მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1989
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Perepis1989_list.jpg/220px-Perepis1989_list.jpg)
მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1989 — საბჭოთა კავშირის მოსახლეობის უკანასკნელი საყოველთაო აღწერა ჩატარებული 1989 წელს.
აღწერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]აღწერა ჩატარდა 1989 წლის 12 იანვრიდან 19 იანვრის ჩათვლით, მოსახლეობის ფაქტობრივის საცხოვრებლის მიხედვით. აღრიცხვა და ჩაწერა წარმოებდა სპეციალურად გადამზადებული აღმრიცხველ-თანამშრომლების მიერ. აღრიცხვას ჰქონდა უშუალო გამოკითხვის ხასიათი და არ ითვალისწინებდა რამე განსაკუთრებული საბუთებით პასუხების გამყარებას.
3 თვის შემდეგ 1989 წლის აპრილის თვეში გამოქვეყნდა აღწერის წინასწარი შედეგები რაიონების მიხედვით, ხოლო 1990 წლის დასაწყისში დაიდო გამოკითხვის საბოლოო ვარიანტი, სადაც წარმოდგენილი იყო მოსახლეობის რაოდენობრივი და ასაკობრივი შედეგები, ასევე ოჯახური მდგომარეობა, განათლების დონე, ნაციონალობა და სხვა დეტალები.
აღრიცხვის შედეგები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]აღწერის თანახმად დადგინდა, რომ 1989 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით საბჭოთა კავშირში მოსახლეობა შეადგენდა 286,7 მლნ კაცს, რაც 1979 წლის აღწერისაგან (262,4 მლნ.) შედარებით 24,3 მლნ ადამიანით ანუ 9 %-ით იყო გაზრდილი.
რიცხოვნობა, მლნ კაცი. | საშუალო წლიური ზრდის ტემპი, % | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
1959 წ. | 1970 წ. | 1979 წ. | 1989 წ. | 1959-69 | 1970-78 | 1979-89 | |
მთელი მოსახლეობა | 208,8 | 241,7 | 262,4 | 286,7 | 1,3 | 0,9 | 0,9 |
ქალაქის | 100,0 | 136,0 | 163,6 | 188,8 | 2,8 | 2,1 | 1,4 |
სოფლის | 108,8 | 105,7 | 98,8 | 97,9 | -0,3 | -0,7 | -0,1 |
აღირიცხა 73,1 მლნ ოჯახი, რაც 6,8 მლნ-ით მეტია 1979 წელთან შედარებით. ყველაზი დიდი ზრდა მოვიდა შუა აზიის რესპუბლიკებსა და აზერბაიჯანის სსრ-ზე (22-29 %), ყაზახეთის სსრ (16 %) და მოლდოვეთის სსრ (12 %). ქვეყანაში ოჯახის საშუალო სიდიდემ შეადგინა 3,5 კაცი, ქალაქებში — 3,3 კაცი, ხოლო სოფლებში — 3,8 კაცი. მოკავშირე რესპუბლიკებში ოჯახის საშუალო როცხოვნობა შეადგენდა 6,1 კაცი — ტაჯიკეთის სსრ, 3,1 კაცი ლატვიისა და ესტონეთის სსრ-ებში, რაც ძირითადად განპირობებული იყო ოჯახში ბავშვების ოდენობთ.
1989 წელს ოჯახებში ცხოვრობდა 255,8 მლნ კაცი (ქვეყნის 89 %), ხოლო 13 მლნ (5 %) ცხოვრობდა ოჯახის გარეთ მაგრამ დაკავშირებული იყო ფინანსურად ოჯახთან, მარტოხელათა რაოდენობა კი — 16,4 მლნ კაცს შეადგენდა (6 %).
