Curzio Malaparte
![]() | |
Imię i nazwisko |
Kurt Erich Suckert |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość | |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
| |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Malaparte_a_Capri.jpg/220px-Malaparte_a_Capri.jpg)
Curzio Malaparte, właśc. Kurt Erich Suckert (ur. 9 czerwca 1898 w Prato, zm. 19 lipca 1957 w Rzymie) – włoski pisarz, dziennikarz i dyplomata.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jego matka była Włoszką z Lombardii, ojciec Niemcem. Podczas I wojny światowej służył w armii włoskiej. Karierę dziennikarską rozpoczął w 1918 roku. Od 1925 roku publikował pod pseudonimem Malaparte (powstałym poprzez skojarzenie z Napoleonem Bonaparte)[1]. Pracował jako dyplomata. Na początku lat 20. XX wieku był attaché kulturalnym w Warszawie.
W tym samym okresie związał się z ruchem faszystowskim, brał udział w marszu na Rzym. Był członkiem Narodowej Partii Faszystowskiej. Pozostawał jednak w ostrym sporze z Benito Mussolinim. W 1931 roku, po publikacji antytotalitarnego pamfletu Technika zamachu stanu, zerwał z tą partią i osiadł w Paryżu.
Po powrocie do Włoch w 1933 roku, został aresztowany, a następnie zesłany na wyspę Lipari. Malaparte zbudował na wyspie Capri swoją nadmorską willę w stylu modernizmu w 1937 r., gdzie gościł Le Corbusiera i Erwina Rommla; jest także miejscem znanym też z filmów fabularnych[2]. Podczas II wojny światowej był korespondentem wojennym na froncie wschodnim, na którym przebywał w okupowanej przez Niemców Polsce, Rumunii, Finlandii, na Ukrainie oraz Bałkanach. To wtedy powstało najbardziej znane jego dzieło – Kaputt.
Za serię nieprzychylnych dla Niemców artykułów Malaparte został odwołany z frontu, przez pewien czas przebywał w Finlandii, potem wrócił do Włoch. W latach 1943–1946 współpracował z amerykańskimi wojskami okupacyjnymi we Włoszech. Po wojnie interesował się komunizmem, zwłaszcza jego chińską wersją – maoizmem. Odbył nawet podróż po Chinach, którą jednak musiał zakończyć przedwcześnie z powodu choroby. Jego dziennik z tej podróży pt. Io in Russia e in Cina ukazał się pośmiertnie w 1958 roku.
Zmarł na raka w 1957 roku.
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Kaputt
[edytuj | edytuj kod]Kaputt[3] to książka reportażowa, pisana w latach 1941–1943, bezpośrednio pod wpływem działań wojennych oraz związanych z nimi zbrodni niemieckich. Książka szokuje okrucieństwem opisywanych w niej scen, jednak jeszcze bardziej wstrząsający jest brak reakcji ówczesnych sfer wyższych na doniesienia o zbrodniach. Wśród bohaterów książki znajdują się Hans Frank, Galeazzo Ciano, Ante Pavelić, generałowie Wehrmachtu, bokser Max Schmeling oraz przedstawiciele śmietanki towarzyskiej Rzymu, Berlina i Sztokholmu.
Inne utwory
[edytuj | edytuj kod]Poza Kaputt, najważniejszymi utworami Malapartego są: Zamach stanu (Tecnica del colpo di Stato, pierwsze wydanie w Paryżu w 1931) i Skóra (La Pelle, 1949) – powieść o powojennym Neapolu. Publikował też opowiadania (Szczęśliwy dzień, Sodoma i Gomora).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jest to jednocześnie gra słów; "Malaparte" znaczy dosłownie "zła część", "Bonaparte" - "dobra część". Sam Malaparte zwykł to komentować, że "dobra część" była już zajęta.
- ↑ Pierre de Gasquet , Capri: le dernier refuge de Malaparte [online], 1 marca 2018 [dostęp 2021-12-27] (fr.).
- ↑ C.Malaparte, Kaputt, przeł. B.Sieroszewska, Czytelnik, Warszawa 1962.
- ISNI: 0000000368642547, 0000000121347976
- VIAF: 59086066
- ULAN: 500238735
- LCCN: n50041834
- GND: 118781383
- NDL: 00448596
- LIBRIS: 97mpqjkt4821x5h
- BnF: 11914063x, 11038928q
- SUDOC: 02700354X
- SBN: CFIV002364
- NLA: 35323632
- NKC: jn20000603868
- DBNL: mala004
- BNE: XX937841
- NTA: 068763395
- BIBSYS: 90128202
- CiNii: DA02031049
- Open Library: OL128744A
- PLWABN: 9810536426605606
- NUKAT: n96101896
- J9U: 987007504662005171
- PTBNP: 68920
- CANTIC: a10117428
- LNB: 000030448
- NSK: 000272041
- CONOR: 6465891
- ΕΒΕ: 68596
- BLBNB: 000287197
- KRNLK: KAC201324449
- LIH: LNB:V*95633;=BM