Milet
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() Fragment historycznej zabudowy Miletu | |
Państwo | |
---|---|
Położenie na mapie Turcji ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Milet (gr. Μίλητος trb. Militos trl. Mílītos) – miasto jońskie na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne w pobliżu miejscowości Balat w Turcji.
Starożytne miasto zostało założone pod koniec drugiego tysiąclecia p.n.e. Było ojczyzną filozofów: Talesa, Anaksymandra, Anaksymenesa oraz geografa i historyka Hekatajosa oraz pisarza Arystydesa, któremu przypisuje się autorstwo opowiadań erotycznych.
Od VIII do VI wieku p.n.e. Milet skolonizował kilka miast nad Propontydą (m.in. Abydos i Kyzikos), Morzem Czarnym (m.in. Antheia, Olbia i Synope), a w połowie VI w. p.n.e. – nad Nilem (Naukratis). Był potęgą morską. Jego żeglarze docierali aż do Gibraltaru. Był centrum handlowym rywalizującym z Tyrem i Kartaginą. Słynął z wyrobu doskonałych tkanin z wełny frygijskiej i purpury milezyjskiej. Potęga gospodarcza Miletu i kontakty kulturowe z Azją przyczyniły się do powstania w tej polis jońskiej filozofii przyrody, zaczątków greckiej filozofii i nauki reprezentowanych przez Talesa, Anaksymenesa i Anaksymandra.
Podbity przez Persów, był jednym z organizatorów powstania państw jońskich w 499 p.n.e. Zdobyty i spalony w 494 p.n.e., odbudowany na planie Hippodamosa z Miletu w 479 p.n.e., odgrywał już mniejszą rolę. Był członkiem Ateńskiego Związku Morskiego.
W 440 roku p.n.e. uwikłał się w konflikt z Samos o Priene, w który włączyły się też Ateny[1]. Zburzony ponownie za panowania Aleksandra Macedońskiego, odzyskał dawne znaczenie w czasach rzymskich. Miasto upadło na skutek zamulenia portu.
Według 20 rozdziału Dziejów Apostolskich w Milecie w I wieku przebywał apostoł Paweł wraz z Łukaszem Ewangelistą.
Wykopaliska z 1899-1914 odsłoniły m.in. resztki wielu budowli hellenistycznych i rzymskich: teatru, buleuterionu, gimnazjonu, świątyni, term, dwóch agor i bramy.
W berlinskim Muzeum Pergamońskim znajduje się odnaleziona i zrekonstruowana przez Thomasa Wieganda[2] miejska brama targowa zbudowana najprawdopodobniej w II w. n.e. Brama jest w formie dwupoziomowych propylei. Na piętrze niższym znajdują się trzy otwory podkreślone pilastrami podtrzymującymi półkoliste łuki. Na wyższym piętrze odpowiadają im trzy mniejsze łuki.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Ruiny teatru z II w. w Milecie
-
Ruiny teatru
-
Ruiny teatru
-
widok na łaźnie Faustyny i meczet
-
Łaźnie Faustyny
-
Łaźnie Faustyny
-
Łaźnie Faustyny
-
Meczet z XV w. zbudowany przez Ilyas Beya
-
Meczet
-
Widok z dachu meczetu
-
nagrobek na cmentarzu w pobliżu meczetu
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ P.J. Rhodes, Historia Grecji. Okres klasyczny 478–323 p.n.e., Kraków 2009, s. 77. ISBN 978-83-233-2731-8.
- ↑ Wielkie Muzea – Muzeum Pergamońskie, 2007, Wydawnictwo HPS, Warszawa, s. 118, ISBN 978-83-60688-46-5.