Adam Ferguson
![]() | |
Data urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Zawód, zajęcie |
ekonomista |
Narodowość |
szkocka |
Adam Ferguson (ur. 20 czerwca?/1 lipca 1723 w Perth (Szkocja), zm. 22 lutego 1816 w Saint Andrews[1]) – szkocki ekonomista i myśliciel polityczny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Do szkoły chodził w Perth (Szkocja), a później uczęszczał na Uniwersytet Św. Andrzeja w Edynburgu. Po studiach został kapelanem wojskowym. W 1745 podczas bitwy pod Fontenoy odmówił wykonania rozkazu wycofania się.
W 1754 zrezygnował z działalności duchownej. W styczniu 1757 został bibliotekarzem wydziału prawa na Uniwersytecie Św. Andrzeja w Edynburgu. Przed nim to stanowisko zajmował David Hume. W 1759 został profesorem-wykładowcą filozofii naturalnej na uczelni edynburskiej.
W 1767 wydał swe pierwsze dzieło Essay of Civil Society. W 1776, w odpowiedzi na pisma Richarda Price'a opublikował anonimowo: replikę popierającą żądania parlamentu w Londynie względem kolonistów.
W 1783 ukazało się jego dzieło historyczne History of the Progress and Termination of the Roman Republic, dotyczące historii antycznego Rzymu.
Myśl polityczna i ekonomiczna
[edytuj | edytuj kod]Ferguson był zwolennikiem wolnego handlu i wolnego rynku. W polityce był raczej konserwatywny, choć popierał postulowane przez Monteskiusza reformy rządów.
Tak jak Thomas Hobbes, Bernard de Mandeville i David Hume (jeden z nielicznych autorów krytycznie odnoszących się do Fergusona) Ferguson uważał egoizm za siłę napędową społeczeństwa, lecz był zdania – w przeciwieństwie do deisty Hume'a – iż nad wszystkim czuwa opatrzność Boska. Według niego ludzkość zmierza do swego przeznaczenia (destiny) i do wzniosłego końca (supreme end). Jednocześnie popierał też francuską teorię stałego postępu wiedzy i umiejętności ludzkich, którą we Francji głosił przede wszystkim Jean Condorcet.
Dzieła
[edytuj | edytuj kod]- An Essay on the History of Civil Society (1767)
- The History of the Progress and Termination of the Roman Republic (1783)
- Principles of Moral and Political Science; being chiefly a retrospect of lectures delivered in the College of Edinburgh (1792)
- Institutes of Moral Philosophy (1769)
- Reflections Previous to the Establishment of a Militia (1756)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ferguson Adam, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-05-30] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Ferguson w Gutenberg Project
- An Essay on the History of Civil Society
- Adam Ferguson at The Online Library of Liberty
- ISNI: 000000010898732X
- VIAF: 49279367, 4434151051949833530006
- LCCN: n79065503
- GND: 118686798
- NDL: 00521601
- LIBRIS: ljx144m4099qkwj
- BnF: 122381269
- SUDOC: 030629470
- SBN: RAVV064456
- NLA: 35080948
- NKC: jn19990002225
- BNE: XX1051668
- NTA: 068349092
- CiNii: DA00825245
- Open Library: OL446213A
- PLWABN: 9810583036905606
- NUKAT: n2003042513
- OBIN: 9315
- J9U: 987007297461605171
- PTBNP: 113751
- CANTIC: a12149615
- LNB: 000034564
- CONOR: 10425699
- BNC: 000157463
- ΕΒΕ: 152450
- LIH: LNB:VYy;=B+