อวัน โดยมีทิศทางจาก[[ทิศตะวันตก]]ไปยัง[[ทิศตะวันออก]] ตรงข้ามกับการหมุนของ[[ทรงกลมฟ้า]] |
เนื่องจากดวงอาทิตย์ปรากฏเคลื่อนที่ไปตามสุริยวิถีเป็นมุม 360 [[องศา]] ในระยะเวลาประมาณ 365.25 [[วัน]] หรือ 1 [[ปี]] ดวงอาทิตย์จึงเคลื่อนที่ไปด้วยอัตราประมาณ 1° ต่อวัน โดยมีทิศทางจาก[[ทิศตะวันตก]]ไปยัง[[ทิศตะวันออก]] ตรงข้ามกับการหมุนของ[[ทรงกลมท้องฟ้า]] |
||
สุริยวิถีกับเส้นศูนย์สูตรฟ้าตัดกันที่จุด 2 จุด ซึ่งอยู่ตรงข้ามกัน คือ จุด[[วสันตวิษุวัต]]และจุด[[ศารทวิษุวัต]] เมื่อดวงอาทิตย์เคลื่อนมาถึง 2 ตำแหน่งนี้ กลางวันกับกลางคืนจะยาวนานเท่ากันสำหรับผู้สังเกตบนผิวโลก (อย่างน้อยก็ในทางทฤษฎี เพราะมีปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อความยาวนานของกลางวัน-กลางคืน เช่น บรรยากาศโลก) |
สุริยวิถีกับเส้นศูนย์สูตรฟ้าตัดกันที่จุด 2 จุด ซึ่งอยู่ตรงข้ามกัน คือ จุด[[วสันตวิษุวัต]]และจุด[[ศารทวิษุวัต]] เมื่อดวงอาทิตย์เคลื่อนมาถึง 2 ตำแหน่งนี้ กลางวันกับกลางคืนจะยาวนานเท่ากันสำหรับผู้สังเกตบนผิวโลก (อย่างน้อยก็ในทางทฤษฎี เพราะมีปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อความยาวนานของกลางวัน-กลางคืน เช่น บรรยากาศโลก) |
||
บรรทัด 9: | บรรทัด 9: | ||
== แหล่งข้อมูลอื่น == |
== แหล่งข้อมูลอื่น == |
||
* ระวี ภาวิไล, [http://guru.sanook.com/encyclopedia/%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B8%B3%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%95%E0%B8%B3%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%96%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%B2/ ระบบกำหนดตำแหน่งวัตถุท้องฟ้า] จาก สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 1 |
* ระวี ภาวิไล, [http://guru.sanook.com/encyclopedia/%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B8%B3%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%95%E0%B8%B3%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%96%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%B2/ ระบบกำหนดตำแหน่งวัตถุท้องฟ้า] จาก สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 1 |
||
⚫ | |||
[[หมวดหมู่:ดาราศาสตร์]] |
[[หมวดหมู่:ดาราศาสตร์]] |
||
[[หมวดหมู่:ระบบพิกัดทรงกลมฟ้า]] |
[[หมวดหมู่:ระบบพิกัดทรงกลมท้องฟ้า]] |
||
⚫ | |||
[[af:Sonnebaan]] |
|||
[[als:Ekliptik]] |
|||
[[ar:مسار الشمس]] |
|||
[[ast:Eclíptica]] |
|||
[[bg:Еклиптика]] |
|||
[[bs:Ekliptika]] |
|||
[[ca:Eclíptica]] |
|||
[[cs:Ekliptika]] |
|||
[[da:Ekliptika]] |
|||
[[de:Ekliptik]] |
|||
[[dsb:Ekliptika]] |
|||
[[el:Εκλειπτική]] |
|||
[[en:Ecliptic]] |
|||
[[eo:Ekliptiko]] |
