Al-Razí
- Para os historiadores andalusís de igual nome, véxase Al-Razí (historiadores).
![]() ![]() | |
Biografía | |
---|---|
Nacemento | 866 ![]() Rey (pt) ![]() ![]() |
Morte | 15 de outubro de 925 ![]() Rey (pt) ![]() ![]() |
Datos persoais | |
País de nacionalidade | Abbásida ![]() |
Relixión | Musulmán ![]() |
Actividade | |
Campo de traballo | Medicina ![]() |
Ocupación | matemático , inventor , filósofo , químico , médico ![]() |
Profesores | Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari (en) ![]() ![]() |
Lingua | Lingua persa e Lingua árabe ![]() |
Obra | |
Obras destacables
| |
![]() |
Al-Razí, de nome completo Abū Bakr Muhammad ibn Zakarīyā al-Rāzī) (ابو بکر محمد بن زكريا الرازی), coñecido como "Zakariya-ye Razi زكريای رازی" en persa e tamén "Zakariya al-Razi" en árabe, o como Rhazes e Rasis en latín, foi un sabio persa (865 - 925).
De acordo con Al-Biruní, naceu en Rayy, provincia de Teherán, Irán, falecendo na mesma cidade.
Vida
[editar | editar a fonte]Al-Razí foi un médico, filósofo e académico que realizou achegas fundamentais e duradeiras á medicina, a química a física, a alquimia e á filosofía [1], escribindo máis de 184 libros e artigos científicos.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Al_Razi_Receuil_de_traite_de_medecine_translated_by_Gerard_de_Cremone_Second_half_of_13th_century.jpg/200px-Al_Razi_Receuil_de_traite_de_medecine_translated_by_Gerard_de_Cremone_Second_half_of_13th_century.jpg)
Home de letras, era persa pero lía e escribía en árabe, e estudou os textos dos médicos da antigüidade (Hipócrates, Galeno), e os hindús, eventualmente traducidos ao siríaco e despois ao árabe. E os escritos de Ali ibn Rabban al-Tabarí (morto contra 870) deberon ter unha notábel influencia nel.
Proseguiu a súa formación viaxando por Siria, Exipt e Al-Ándalus, completando os seus coñecementos librescos coa práctica clínica e experimental.
Al-Razí é recoñecido por descubrir o ácido sulfúrico, verdadeira "locomotora" da química moderna e a química industrial. Tamén descubriu o etanol (alcohol etílico ou, simplemente, alcohol) así como o proceso para o seu refinamento e o seu uso en medicina. A el atribúese a invención do alambique e a primeira destilación do petróleo para a obtención de queroseno e outros produtos.
Al-Razí era un empirista e racionalista e foi obxecto de numerosas críticas pola súa oposición ao aristotelismo e o seu libre pensamento fronte á relixión, e foi considerado polos seus contemporáneos e biógrafos como un home liberal e libre de todo prexuízo.
Viaxou moito e prestou servizos a varios príncipes e gobernantes, especialmente en Bagdad, onde tiña o seu laboratorio.
Ensinou e investigou na universidade de Bagdad, na Casa da Sabedoría (Bayt al Hikma), onde atraía a un gran número de estudantes de todas as disciplinas.
Dicíase del que era un home compasivo, amábel, xusto e devoto polo servizo dos seus pacientes, foran ricos ou pobres.
Foi indiscutibelmente un dos grandes pensadores do islam, e a súa influencia na medicina e a ciencia europea foi enorme.
O seu Kitab al-Hawi fi al-Tibb, enciclopedia médica en 22 volumes, en parte póstuma, que recolle os coñecementos dos autores máis antigos en forma de longos extractos con referencias precisas e comentarios, ensinanzas e observacións do propio recompilador, foi traducido ao latín no século XIII co título Liber Continens, e exerceu unha profunde influencia na medicina occidental, tanto que, ao lado doutras novas obras, constituiría os fondos da biblioteca da facultade de medicina de París en 1395.
Obra
[editar | editar a fonte]Principais libros de medicina
[editar | editar a fonte]- al-Hawi (الحاوي), al-Hawi al-Kabir (الحاوي الكبير). Tamén coñecido como A vida virtuosa. Extensa enciclopedia médica que contén numerosas receitas e comentarios de Al-Razí.
- Isbateh Elmeh Pezeshki (en persa اثبات علم پزشكى), (Mostrando a ciencia da medicina)
- Dar Amadi bar Elmeh Pezeshki (en persa درآمدى بر علم پزشكى) (O éxito da ciencia da medicna)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Colof%C3%B3n-Libro_de_Medicina_de_Razi.jpg/220px-Colof%C3%B3n-Libro_de_Medicina_de_Razi.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Clock_of_al_Jazari_before_1206.jpg/220px-Clock_of_al_Jazari_before_1206.jpg)
- Rade Manaategha 'tibb jahez
- Rade Naghzotibbeh Nashi
- A experimentación na ciencia médica e a súa aplicación
- Guidance
- Kenash
- Clasificación das enfermidades
- Medicine real
- Para os que non teñen médico (من لايحضره الطبيب)
- O libro da medicina simple
- O gran libro da Krabadin
- O pequeno libro da Krabadin
- O libro dos desastres
- A comida e o nocivo
- al-Judari wa al-Hasbah, Tradución: Tratado da varíola e o sarampelo [2]
- Ketab dar Padid Amadaneh Sangrizeh (en persa كتاب در پديدآمدن سنگريزه) (O libro sobre a formación de cálculos (pedras no ril e na vesícula).
