Ekranoplano
O ekranoplano é un aerodino de alta velocidade que aproveita para se desprazar o efecto solo, permanecendo a uns poucos metros por riba dunha superficie de auga, neve ou xeo. Legalmente están considerados navíos sendo regulados internacionalmente segundo as normas da Organización Marítima Internacional[1]
Historia
[editar | editar a fonte]Primeiros pasos
[editar | editar a fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/%D0%AD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%9C.jpg/220px-%D0%AD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%9C.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Bartini_VVA-14.jpg/250px-Bartini_VVA-14.jpg)
As primeiras referencias do efecto solo débense aos irmáns Wright que en 1903 co seu biplano percorían longas distancia con pouco combustible, voando preto da superficie.[2] e a partir de 1910 diversos pilotos informaron dunha "sensación diferente" cando voaban preto da superficie, que se constatou durante os voos experimentais a baixa altitude no Mar do Norte realizados polo Dornier Do X a comezos da década de 1930[3] e a mediados da década o finlandés Toivo Kaario experimentou co denominado Pintaliitäjäprototyypin (unha especie de bote) que aproveitaba o efecto solo no mar para moverse.
Unión Soviética
[editar | editar a fonte]Pero os primeiros ekranoplanos apareceron durante a guerra fría, no marco da competición entre as dúas superpotencias, os Estados Unidos e a URSS. Así, a primeiros da década de 1950, o enxeñeiro soviético Rostislav Alexeiev, que traballaba no desenvolvemento dos hidrofolios, deseñou un novo tipo de navío, capaz de voar utilizando o efecto solo, primeiro realizou en cartón pedra centos de modelos a escala e logo diversos prototipos preliminares que conduciron á fabricación do KM (Корабль-макет: Prototipo Naval), deseñado en 1964-1965 e que realizou o seu primeiro voo de probas en outubro de 1966. Os servizos de intelixencia norteamericanos denominárono, Kaspian Monster (Monstro do Mar Caspio), tras descubrir en imaxes de satélite o que semellaba ser un gran navío con ás. O KM pesaba 544 toneladas, medía 106 metros de lonxitude e 42 m de envergadura e mais podía chegar ós 400 n (740 km/h). Tiña dez motores Dobryin VD-7 de 98KNw cada un, o que lle permitía elevarse máis de 30 centímetros sobre a auga cunha altura óptima de 3 metros ata un máximo de 30, por riba do cal había risco de se estrelar. Podía facer fronte a estados de mar de media vaga sen problema ningún e mesmo superar vagas de máis de 5 metros. Serviu como laboratorio voante para os científicos ata 1980, cando sufriu un accidente.
O programa soviético dirixido por Alexeiev continuou na década de 1970 co apoio do mariscal Dmitri Ustinov, o que levou á creación do ekranoplano con máis éxito, o A-90 Orlyonok, de 125 t. e que realizou o seu primeiro voo en 1972, a mariña soviética ordenou 120 aparellos pero logo a cifra quedou en menos de 30, que prestaron servizo sobre todo nas frotas do mar Negro e o Báltico entre 1979 e 1992.
En 1987, apareceu o Lun, con 74 metros e 400 toneladas, tiña unha capacidade de carga de 100 toneladas, e tiña como misión transportar e guindar bombas nucleares, tan só se realizou un modelo, o MD 160, polas reducións orzamentarias do exército soviético.
Robert Ludvigovich Bartini, outro enxeñeiro soviético comezou na década de 1950 a investigar na Beriev o aproveitamento do efecto solo e así deseñou en 1956 un pequeno prototivo para probas, o Be-1 operativo entre 1961 e 1964 e que posiblitou a construción en 1972 dun verdadeiro ekranoplano, o prototipo, o VVA-14 pero tras a morte de Bartini en 1974 o proxecto non tivo continuidade.
Alemaña
[editar | editar a fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/RFB_X.113AM_Aerofoilboot_D-9568_LBG_02.06.73_edited-2.jpg/220px-RFB_X.113AM_Aerofoilboot_D-9568_LBG_02.06.73_edited-2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Tandem_Airfoil_Flairboat_TAFVIII-3_sandbank.jpg/220px-Tandem_Airfoil_Flairboat_TAFVIII-3_sandbank.jpg)
Nos Estados Unidos o enxeñeiro alemán Alexander Lippisch interesouse polo efecto solo mentres traballaba na Collins Radio Company que tiña unha división aeronáutica en Iowa e deseñou o X-112 que se probou en 1963. Tras contraer cancro deixou a compañía e logo da súa recuperación en 1966 fundou a súa propia, a Lippisch Research Corporation e en colaboración coa empresa estatal alemá Rhein-Flugzeugbau continou a desenvolver a aplicación do efecto solo ao voo. En 1970 apareceu o prototipo X-113 e mais en 1977 o X-114 pero o desenvolvemento non continuou.
Seguindo o facho do X-113 o enxeñeiro Günther W. Jörg realizou os seus propios prototipos, os vehículos coñecidos como Tandem-Airfoil-Flairboote ou TAF probáronse na década de 1970 e 1980.
Proxectos recentes
[editar | editar a fonte]A maioría dos ekranoplanos operativos na actualidade son pequenos vehículos con finalidades recreativas ou de pequenas liñas de transbordadores. En Rusia o construtor aeronáutico Beriev está a desenvolver o Be-2500, cunha capacidade de carga de 2500 toneladas e aprobado en 2012
Nos Estados Unidos Boeing principiou a desenvolver o Proxecto Pelican, que pretendía ser a aeronave meirande endexamais construída e na que estaba interesado o exército estadounidense para o transporte rápido de tropas e material militar a través dos océanos Pacífico e Atlántico, pero desde 2003 non se ten noticias do seu estado.
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ "Wing-in-Ground (WIG) craft" Arquivado 01 de setembro de 2015 en Wayback Machine. International Maritime Organization
- ↑ Liang Yun e Alan Bliault (2014). Springer Science & Business Media, ed. High Performance Marine Vessels. p. 89. ISBN 9781461408697.
- ↑ Rozhdestvensky, Kirill V. (2013). Aerodynamics of a Lifting System in Extreme Ground Effect. Springer Science & Business Media. p. 1. ISBN 9783662042403.