Alman dili
Alman dili | |
---|---|
Orijinal adı | Deutsch, deutsche Sprache |
Ölkələr | Almaniya, Avstriya, İsveçrə, Lixtenşteyn, Belçika, İtaliya, Lüksemburq, Rusiya və daha 36 ölkə |
Rəsmi status |
Təşkilat: |
Danışanların ümumi sayı |
Ana dili: 90 milyon[3] İkinci dil: 16[4]-20 milyon [3] |
Təsnifatı | |
Kateqoriya | Avrasiya dilləri |
Yazı | latın (alman əlifbası) |
Dil kodları | |
QOST 7.75–97 | нем 481 |
ISO 639-1 | de |
ISO 639-2 | ger (B); deu (T) |
ISO 639-3 | deu |
Dilin strukturlarının dünya atlası | ger, gbl, gha, gma, gth, gti |
Ethnologue | deu |
ABS ASCL | 1301 |
IETF | de |
Glottolog | stan1295 |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Legal_status_of_German_in_the_world.svg/220px-Legal_status_of_German_in_the_world.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Legal_status_of_German_in_Europe.svg/220px-Legal_status_of_German_in_Europe.svg.png)
Alman dili (alm. ⓘ, tələffüs olunur: [ˈdɔʏtʃ]; deutsche Sprache) — almanların, avstriyalıların, lixtenşteynlilərin, eləcə də isveçrəlilərin çoxunun dili, Almaniyanın, Avstriyanın, Lixtenşteynin rəsmi dili, İsveçrənin, Lüksemburqun və Belçikanın rəsmi dillərindən biri. Çin, ərəb, hindi, ingilis, ispan, benqal, portuqal, rus və yapon dillərindən sonra dünyada ən çox yayılmış dildir[5]. Bu dil Avropa Birliyinin rəsmi və işçi dillərindən biridir[6].
Alman dili hind-avropa dilləri ailəsinin german dilləri qrupuna daxildir. Latın əlifbası əsasında yaranan yazısına umlautlu üç sait (ä, ö, ü) və esset (ß) liqaturası əlavə edilib.
Hərf | Almanca deyilişi | Azərbaycanca deyilişi | ||
---|---|---|---|---|
Aa | a/ɑ | a/â | ɑˑ | â |
Bb | b | b | beˑ | beğ |
Cc | ʦ | ts | ʦeˑ | tseğ |
Dd | d | d | deˑ | değ |
Ee | ɛ/e | e | eˑ | eğ |
Ff | f | f | ɛf | ef |
Gg | ɡ | g | ɡeˑ | geğ |
Hh | h | h | hɑ | hâ |
Ii | ɪ/i | i/î | iˑ | î |
Jj | j | y | jɔt | yot |
Kk | k | k | kɑˑ | kâ |
Ll | l | l | ɛl | el |
Mm | m | m | ɛm | em |
Nn | n | n | ɛn | en |
Oo | ɔ/o | o/ô | oˑ | ô |
Pp | p | p | peˑ | peğ |
k | k | kuˑ | kû | |
Rr | ʀ | ġ* | ɛʀ̥ | er |
Ss | s/z | s/z | ɛs | es |
Tt | t | t | teˑ | teğ |
Uu | ʊ/u | u/û | uˑ | û |
Vv | f | f | faɔ̹ | fau |
Ww | v | v | veˑ | veğ |
Xx | ks | ks | ɪks | iks |
Yy | y | ü | ˈyp.sɪ.ˌlɔn | üpsilon |
Zz | ʦ | ts | ʦɛt | tset |
Ää | ɛ | e | — | e |
Öö | ø | ö | — | ö |
Üü | y | ü | — | ü |
ß | ss | ss | ɛs ʦɛt | es tset |
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ "Административно-процессуальный закон Германии: § 23 Amtssprache" (alman). 2011-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-11-06.
- ↑ "Bundeskanzleramt Österreich. Bundesverfassungsrecht" (alman). 2008-01-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-11-06.
- ↑ 1 2 İsveç dialekti ilə birlikdə — 97 milyon. Bax: Ethnologue (2009), SIL International; Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International Arxivləşdirilib 2013-02-02 at the Wayback Machine (ing.)
- ↑ "Deutsch als Fremdsprache weltweit: Datenerhebung 2005" (alman). 2013-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-11-06.
- ↑ "Languages Spoken by More Than 10 Million People" (ingilis). 2007-12-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-11-06.
- ↑ "Fact sheets on the European Union" (ingilis). 2012-09-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-11-06.
Xarici keçidlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]Həmçinin bax
[redaktə | mənbəni redaktə et]Kateqoriyalar:
- Əlifba sırasına görə dillər
- Dil qaralamaları
- Alman dili
- Almaniya dilləri
- Avstriya dilləri
- Argentina dilləri
- Belçika dilləri
- Braziliya dilləri
- Macarıstan dilləri
- İtaliya dilləri
- Qazaxıstan dilləri
- Lüksemburq dilləri
- Nigeriya dilləri
- Paraqvay dilləri
- Polşa dilləri
- Rusiya dilləri
- Slovakiya dilləri
- ABŞ dilləri
- Fransa dilləri
- Çexiya dilləri
- Çili dilləri
- İsveçrə dilləri