Werknemers in het wegvervoer in dienst: rij- en rusttijden
Wekelijkse arbeidstijden
Als u werknemers in dienst heeft die wegvervoer verzorgen, dan moet u ervoor zorgen dat ze zich aan de EU-regel van een gemiddelde werkweek van 48 uur houden.
Werknemers worden geacht werkzaam te zijn in het vervoer wanneer zij:
- vervoer over de weg verzorgen (zoals besturen, laden en lossen, passagiers helpen met in- en uitstappen, schoonmaak en technisch onderhoud, toezicht op het laden en lossen van goederen, administratieve formaliteiten)
- geen vrije tijd hebben en bij hun werkplek/voertuig moeten wachten, bv. bij het laden en lossen
Waarschuwing
Bent u zelfstandig chauffeur, dan geldt de tijd waarin u op uw werkplek of in uw voertuig moet zijn, ter beschikking van een klant moet staan en/of daadwerkelijk vervoer verzorgt als werktijd.
Als werkgever moet u er rekening mee houden dat uw personeel niet langer dan 9 uur per dag achter het stuur mag zitten. U kunt de dagelijkse rijtijd verlengen tot maximaal 10 uur, maar niet meer dan tweemaal per week. Uw chauffeurs mogen per week maximaal 56 uur rijden en per twee weken maximaal 90 uur rijden.
Indien nodig kunt u de werkweek verlengen tot maximaal 60 uur. Dit kan alleen als uw werknemers over een periode van 4 maanden gemiddeld niet meer dan 48 uur per week werken.
Voorbeeld
U huurt een chauffeur in om goederen naar een ander EU-land te vervoeren. In één week rijdt hij 56 uur en doet hij 4 uur onderhoud aan de vrachtwagen; in totaal werkt hij dus 60 uur. Om te voldoen aan de EU-regel van een gemiddelde werkweek van 48 uur, moet de chauffeur in de weken daarna — binnen een vooraf bepaalde periode van 4 maanden — minder dan 48 uur werken.
Waarschuwing
De EU-regels voor rij- en rusttijden gelden voor voertuigen die:
-
goederen vervoeren met een maximale toegestane massa van meer dan 3,5 ton, of
-
passagiers vervoeren en een capaciteit van minimaal 10 zitplaatsen hebben, waaronder die van de chauffeur
Pauzes
Uw werknemers mogen niet langer dan 6 uur achter elkaar werken zonder pauze. Als ze tussen de 6 en 9 uur werken, moeten ze minimaal een halfuur pauze krijgen. Als ze langer dan 9 uur werken, hebben ze recht op minimaal 45 minuten pauze.
U moet ervoor zorgen dat chauffeurs na 4,5 uur rijden minimaal 45 minuten ononderbroken pauze nemen, tenzij ze dan hun rusttijd nemen. Deze pauze mag ook in twee delen worden genomen: een eerste pauze van minimaal 15 minuten en een tweede van minimaal 30 minuten.
Nachtwerk
Nachtwerk is werk dat ‘s nachts wordt verricht. Volgens de EU-regels heeft nachtwerk betrekking op een periode van minimaal 4 uur tussen middernacht en 7 uur ‘s morgens. Maar deze tijden verschillen van land tot land.
Als uw werknemers tussen middernacht en 7 uur ‘s morgens binnen een specifiek venster van minimaal 4 uur werken, worden ze beschouwd als nachtarbeiders. Als uw werknemers ’s nachts werken, mogen ze niet meer dan 10 uur per periode van 24 uur werken.
Rusttijden
Dagelijkse rusttijden
U moet uw werknemers een normale dagelijkse rusttijd van minstens 11 uur achtereen garanderen. U kunt de rusttijd maximaal driemaal tussen twee wekelijkse rusttijden verkorten tot 9 uur. De chauffeur kan de normale dagelijkse rusttijd in twee delen verdelen: het eerste deel moet minimaal 3 uur bedragen en het tweede deel minimaal 9 uur, zodat de som van de twee delen minimaal 12 uur is.
De chauffeurs moeten hun dagelijkse rusttijd in zijn totaliteit binnen 24 uur na het begin van de werkdag nemen.
Wekelijkse rusttijd
Chauffeurs die een ononderbroken rusttijd van 45 uur of meer nemen, moeten rusten in een geschikte, voor hun geslacht geschikte accommodatie met behoorlijke slaap- en sanitaire voorzieningen — niet in hun voertuig. Als werkgever moet u de kosten van deze accommodatie betalen.
Uw werknemers moeten minimaal 45 uur per week ononderbroken rust krijgen, maar elke tweede week mag u deze rusttijd inkorten tot 24 uur. Als u de wekelijkse rusttijd inkort, moet u met uw werknemers een rusttijd overeenkomen om dit te compenseren.
