Woroneż
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() Woroneż | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Obwód | |||||
Burmistrz | |||||
Powierzchnia |
596,51 km² | ||||
Wysokość |
154 m n.p.m. | ||||
Populacja (2020) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Nr kierunkowy |
+7 (473) | ||||
Kod pocztowy |
394000-394095 | ||||
Tablice rejestracyjne |
36, 136 | ||||
Podział miasta |
6 dzielnic | ||||
Położenie na mapie Rosji ![]() | |||||
Położenie na mapie Europy ![]() | |||||
Położenie na mapie obwodu woroneskiego ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
Woroneż (ros. Воронеж) – miasto obwodowe w Rosji, nad rzeką Woroneż (dopływ Donu). Znajduje się 486 km na południe od Moskwy, przy federalnej magistrali M4 „Don”. Aglomeracja woroneska liczy ponad 1,3 mln mieszkańców, a samo miasto (2020) 1 058 261 mieszkańców[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Po raz pierwszy nazwę Woroneż wymienił pod datą 1177 roku Latopis Ipatijewski z XV wieku. Obecny Woroneż założony został w 1586 roku jako osada obronna na trasie najazdów Tatarów nogajskich i Tatarów krymskich. W 1682 stał się siedzibą biskupstwa prawosławnego.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/KONKA_1900n.jpg/220px-KONKA_1900n.jpg)
Pod koniec XVII wieku car Piotr I rozkazał zbudować w Woroneżu stocznię rzeczną (Rosja nie posiadała wtedy na południu dostępu do morza). W 1700 roku rozpoczęto budowę pierwszego statku (Predestynacja (1700)), dlatego Woroneż jest znany w Rosji jako „kolebka floty rosyjskiej”. W XVIII wieku Woroneż stał się jednym z większych ośrodków na południu ówczesnej Rosji. Prawa miejskie otrzymał w 1779 roku.
W 1868 roku do miasta doprowadzono kolej. W roku 1919 w okolicach miasta przebiegały ciężkie walki bolszewików z oddziałami białogwardyjskimi. Większość budynków miasta została zniszczona podczas walk radziecko-niemieckich w 1943 roku. W latach 50. XX wieku miasto odbudowano w stylu socrealistycznym.
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłu maszynowego, elektronicznego, chemicznego, lekkiego, spożywczego oraz materiałów budowlanych[2].
Transport
[edytuj | edytuj kod]- tramwaje w Woroneżu – zlikwidowano w 2009 roku.
- Woroneż (stacja kolejowa)
- Port lotniczy Woroneż – port lotniczy
- Polet Airlines – linia lotnicza
Nauka i oświata
[edytuj | edytuj kod]W mieście ma siedzibę Woroneski Uniwersytet Państwowy[3].
Atrakcje turystyczne
[edytuj | edytuj kod]- Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej (Uspienska) z 1703 roku
- Sobór Opieki Matki Bożej (Pokrowski) z 1833 roku
- Sobór Zwiastowania z lat 1998–2001
- Cerkiew św. Michała Archanioła
- Cerkiew św. Mikołaja z 1720 roku
- Cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego (Woskresienska) z 1762 roku
- Monaster żeński Aleksiejewo-Akatow
- Monaster Tolszewski
- Cerkiew św. Ilji
- Pomnik Iwana Bunina
Sport
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%84%D1%81%D0%BE%D1%8E%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%28%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B6%29_%D0%B4%D0%BD%D0%B5%D0%BC.jpg/220px-%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%84%D1%81%D0%BE%D1%8E%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%28%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B6%29_%D0%B4%D0%BD%D0%B5%D0%BC.jpg)
- Buran Woroneż – klub hokejowy
- Fakieł Woroneż – klub piłkarski mężczyzn
- Dinamo Woroneż – klub piłkarski mężczyzn
- Eniergija Woroneż – klub piłkarski kobiet
Ludzie związani z Woroneżem
[edytuj | edytuj kod]- Iwan Bunin – poeta i nowelista rosyjski
- Aleksiej Chowanski – redaktor i wydawca
- Arkadij Dawidowicz – pisarz, aforysta
- Aleksandr Litwinienko – funkcjonariusz KGB, FSB, zm. 2006
- Mitrofan z Woroneża – pierwszy prawosławny biskup woroneski
Polacy w Woroneżu
[edytuj | edytuj kod]W 1870 r. w Woroneżu urodził się Marcin Woyczyński, doktor medycyny, pułkownik lekarz Wojska Polskiego. W Woroneżu inżynier chemik Antoni Wołk-Łaniewski ukończył gimnazjum, a rotmistrz Mikołaj Maciejowicz szkołę wojskową. Podczas I wojny światowej Karol Koźmiński zorganizował w Woroneżu Związek Wojskowy Polaków, a internowany w mieście był pisarz Jan Parandowski. Po wojnie był tu więziony przez bolszewików wojskowy Stanisław Magnuszewski. W Woroneżu zmarli:
- Joachim Leśniewicz – kapitan wojska polskiego, działacz niepodległościowy, powstaniec listopadowy, po zsyłce na Syberię spędził tu ostatnie lata życia
- Aniela Gajewska – szarytka, skazana za pomoc powstańcom styczniowym, zmarła w drodze na zesłanie na Syberię
- Artur Hausner – poseł na Sejm II RP, więziony tu przez Rosjan w czasie II wojny światowej
- Bohdan de Nisau – działacz socjalistyczny i komunistyczny, inżynier chemik, więziony tu przez Rosjan
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Administratura okręgowa miasta
-
Stacja kolejowa Woroneż 1
-
Budynek główny Woroneskiego Uniwersytetu Państwowego
-
Gostynica Samofalowa
-
Pierwszy murowany dom we Woroneżu – Dom Sawostianowa (1760–1770)
-
Cerkiew Uspienska
-
Monaster Aleksiejewo-Akatow
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года. [dostęp 2020-10-16]. (ros.).
- ↑ Woroneż, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-08-29] .
- ↑ Wuzy. EduNetwork.ruu, 2021. [dostęp 2021-05-06]. (ros.).