მოსახლეობის რიცხოვნობა მოკავშირე რესპუბლიკებში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ათასი კაცი | 1989 წ. | % ქალაქის მოსახლეობა | |||
---|---|---|---|---|---|
1979 წ. | 1989 წ. | % 1979 წ. | 1979 წ. | 1989 წ | |
სსრკ | 262436 | 286731 | 109 | 62 | 66 |
რსფსრ | 137 551 | 147 400 | 107 | 69 | 74 |
უკრაინის სსრ | 49 755 | 51707 | 104 | 61 | 67 |
ბელორუსიის სსრ | 9560 | 10200 | 107 | 55 | 65 |
უზბეკეთის სსრ | 15 391 | 19905 | 129 | 41 | 41 |
ყაზახეთის სსრ | 14 684 | 16536 | 113 | 54 | 57 |
საქართველოს სსრ | 5015 | 5443 | 109 | 52 | 56 |
აზერბაიჯანის სსრ | 6028 | 7038 | 117 | 53 | 54 |
ლიტვის სსრ | 3398 | 3690 | 109 | 61 | 68 |
მოლდავეთის სსრ | 3947 | 4338 | 110 | 39 | 47 |
ლატვიის სსრ | 2521 | 2680 | 106 | 68 | 71 |
ყირგიზეთის სსრ | 3529 | 4290 | 122 | 39 | 38 |
ტაჯიკეთის სსრ | 3801 | 5109 | 134 | 35 | 33 |
სომხეთის სსრ | 3031 | 3288 | 108 | 66 | 68 |
თურქმენეთის სსრ | 2759 | 3534 | 128 | 48 | 45 |
ესტონეთის სსრ | 1466 | 1573 | 107 | 70 | 72 |
საქართველოს სსრ
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მოსახლეობა საქართველოს სსრ-ში 1989 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით შეადგენდა 5 443 359 კაცს, რაც 1979 წლის მონაცემებთან (5 014 765 კაცი) შედარებით იგი გაიზარდა 428 594 კაცით ანუ 8,55 %-ით[1].
რაიონები (სახელოდებები მოცემულია თანამედროვე ფორმაში) |
1979 წ. | 1989 წ. | +/- (ზრდა/შემც.) % |
---|---|---|---|
საქართველო | 5 014 765 | 5 443 359 | 8.55 % |
თბილისი | 1 069 358 | 1 263 489 | 18.15 % |
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა | 354 179 | 392 707 | 10.88 % |
ბათუმი | 122 815 | 136 609 | 11.23 % |
ქედის რაიონი | 19 232 | 19 928 | 3.62 % |
ქობულეთის რაიონი | 78 382 | 88 107 | 12.41 % |
შუახევის რაიონი | 23 081 | 25 113 | 8.80 % |
ხელვაჩაურის რაიონი | 71 887 | 83 562 | 16.24 % |
ხულოს რაიონი | 38 782 | 39 388 | 1.56 % |
გურია | 153 325 | 158 526 | 3.39 % |
ლანჩხუთის რაიონი | 40 890 | 41 891 | 2.45 % |
ოზურგეთის რაიონი | 84 278 | 90 040 | 6.84 % |
ჩოხატაურის რაიონი | 28 157 | 26 595 | -5.55 % |
იმერეთი | 739 189 | 772 251 | 4.47 % |
ქუთაისი | 194 297 | 234 870 | 20.88 % |
ბაღდათის რაიონი | 30 056 | 29 053 | -3.34 % |
ვანის რაიონი | 38 346 | 35 369 | -7.76 % |
ზესტაფონის რაიონი | 72 835 | 75 539 | 3.71 % |
თერჯოლის რაიონი | 44 709 | 44 019 | -1.54 % |
სამტრედიის რაიონი | 65 400 | 64 504 | -1.37 % |
საჩხერის რაიონი | 44 859 | 44 968 | 0.24 % |
ტყიბულის რაიონი | 39 451 | 36 686 | -7.01 % |
წყალტუბოს რაიონი | 69 738 | 75 061 | 7.63 % |
ჭიათურის რაიონი | 69 582 | 68 501 | -1.55 % |
ხარაგაულის რაიონი | 31 948 | 28 702 | -10.16 % |
ხონის რაიონი | 37 968 | 34 979 | -7.87 % |
კახეთი | 427 841 | 442 296 | 3.38 % |
ახმეტის რაიონი | 43 587 | 42 254 | -3.06 % |
გურჯაანის რაიონი | 76 753 | 78 442 | 2.20 % |
დედოფლისწყაროს რაიონი | 35 405 | 37 299 | 5.35 % |
თელავის რაიონი | 73 511 | 77 988 | 6.09 % |
ლაგოდეხის რაიონი | 52 217 | 54 402 | 4.18 % |
საგარეჯოს რაიონი | 54 163 | 60 348 | 11.42 % |