Bij het opstellen van het werkrooster moet u ervoor zorgen dat de werknemer na 6 dagen rijden 45 uur aaneengesloten rusttijd krijgt en minimaal 24 uur rusttijd om de twee weken.
Uw werknemers mogen alleen één keer in de twee weken een verkorte rusttijd nemen als dit voor het einde van de derde week die daarop volgt wordt gecompenseerd met één equivalente rusttijd. Deze compensatie moet aansluitend op een andere rusttijd van minimaal 9 uur worden genomen.
Bijzondere regels voor chauffeurs die goederen vervoeren
Er zijn speciale regels voor chauffeurs in het internationale goederenvervoer:
- Ze mogen in het buitenland twee verkorte wekelijkse rusttijden achter elkaar nemen, mits ze in een periode van 4 weken minimaal 4 wekelijkse rusttijden nemen. Minstens twee van deze rusttijden moeten normale wekelijkse rusttijden zijn.
- Na twee verkorte wekelijkse rusttijden achter elkaar moet u in de derde week de terugkeer van uw chauffeur organiseren.
- In de derde week moet de compenserende rusttijd voorafgaand aan en samen met de normale wekelijkse rusttijd worden genomen.
Bijzondere regels voor chauffeurs die passagiers vervoeren
Als uw touringcarchauffeurs bij gelegenheid ook gedurende minimaal 24 uur in een ander EU-land of buiten de EU rijden en passagiers vervoeren, mogen ze hun wekelijkse rusttijd uitstellen. Gerekend vanaf het einde van de vorige wekelijkse rusttijd mogen zij 12 dagen wachten voordat ze hun rusttijd nemen. Deze regel staat ook bekend als de “12-dagenregel” en is alleen van toepassing wanneer het voertuig is uitgerust met een digitale of slimme tachograaf.
Uw chauffeurs kunnen hun verkorte wekelijkse rusttijden als volgt nemen:
- minimaal 45 uur vóór de reis
- minimaal één normale en één verkorte wekelijkse rusttijd achter elkaar (69 uur), of twee normale wekelijkse rusttijden (45 uur + 45 uur) na de reis
Uw werknemers mogen alleen één keer in de twee weken een verkorte rusttijd nemen als dit voor het einde van de derde week die daarop volgt wordt gecompenseerd met één equivalente rusttijd. Deze compensatie moet aansluitend op een andere rusttijd van minimaal 9 uur worden genomen.
Als het om een enkel bemande rit gaat, moet de chauffeur tussen 22:00 en 6:00 uur om de 3 uur een pauze nemen.
Voorbeeld
U heeft een reisbureau in Slovenië en wilt een 10-daagse busreis naar Portugal organiseren, met tussenstops in een aantal andere EU-landen. De reis duurt van 11 tot 21 april. De buschauffeur heeft in het weekend van 9 en 10 april 48 uur rust en begint de rit op 11 april. Volgens de regels mag zij haar volgende wekelijkse rusttijd nemen nadat de reis is afgelopen. Maar haar rustperiode mag niet meer dan 12 dagen na 11 april beginnen, dat betekent uiterlijk op 23 april.
Terugkeer van de chauffeur
Als werkgever moet u het werk en de vrije tijd van de chauffeur zodanig organiseren dat deze niet langer dan 4 weken achter elkaar aan het werk is.
Volgens de EU-regels is de plaats van terugkeer van de chauffeur ofwel
- de officiële woonplaats van de chauffeur, ofwel
- de exploitatievestiging van de werkgever
De chauffeur mag de plaats van terugkeer zelf aangeven. Als de chauffeur geen keuze maakt, kan de werkgever die beslissing nemen.
Tachograaf
Een tachograaf is een apparaat dat de volgende zaken registreert:
- rijtijden
- pauzes en rusttijden
- snelheid en afgelegde afstand van het voertuig
- perioden waarin de chauffeur ander werk verricht (zoals het laden en lossen van goederen)
Als werkgever moet u ervoor zorgen dat uw chauffeurs worden opgeleid om de tachograaf correct te gebruiken. U moet de tachograafgegevens minimaal één jaar bewaren. Op verzoek kunnen kopieën worden verstrekt aan de chauffeur of aan de plaatselijke autoriteiten.
Q&A over de handmatige registratie van grensovergangen in tachografen en
De plaatselijke autoriteiten kunnen de tachograaf te allen tijde bij wegcontroles controleren. Onregelmatigheden in de registratie kunnen tot sancties leiden.
Er gelden speciale regels wanneer uw werknemers gedetacheerde chauffeurs zijn.