|||
[[es:Eclíptica]] |
|||
[[et:Ekliptika]] |
|||
[[eu:Ekliptika]] |
|||
[[fa:دایرةالبروج]] |
|||
[[fi:Ekliptika]] |
|||
[[fr:Écliptique]] |
|||
[[gl:Eclíptica]] |
|||
[[he:מישור המילקה]] |
|||
[[hr:Ekliptika]] |
|||
[[hsb:Ekliptika]] |
|||
[[hu:Ekliptika]] |
|||
[[id:Ekliptika]] |
|||
[[io:Ekliptiko]] |
|||
[[is:Sólbaugur]] |
|||
[[it:Eclittica]] |
|||
[[ja:黄道]] |
|||
[[kn:ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತ]] |
|||
[[ko:황도]] |
|||
[[lb:Ekliptik]] |
|||
[[lt:Ekliptika]] |
|||
[[nl:Ecliptica (astronomie)]] |
|||
[[nn:Ekliptikken]] |
|||
[[no:Ekliptikken]] |
|||
[[oc:Ecliptica]] |
|||
[[pl:Ekliptyka]] |
|||
[[pt:Eclíptica]] |
|||
[[ro:Ecliptică]] |
|||
[[ru:Эклиптика]] |
|||
[[simple:Ecliptic]] |
|||
[[sk:Ekliptika]] |
|||
[[sl:Ekliptika]] |
|||
[[sr:Еклиптика]] |
|||
[[sv:Ekliptikan]] |
|||
[[tr:Tutulum]] |
|||
[[uk:Екліптика]] |
|||
[[vi:Mặt phẳng hoàng đạo]] |
|||
[[zh:黄道]] |
|||
[[zh-yue:黃道]] |
รุ่นแก้ไขปัจจุบันเมื่อ 12:31, 6 สิงหาคม 2567
สุริยวิถี (อังกฤษ: Ecliptic) คือ ระนาบทางเรขาคณิตที่เป็นระนาบวงโคจรของโลก ดาวเคราะห์ส่วนใหญ่ในระบบสุริยะมีระนาบวงโคจรใกล้เคียงกับระนาบนี้ เมื่อมองจากโลก สุริยวิถีเป็นวงกลมใหญ่บนทรงกลมท้องฟ้าที่แทนเส้นทางการเคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์ตลอดทั้งปีท่ามกลางดาวฤกษ์ที่เป็นฉากหลัง ระนาบนี้ทำมุมเอียงกับเส้นศูนย์สูตรฟ้าเป็นมุมประมาณ 23.5° ซึ่งเป็นผลจากความเอียงของแกนหมุนของโลก ระนาบวงโคจรของดวงจันทร์เอียงกับระนาบสุริยวิถีเป็นมุมประมาณ 5°
เนื่องจากดวงอาทิตย์ปรากฏเคลื่อนที่ไปตามสุริยวิถีเป็นมุม 360 องศา ในระยะเวลาประมาณ 365.25 วัน หรือ 1 ปี ดวงอาทิตย์จึงเคลื่อนที่ไปด้วยอัตราประมาณ 1° ต่อวัน โดยมีทิศทางจากทิศตะวันตกไปยังทิศตะวันออก ตรงข้ามกับการหมุนของทรงกลมท้องฟ้า
สุริยวิถีกับเส้นศูนย์สูตรฟ้าตัดกันที่จุด 2 จุด ซึ่งอยู่ตรงข้ามกัน คือ จุดวสันตวิษุวัตและจุดศารทวิษุวัต เมื่อดวงอาทิตย์เคลื่อนมาถึง 2 ตำแหน่งนี้ กลางวันกับกลางคืนจะยาวนานเท่ากันสำหรับผู้สังเกตบนผิวโลก (อย่างน้อยก็ในทางทฤษฎี เพราะมีปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อความยาวนานของกลางวัน-กลางคืน เช่น บรรยากาศโลก)
จุดที่สุริยวิถีอยู่ห่างจากเส้นศูนย์สูตรฟ้ามากที่สุดขึ้นไปทางเหนือ เรียกว่า จุดครีษมายัน และลงไปทางใต้เรียกว่า จุดเหมายัน หากดวงจันทร์ผ่านแนวสุริยวิถีขณะจันทร์เพ็ญหรือจันทร์ดับ จะมีโอกาสเกิดอุปราคาขึ้นได้
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- ระวี ภาวิไล, ระบบกำหนดตำแหน่งวัตถุท้องฟ้า จาก สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 1