სიღნაღის რაიონი | 50 073 | 49 326 | -1.49 % |
ყვარლის რაიონი | 42 132 | 42 237 | 0.25 % |
მცხეთა-მთიანეთი | 118 430 | 122 052 | 3.06 % |
დუშეთის რაიონი | 37 199 | 37 390 | 0.51 % |
თიანეთის რაიონი | 16 554 | 15 128 | -8.61 % |
მცხეთის რაიონი | 58 015 | 63 123 | 8.80 % |
ყაზბეგის რაიონი | 6662 | 6411 | -3.77 % |
რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი | 69 834 | 57 776 | -17.27 % |
ამბროლაურის რაიონი | 20 916 | 17 065 | -18.41 % |
ლენტეხის რაიონი | 12 963 | 11 227 | -13.39 % |
ონის რაიონი | 15 493 | 12 318 | -20.49 % |
ცაგერის რაიონი | 20 462 | 17 166 | -16.11 % |
სამეგრელო და ზემო სვანეთი | 422 957 | 425 473 | 0.59 % |
ფოთი | 48 508 | 50 922 | 4.98 % |
აბაშის რაიონი | 29 246 | 28 219 | -3.51 % |
ზუგდიდის რაიონი | 120 217 | 125 444 | 4.35 % |
მარტვილის რაიონი | 47 797 | 46 009 | -3.74 % |
მესტიის რაიონი | 17 442 | 14 776 | -15.28 % |
სენაკის რაიონი | 50 774 | 52 681 | 3.76 % |
ჩხოროწყუს რაიონი | 31 404 | 29 840 | -4.98 % |
წალენჯიხის რაიონი | 39 477 | 38 643 | -2.11 % |
ხობის რაიონი | 38 092 | 38 939 | 2.22 % |
სამცხე-ჯავახეთი | 227 676 | 238 750 | 4.86 % |
ადიგენის რაიონი | 20 278 | 21 284 | 4.96 % |
ასპინძის რაიონი | 12 264 | 13 262 | 8.14 % |
ახალქალაქის რაიონი | 68 234 | 69 256 | 1.50 % |
ახალციხის რაიონი | 49 836 | 54 747 | 9.85 % |
ბორჯომის რაიონი | 40 796 | 41 266 | 1.15 % |
ნინოწმინდის რაიონი | 36 268 | 38 935 | 7.35 % |
ქვემო ქართლი | 524 934 | 612 880 | 16.75 % |
რუსთავი | 129 084 | 158 661 | 22.91 % |
ბოლნისის რაიონი | 68 296 | 81 920 | 19.95 % |
გარდაბნის რაიონი | 100 439 | 115 140 | 14.64 % |
დმანისის რაიონი | 44 075 | 52 208 | 18.45 % |
თეთრიწყაროს რაიონი | 34 593 | 36 432 | 5.32 % |
მარნეულის რაიონი | 99 867 | 124 332 | 24.50 % |
წალკის რაიონი | 48 580 | 44 187 | -9.04 % |
შიდა ქართლი | 304 268 | 322 423 | 5.97 % |
გორის რაიონი | 135 694 | 149 759 | 10.37 % |
კასპის რაიონი | 53 527 | 55 416 | 3.53 % |
ქარელის რაიონი | 50 346 | 50 428 | 0.16 % |
ხაშურის რაიონი | 64 701 | 66 820 | 3.28 % |
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა | 505 396 | 535 634 | 5.98 % |
სოხუმი | 114 373 | 121 406 | 6.15 % |
ტყვარჩელი | 21 805 | 21 578 | -1.04 % |
გაგრის რაიონი | 73 604 | 81 369 | 10.55 % |
გალის რაიონი | 75 538 | 79 440 | 5.17 % |
გუდაუთის რაიონი | 57 231 | 59 146 | 3.35 % |
გულრიფშის რაიონი | 53 519 | 57 122 | 6.73 % |
ოჩამჩირის რაიონი | 70 690 | 75 808 | 7.24 % |
სოხუმის რაიონი | 38 636 | 39 765 | 2.92 % |
სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი | 97 378 | 99 102 | 1.77 % |
ცხინვალი | 34 794 | 42 934 | 23.39 % |
ახალგორის რაიონი | 13 795 | 12 080 | -12.43 % |
ზნაურის რაიონი | 12 043 | 10 195 | -15.35 % |
ცხინვალის რაიონი | 25 100 | 23 475 | -6.47 % |
ჯავის რაიონი | 11 646 | 10 418 | -10.54 % |
მოსახლეობის ნაციონალური შემადგენლობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]შემაჯამებელ ნუსხაში წარმოდგენილია მოკავშირე და ავტონომიურ რესპუბლიკებში, ასევე ავტონომიურ ოლქებსა და ოკრუგებში ყველა ტიტულარული ნაციონალობა.
