mieć
mieć (język polski)
[edytuj]- wymowa:
- , wymowa 2 , IPA: [mʲjɛ̇ʨ̑], AS: [mʹi ̯ėć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.• i → j
- homofon: miedź
-
- znaczenia:
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
- (1.1) być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
- (1.2) musieć coś zrobić
- (1.3) dążyć do oddania czegoś komuś
- (1.4) dysponować środkami na wykonanie czegoś
- (1.5) być w coś ubranym
- (1.6) czuć coś
- (1.7) czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
- (1.8) czasownik posiłkowy używany do podkreślenia, że czynność jest wykonywana na czyjeś zlecenie
- (1.9) czasownik posiłkowy używany do przewidywania lub prognozowania jakiejś czynności
czasownik zwrotny niedokonany mieć się (dk. brak)
- (2.1) pot. czuć się, być w jakimś stanie, nastroju
- (2.2) znajdować się w pewnym stosunku, relacji do czegoś
- (2.3) zbliżać się, być bliskim
- odmiana:
- (1.1-8)[1]
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik mieć czas teraźniejszy mam masz ma mamy macie mają czas przeszły m miałem miałeś miał mieliśmy mieliście mieli ż miałam miałaś miała miałyśmy miałyście miały n miałom miałoś miało tryb rozkazujący niech mam miej niech ma miejmy miejcie niech mają pozostałe formy czas przyszły m będę miał,
będę miećbędziesz miał,
będziesz miećbędzie miał,
będzie miećbędziemy mieli,
będziemy miećbędziecie mieli,
będziecie miećbędą mieli,
będą miećż będę miała,
będę miećbędziesz miała,
będziesz miećbędzie miała,
będzie miećbędziemy miały,
będziemy miećbędziecie miały,
będziecie miećbędą miały,
będą miećn będę miało,
będę miećbędziesz miało,
będziesz miećbędzie miało,
będzie miećczas zaprzeszły m miałem był miałeś był miał był mieliśmy byli mieliście byli mieli byli ż miałam była miałaś była miała była miałyśmy były miałyście były miały były n miałom było miałoś było miało było forma bezosobowa czasu przeszłego miano tryb przypuszczający m miałbym,
byłbym miałmiałbyś,
byłbyś miałmiałby,
byłby miałmielibyśmy,
bylibyśmy mielimielibyście,
bylibyście mielimieliby,
byliby mieliż miałabym,
byłabym miałamiałabyś,
byłabyś miałamiałaby,
byłaby miałamiałybyśmy,
byłybyśmy miałymiałybyście,
byłybyście miałymiałyby,
byłyby miałyn miałobym,
byłobym miałomiałobyś,
byłobyś miałomiałoby,
byłoby miałoimiesłów przymiotnikowy czynny m mający, niemający ż mająca, niemająca mające, niemające n mające, niemające imiesłów przymiotnikowy bierny m rzad. miany[uwagi 1], rzad. niemiany[uwagi 1] rzad. miani[uwagi 1], rzad. niemiani[uwagi 1] ż rzad. miana[uwagi 1], rzad. niemiana[uwagi 1] rzad. miane[uwagi 1], rzad. niemiane[uwagi 1] n rzad. miane[uwagi 1], rzad. niemiane[uwagi 1] imiesłów przysłówkowy współczesny mając, nie mając rzeczownik odczasownikowy rzad. mienie[uwagi 1] - (2.1-3)
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik mieć się czas teraźniejszy mam się masz się ma się mamy się macie się mają się czas przeszły m miałem się miałeś się miał się mieliśmy się mieliście się mieli się ż miałam się miałaś się miała się miałyśmy się miałyście się miały się n miałom się miałoś się miało się tryb rozkazujący niech się mam miej się niech się ma miejmy się miejcie się niech się mają pozostałe formy czas przyszły m będę się miał,
będę się miećbędziesz się miał,
będziesz się miećbędzie się miał,
będzie się miećbędziemy się mieli,
będziemy się miećbędziecie się mieli,
będziecie się miećbędą się mieli,
będą się miećż będę się miała,
będę się miećbędziesz się miała,
będziesz się miećbędzie się miała,
będzie się miećbędziemy się miały,
będziemy się miećbędziecie się miały,
będziecie się miećbędą się miały,
będą się miećn będę się miało,
będę się miećbędziesz się miało,
będziesz się miećbędzie się miało,
będzie się miećczas zaprzeszły m miałem się był miałeś się był miał się był mieliśmy się byli mieliście się byli mieli się byli ż miałam się była miałaś się była miała się była miałyśmy się były miałyście się były miały się były n miałom się było miałoś się było miało się było forma bezosobowa czasu przeszłego miano się tryb przypuszczający m miałbym się,
byłbym się miałmiałbyś się,
byłbyś się miałmiałby się,
byłby się miałmielibyśmy się,
bylibyśmy się mielimielibyście się,
bylibyście się mielimieliby się,
byliby się mieliż miałabym się,
byłabym się miałamiałabyś się,
byłabyś się miałamiałaby się,
byłaby się miałamiałybyśmy się,
byłybyśmy się miałymiałybyście się,
byłybyście się miałymiałyby się,
byłyby się miałyn miałobym się,
byłobym się miałomiałobyś się,
byłobyś się miałomiałoby się,
byłoby się miałoimiesłów przymiotnikowy czynny m mający się, niemający się ż mająca się, niemająca się mające się, niemające się n mające się, niemające się imiesłów przysłówkowy współczesny mając się, nie mając się
- przykłady:
- (1.1) Mam samochód. Mam brata.
