What do you think?
Rate this book
960 pages, Hardcover
First published January 1, 1966
How is a road beaten down through the virgin snow? One person walks ahead, sweating, swearing, and barely moving his feet. He keeps getting stuck in the loose, deep snow. He goes far ahead, marking his path with uneven black pits. When he tires, he lies down on the snow, lights a home-made cigarette, and the tobacco smoke hangs suspended above the white, gleaming snow like a blue cloud. The man moves on, but the cloud remains hovering above the spot where he rested, for the air is motionless. Roads are always beaten down on days like these – so that the wind won’t sweep away this labor of man.
Supper was over. Slowly Glebov licked the bowl and brushed the breadcrumbs methodically from the table into his left palm. Without swallowing, he felt each miniature fragment of bread in his mouth coated greedily with a thick layer of saliva. Glebov couldn’t have said whether it tasted good or not. Taste was an entirely different thing, not worthy to be compared with this passionate sensation that made all else recede into oblivion. Glebov was in no hurry to swallow; the bread itself melted in his mouth and quickly vanished.
Envy, like all our feelings, had been dulled and weakened by hunger. We lacked the strength to experience emotions, to seek easier work, to walk, to ask, to beg… We envied only our acquaintances, the ones who had been lucky enough to get office work, a job in the hospital or the stables – wherever there was none of the long physical labor glorified as heroic and noble in signs above all the camp gates.
The poet was dying. His hands, swollen from hunger with their white bloodless fingers and filthy overgrown nails, lay on his chest, exposed to the cold. He used to put them under his shirt, against his naked body, but there was too little warmth there now. His mittens had long since been stolen; to steal in the middle of the day all a thief needed was brazenness. A dim electric sun, spotted by flies and shackled in a round screen, was affixed to the high ceiling. Light fell on the poet’s feet, and he lay, as if in a box, in the dark depths of the bottom layer of bunks that stretched in two unbroken rows all around the walls of the room.
“We have to squeeze everything out of a prisoner in the first three months — after that we don’t need him anymore.” – Naftaly Frenkel, Camp commander [from Solzhenitsyn’s Gulag Archipelago].
конченый
Translation: ‘goner’ or ‘doomed.’
"I’d like to have my arms and legs cut off and become a human stump – no arms or legs. Then I’d be strong enough to spit in their faces for everything they’re doing to us."
Burada hep açsın, yorgunsun, donuyorsun… Yaraların iyileşmiyor, kemiklerin ısınmıyor, bitler üzerinde geziniyor. Tüm gücünü sadece hayatta kalmak, sadece ayakta kalmak için harcıyorsun. Duygulara yer yok burada, kin tutamazsın ya da öfke duyamazsın, duygulara ayıracağın her enerji zerresine ihtiyacın var, ayakta kalamazsın yoksa. O nedenle umursamazsın. Daha önce öğrendiklerin burada geçersiz, entelektüel becerilerin seni daha zayıf kılıyor. Adi suçlular en güçlüler ve herkesin üstündeler, acımasız ve vahşiler. Oysa Dostoyevski onları nasıl da merhametle anlatıyordu!
Önce duyguların terk ediyor seni, sonra bilişsel yeteneklerin. Bilinçsiz kalmaya o kadar ihtiyacın var ki ölü gibi yatıyorsun, kemiklerine işleyen soğuğu, midenin boşluğunu, uğradığın haksızlıkları, gücünün çok üstünde çalıştırılmanın yorgunluğunu ancak bu şekilde unutabiliyorsun. Bir sonraki güne dek.
Öyle şeyler görüp yaşıyorsun ki buradan kurtulduğunda ailenin yanına dönmeyi hayal edemiyorsun. Elinde kalan azıcık ve çok önemli şeyleri anlayamayacaklarını biliyorsun. Hiçbir insan senin tanık olduğun şeyleri bilmemeli. Ruhun da bedenin de çok yorgun, artık dinlenmek istiyorsun.
Ama bir sedir ağacı var, umudun ağacı. Umutsuzluğun orta yerinde bu her daim yeşil ağaca bakıyorsun, cesaretiyle ve inatçılığıyla büyülenerek. Seni ölmeye gönderdikleri bu yerde, açlıktan 48 kiloya düşmüşken ve her yerin iltihaplıyken onun gibi doğrulamıyorsun belki ama bir şeyler yapıyorsun: Kendi yolunu seçiyorsun*.
Adi suçlulara hikaye anlatarak ve onların topuklarını kaşıyarak daha rahat bir kamp hayatı geçirebilirsin, yapmıyorsun, seni o kadar aşağılamalarına izin vermiyorsun. Oyun oynadığınız köpeği öldürüyorlar, etinden sana da veriyorlar bir parça, açlıktan ölsen de yemiyorsun. İktidarın nasıl bir güç ve acımasızlık getirdiğinin farkındasın, hiç kimseye zarar vermemek için sana en ufak bir yetki verecek tüm görevleri reddediyorsun. Kendinden başka kimseye minnet duymak istemiyorsun, tek başına çıkacaksın bu kamptan, kendi gücünle, kendi becerinle. Sözcükler seni terk ediyor, anılar da. Ama sevdiğin şiirler hâlâ duruyor. Bitkinliğin, soğuğun, açlığın, sonu gelmez aşağılamaların bastıramadığı o şiirler sana hayatta kalabilmek için güç veriyor.
Bir gün çoktandır unuttuğun kelimelerden birini hatırlıyorsun. Öyle korkuyorsun ki dönüşü olmayan bir yere gitmekten, tedirgin oluyorsun ama çoktandır unuttuğun bir his yokluyor seni: Yaşamak istiyorsun, eski hayatına dönmek istiyorsun.
Ve hayatta kalıyorsun. Binbir zorlukla geri getirdiğin kelimelerle tüm o anlatılamaz acıyı aktarıyorsun. Sana göre edebiyatçı kendi bildiği gerçeği anlatmalı zaten. Sen de öyle yapıyorsun, gördüğün, bildiğin şeyleri anlatıyorsun, kendini acındırmadan, mecaz kullanmadan, süslemeden, doğrudan. Cehennem de ancak böyle anlatılabilirdi zaten ve sen bunu başarıyorsun. Ne de olsa cehennemden döndün.
"Friendship is not born in conditions of need or trouble. Literary fairy tales tell of ‘difficult’ conditions which are an essential element in forming any friendship, but such conditions are simply not difficult enough. If tragedy and need brought people together and gave birth to their friendship, then the need was not extreme and the tragedy not great. Tragedy is not deep and sharp if it can be shared with friends."
"He didn't want to die here in the frost under the boots of the guards, in the barracks with its swearing, dirt and total indifference written on every face. He bore no grudge for people's indifference, for he had long since comprehended the source of that spiritual dullness. The same frost that transformed a man's spit into ice in mid-air also penetrated the soul. If bones could freeze, then the brain could also be dulled and the soul could freeze over. And the soul shuddered and froze - perhaps to remain frozen forever."