1979 წ., ათასი კაცი | 1989 წ., ათასი კაცი | 1989 წ. % 1979 წ. | |
---|---|---|---|
მთელი მოსახლეობა | 262 085 | 285 743 | 109 |
რუსები | 137 397 | 145 155 | 106 |
უკრაინელები | 42 347 | 44 186 | 104 |
უზბეკები | 12 456 | 16 698 | 134 |
ბელორუსები | 9463 | 10 036 | 106 |
ყაზახები | 6556 | 8136 | 124 |
აზერბაიჯანელები | 5477 | 6770 | 124 |
თათრები | 6185 | 6649 | 107 |
სომხები | 4151 | 4623 | 111 |
ტაჯიკები | 2898 | 4215 | 145 |
ქართველები | 3571 | 3981 | 111 |
მოლდოველები | 2968 | 3352 | 113 |
ლიტველები | 2851 | 3067 | 108 |
თურქმენები | 2028 | 2729 | 135 |
ყირგიზები | 1906 | 2529 | 133 |
გერმანელები | 1936 | 2039 | 105 |
ჩუვაშები | 1751 | 1842 | 105 |
ლატვიელები | 1439 | 1459 | 101 |
ბაშკირები | 1371 | 1449 | 106 |
ებრაელები | 1762 | 1378 | 76 |
მორდვაელები | 1192 | 1154 | 97 |
პოლონელები | 1151 | 1126 | 98 |
ესტონელები | 1020 | 1027 | 101 |
ჩეჩნები | 756 | 957 | 127 |
უდმურტები | 714 | 747 | 105 |
მარიელები | 622 | 671 | 108 |
ხუნძები | 483 | 601 | 124 |
ოსები | 542 | 598 | 110 |
ლეზგები | 383 | 466 | 122 |
ყარაკალპაკები | 303 | 424 | 140 |
ბურიატები | 353 | 421 | 119 |
ყაბარდოელები | 322 | 391 | 121 |
იაკუტები | 328 | 382 | 116 |
დარგუელები | 287 | 365 | 127 |
კომები | 327 | 345 | 105 |
ყუმიკები | 228 | 282 | 123 |
ინგუშები | 186 | 237 | 128 |
ტუვაშები | 166 | 207 | 124 |
კალმიკები | 147 | 174 | 119 |
ყარაჩავოელები | 131 | 156 | 119 |
კომი-პერმელები | 151 | 152 | 101 |
კარელები | 138 | 131 | 95 |
ადიღები | 109 | 125 | 115 |
ლაკები | 100 | 118 | 118 |
აფხაზები | 91 | 105 | 116 |
თაბასარანელები | 75 | 98 | 130 |
ბალყარელები | 66 | 85 | 128 |
ხაკასიელები | 71 | 80 | 113 |
ნოღაელები | 60 | 75 | 126 |
ალტაელები | 60 | 71 | 118 |
ჩერქეზები | 46 | 52 | 113 |
ნენები | 30 | 35 | 116 |
ევენკები | 27 | 30 | 111 |
ხანტები | 21 | 23 | 108 |
რუთულელები | 15 | 20 | 136 |
წახები | 13 | 20 | 148 |
აღულები | 12 | 19 | 155 |
ჩუქჩები | 14 | 15 | 108 |
დოლგანები | 5,1 | 6,9 | 137 |
კორიაკები | 7,9 | 9,2 | 117 |
მანსები | 7,6 | 8,5 | 112 |
სხვა ეროვნებები | 2811 | 3441 | 122 |
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Лабутова Т. Ежегодник Большой советской энциклопедии. выпуск 34. стр. 007—011, Москва 1990 г. ISBN 5-85270-041-X.
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Итоги переписи населения СССР დაარქივებული 2016-11-30 საიტზე Wayback Machine.
- Приложения на demoscope.ru
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
|