- (1.2) Mam jeszcze obiad do ugotowania. (= Muszę jeszcze ugotować obiad.)
- (1.3) Mam dla ciebie tę książkę, przyniosłem ją dla ciebie.
- (1.4) Oni nie mają pieniędzy na nowy samochód.
- (1.5) Ona ma (na sobie) piękną suknię.
- (1.6) Mieć nadzieję. Mieć przeczucie.
- (1.7) Nie mam odrobionej pracy domowej. Robiłem, ale części nie umiałem zrobić.
- (1.7) Mam złamaną nogę.
- (1.8) — Będę miał malowany pokój. — O, myślałem, że sam pomalujesz.
- (1.9) Dzisiaj ma padać.
- (2.1) Po operacji pacjent ma się doskonale.
- (2.2) Prosta A tak się ma do prostej B, jak prosta C do D.
- (2.3) Nasz pobyt nad morzem ma się ku końcowi.
- składnia:
- (1.1) mieć + B., nie mieć + D.
- (1.2) mieć + B. do + D. • nie mieć + D. do + D.
- (1.3) mieć + B. dla + D. • nie mieć + D. dla + D.
- (1.4) mieć + B. na + B. • nie mieć + D. na + B.
- (1.5) mieć + B. • nie mieć + D.
- (1.6) mieć + B. • nie mieć + D.
- (1.7) mieć + imiesłów przymiotnikowy bierny dokonany
- (1.8) mieć + imiesłów przymiotnikowy bierny niedokonany
- synonimy:
- (1.1) posiadać, dysponować, władać, rozporządzać, być właścicielem, być w posiadaniu, mieć do dyspozycji (rzeczowniki nieżywotne)
- (1.2) musieć
- (1.3) przynieść
- antonimy:
- (1.1) nie mieć, obywać się, obchodzić się
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- mieć ambę • mieć anielską cierpliwość • mieć asa w rękawie • mieć bielmo na oczach • mieć bzika na punkcie czegoś • mieć ciężką nogę • mieć czystą bieliznę • mieć czyste ręce • mieć cykora • mieć dość / mieć po dziurki w nosie / mieć powyżej uszu • mieć długi język • mieć do szkoły pod górkę • mieć dupę na boku • mieć duszę na ramieniu • mieć dwie lewe ręce • mieć dziurawą kieszeń • mieć dziurawe ręce / mieć gliniane ręce • mieć forsy jak lodu • mieć garbate szczęście • mieć gdzieś • mieć głowę na karku • mieć głowę nie od parady • mieć głowę w chmurach • mieć gzik w kolanach • mieć haka • mieć kiełbie we łbie / mieć fiu-bździu w głowie / mieć siano w głowie / mieć zielono w głowie • mieć klapki na oczach • mieć klasę • slang. mieć kobietę • mieć końskie zdrowie • mieć krew na rękach • mieć kuku na muniu • mieć lepkie ręce • mieć łeb jak sklep • mieć mleko pod nosem • mieć mocną głowę • mieć motyle w brzuchu • mieć muchy w nosie • mieć muki • mieć na końcu języka • mieć na oku • mieć na pieńku • mieć na sobie • mieć na sumieniu • mieć na tapecie • mieć na warsztacie • mieć nie po kolei w głowie • mieć nierówno pod sufitem • mieć niewyparzony język • mieć nosa • mieć nóż na gardle • mieć oczy szeroko otwarte • mieć ogon • mieć olej w głowie • mieć pełne ręce roboty • mieć pietra • mieć plecy • mieć pod górkę • mieć poważne zamiary • mieć poślizg • mieć pozamiatane • mieć przechlapane • mieć przerąbane • mieć pstro w głowie • mieć ręce i nogi • mieć serce na dłoni • mieć serce z kamienia • mieć się na baczności • mieć się z pyszna • mieć słabą głowę • mieć sokole oko • mieć sprany beret • mieć swoje pięć minut • mieć swoje za uszami • mieć szlaban • mieć szczęśliwą