- Ketabeh Dardeh Roodeha (en persa كتاب درد رودهها) (O libro das dores no intestino)
- Ketab dar Dard Paay va Dardeh Peyvandhayyeh Andam (en persa كتاب در درد پاى و درد پيوندهاى اندام) (O libro das dores en pernas e pés)
- Ketab dar Falej
- O libro das dores das moas
- Dar Hey'ateh Kabed (en persa در هيأت كبد) (Sobre o fígado)
- Dar Hey'ateh Ghalb (Sobre a angustia) (en persa در هيأت قلب) (Sobre o corazón)
- Sobre a natureza dos médicos
- Dar Rag Zadan (en persa در رگ زدن) (Sobre a manipulación dos vasos [sanguíneos])
- Ketabeh Ibdal
- Comida para doentes
- Soodhayeh Serkangabin (en persa سودهاى سركنگبين) (Beneficios da mestura de mel e vinagre)
- Darmanhayeh Abneh
- O libro dos insdrumentos cirúrxicos
- O libro do aceite
- As froitas antes e despois de comer
- Libro sobre as discusións médicas (con Jarir Tabib)
- Libro sobre as discusións médicas II (con Abu Feiz)
- Sobre o ciclo menstrual
- Ghi Kardan ou vomitando (en persa قى كردن)
- Neve e medicina
- Neve e sede
- O pé
- Doenzas fatais
- Sobre os velenos
- A fame
- O sono suoroso
- A primavera e a enfermidade
- Conceptos equivocados sobre as capacidades dos médicos
- O papel social dos médicos
Principais libros de filosofía
[editar | editar a fonte]- O pequeno libro sobre o teísmo
- Resposta a bu'al'Qasem
- O gran libro sobre o teísmo
- Filosofía moderna
- Delsoozi Bar Motekaleman
- Meydaneh Kherad
- Khasel
- Resaaleyeh Rahnamayeh Fehrest
- Ghasideyeh Ilaahi
- Shakkook
- Naghseh Ketabe Tadbir
- Naghsnamehyeh Ferforius
Honras
[editar | editar a fonte]O moderno Instituto Razí, preto de Teherán, foi denominado así por el.
Así mesmo en Irán conmemórase o Día de Razí, como o Día da Farmacopea, cada 27 de agosto.
Notas
[editar | editar a fonte]Véxase tamén
[editar | editar a fonte]![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Al-Razí |
Bibliografía
[editar | editar a fonte]Obras de Al-Razí
[editar | editar a fonte]- Al-Rāzī (2004): La conducta virtuosa del filósofo. Tradución, introdución e notas de Emilio Tornero Poveda. Madrid: Trotta. ISBN 84-8164-659-8.
- Al-Razi (1950): The spiritual Physik of Rhazes Tradución de A. J. Arberry. Londres: John Murray.
- Kraus, Paul (1939): Abi Bakr Mohammadi Filii Zachariae Raghensis: Opera Philosophica, fragmentaque quae superssunt. Pars Prior. Cairo: Institut Francais d'Archeologie Orientale.[1]
- ↑ Esta é a única edición dos libros filosóficos de Al-Razí. Só se publicou o primeiro volume cando Kraus se suicidou e se prevía a publicación do segundo volume. Este material foi transferido, despois da súa morte, ao Institut Francais d'Archeologie Orientale, no Cairo.
Obras sobre Al-Razí
[editar | editar a fonte]- Al-Baihaqí (1932): Tatimmah Siwan al-Hikma, (Ed. M. Ghafi), Lahore.
- Al-Biruní (1936): Epitre de Beruni, contenant le repertoire des ouvres de Muhammad
- Ibn Juljul (1936): Tabaqat al-Atibba w-al-Hukama. (Ed. Fu'ad Sayyid) Cairo.
- Ibn Khallikan (1948): Wafayat al-A'yan, (Ed. Muhyi al-Din 'Abd al-Hamid), Cairo.
Bibliografía secundaria
[editar | editar a fonte]- Badawi, Abdurraman (1945): "Min Tarlkh al-Ilhad fi al-Islam" Islamica, Vol. II, Cairo, 1945, páxs. 198–228.
- Browne, E. G. (1921): Arabian Medicine. Cambridge, páxs. 44–53.
- Browne, E. G. (2001): Islamic Medicine. Goodword Books Pvt. Ltd. ISBN 81-87570-19-9
- Leelerc, L. (1876): Histoire de la medicine arabe. París, Vol. I, pásx. 337–54.
- Mieli, Aldo (1938): La science arabe. Leiden, páxs. 8, 16.
- Ranking, G. S. A. (1913): "The Life and Works of Rhazes", in Proceedings of the Seventeenth International Congress of Medicine, Londres, 1913, páxs. 237–68.
- Renaud, H. P. J. (1931): "A propos du millenaire de Razes", in Bulletin de la Societé Irançaise d'Histoire de la Medicine, marzo-abril, páxs. 203 e seg.
- Walker, P. (1992): "The Political Implications of al-Razi's Philosophy", in C. Butterworth (ed.) The Political Aspects of Islamic Philosophy. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]- A medicina no islam (en castelán).