Геодезия
Уҡыу көйләүҙәре
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Fotothek_df_n-11_0001245.jpg/300px-Fotothek_df_n-11_0001245.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Teodolit_nikon_520.jpg/300px-Teodolit_nikon_520.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82_1840.jpg/300px-%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82_1840.jpg)
Геоде́зия (бор. грек. γεωδαισία — ерҙе бүлеү, γῆ — ер һәм δαΐζω — бүлеү) — киңлекте үлсәү тураһында фәне. Геоде́зия — төҙөлөш эштәрҙен алмаштырғыһыҙ бүлеге. Геодезия менән йортттар һәм биналар проекттары ҡағыҙҙан донъяға миллимметр үткерлеғе менән күсерелә, материалдар күләме һисаплана, конструкцияларҙын геометрия параметрҙары дөрөҫлөғө тикшерелә. Рәсәйҙә геодезистарҙы әҙерләгән махсус уҡыу йорттар бар (Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты, Себер геодезия академияғы, Мәскәү геодезия колледжы).
Геодезияның төп бурыстары
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Геодезияла «бик оҙаҡ» һәм «киләһе йылға» маҡсаттар айырыла.
бик оҙаҡ:
- Ерҙен гравитация ҡыры, ҙурлығы табыу
- берҙәм координаталар системаһын төҙөү (һәр дәүләткә түгел, ә бөтә Ер шарына берҙәм булған)
- Ерҙен тектоникаһын өйрәнеү
Рәсәйҙә киләһе йылға маҡсаттар:
- дәүләт һәм локаль кадастрҙар төҙөү: ер, күсемһеҙ мөлкәт дәүләт кадастры, һыу кадастры, урман һәм ҡала кадастры һәм башҡа;
- РФ-ң ситлекте демаркация һәм топограф-геодезия делимитацияһы (табыуы);
- электрон карталар төҙөү өлкәлә ҡәғиҙәләләр сығартыу
- электрон картлар һәм геоинформацион системалар төҙөү
- координаталарҙы спутник ысулдары менән табыу тураһында дәүләт программаны төҙөү
Геодезия бүлектәре
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Топография — ерҙе һүрәтләү тураһында фән
- Гидрография — һыу киңлеғе тураһында фән
- Инженер геодезия (ҡулланма геодезия) — геодезия эштәр һәм ысулдар инженер бурыстарҙа ҡулланыу. Төҙөлөштә ҡулланыла.
- Космос геодезия (спутник геодезия) — Ерҙен яһалма спутниктар йөрөшөн ҡарау, Ер шарының ҙурлыҡтары табыу өсөн
- Юғары геодезияһы —астрономогеодезия селтәр төҙөү һәм юғары үткер үлсәүҙәр алып барыу өсөн ысулдарҙы таба
- Аэрофотогеодезия — аэрофотосъемка һүрәттәр буйынса карталар төҙөү
- Геодезия гравиметрияһы — Ер шары буйынса ерҙен ауырлыҡ көсө үҙгәреүҙе табыу
- Маркшейдер эше — тау сәнәғәтте хеҙмәтләндерғән геодезия бүлеге
- Кадастр — списогы, реестр. Мәҫәлән ерҙе ҡулланыусылар списогы (һалымдар алыу өсөн).
Шулай уҡ ҡарағыҙ
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]![]() |
Геодезия Викиһүҙлектә |
---|---|
![]() |
Геодезия Викимилектә |
![]() |
Геодезия Викияңылыҡтарҙа |
- Башҡорт энциклопедияһында мәкәлә 2016 йыл 5 март архивланған.
- Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университетының рәсми сайты 2016 йыл 11 ғинуар архивланған.
- Себер геодезия академияһының рәсми сайты(недоступная ссылка)
- геодезия тураһында сайт 2013 йыл 20 ғинуар архивланған.
- геодезия нигеҙҙәре
Nikon тахеометр менән ҡулланыу тураһында видеояҙма
Фән йүнәлештәре | Фән тураһында… |
Гуманитар | Йәмғиәт | Тәбиғи | Техник | Практик |
Математика | Физика | Химия | География | Астрономия | Геология | Биология | Тарих | Тел белеме | Филология | Фәлсәфә | Психология | Социология | Антропология | Иҡтисад | Информатика |