rękę • mieć twardą pięść • mieć w garści • mieć w głębokim poważaniu • mieć w kieszeni • mieć w nosie • mieć wejścia • mieć węża w kieszeni • mieć więcej szczęścia niż rozumu • mieć wolną drogę • mieć wolną rękę • mieć wszystkich w domu • mieć wtyki • mieć za swoje • mieć z górki • mieć złote serce • mieć związane ręce • nie ma • nie mieć bladego pojęcia / nie mieć zielonego pojęcia • nie mieć co z sobą zrobić • nie mieć gdzie podziać • nie mieć głowy • nie mieć nic do stracenia • nie mieć sobie równych • nie mieć wszystkich w domu • ściany mają uszy
- uwagi:
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Imiesłów przymiotnikowy bierny oraz rzeczownik odczasownikowy są obecnie bardzo rzadko spotykane. Jednak jeszcze w 1874 roku wydano pracę Władysława Chotkowskiego O Myszeidzie Ignacego Krasickiego. Odczyt miany w Towarzystwie Przemysłowem Poznańskiem dnia 26 stycznia 1874 r.
- nie mylić z: miedź
- tłumaczenia:
- abchaski: (1.1) а'мазаара
- albański: (1.1) kam
- angielski: (1.1) have; (1.2) must, have to, need to, ought to, to be to; (1.3) have sth for sb; (1.4) have; (1.5) to wear; (1.6) to feel sth; (1.7) have; (1.8) have; (1.9) be supposed to
- arabski: (1.1) تضمن، امتلك، حاز، ملك، إقتنى
- baskijski: (1.1) eduki, izan
- białoruski: (1.1) валодаць, мець; (1.2) мусіць, трэба; (1.4) распараджаць; (1.5) мець, быць апранутым; (1.6) спадзавацца
- bułgarski: (1.1) имам; (1.2) трябва; (1.3) имам; (1.4) имам
- chiński standardowy: (1.1) 还有 (háiyǒu), 有 (yǒu); (1.2) 还有 (háiyǒu); (1.3) 还有 (háiyǒu); (1.4) 还有 (háiyǒu), 有 (yǒu); (1.6) 还有 (háiyǒu), 有 (yǒu)
- chorwacki: (1.1) imati
- dolnołużycki: (1.1) měś
- duński: (1.1) have; (1.2) skulle, måtte; (1.3) have nt for ng; (1.5) have nt på
- esperanto: (1.1) havi; (2.1) farti
- francuski: (1.1) avoir
- górnołużycki: (1.1) měć
- hiszpański: (1.1) tener, poseer; (1.2) tener, faltar; (1.3) tener; (1.4) tener, disponer; (1.5) tener, llevar; (1.6) tener; (1.7) tener; (2.1) estar, encontrarse; (2.2) ser; (2.3) estar para, acercarse
- interlingua: (1.1) haber
- irlandzki: (1.1) táille
- islandzki: (1.1) hafa
- jaćwieski: (1.1) turd
- jidysz: (1.1) האָבן (hobn), פֿאַרמאָגן (farmogn); (1.3) האָבן (hobn); (1.4) האָבן (hobn); (1.5) האָבן (hobn); (1.6) האָבן (hobn)
- kabowerdeński: (1.1) teni
- kaszubski: (1.1) miec
- kataloński: (1.1) tenir
- koreański: (1.1) 있다 (itta)
- litewski: (1.1) turėti; (1.2) turėti
- łaciński: (1.1) habeo
- łotewski: (1.1) man ir
- niderlandzki: (1.1) hebben; (1.2) moeten, hebben; (1.3) hebben; (1.5) aanhebben
- niemiecki: (1.1) haben; (1.2) sollen, müssen, brauchen (etw. zu tun); (1.3) haben; (1.4) haben; (1.5) anhaben, tragen; (1.6) haben; (1.7) haben; (1.8) bekommen; (2.1) es geht jdm.; (2.2) stehen; (2.3) sich neigen
- norweski (bokmål): (1.1) ha
- norweski (nynorsk): (1.1) ha, have
- nowogrecki: (1.1) έχω; (1.2) έχω; (1.3) έχω; (1.4) έχω; (1.5) έχω; (1.6) έχω
- perski: (1.1) داشتن (dāštan)
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)
- prowansalski: (1.1) aver
- rosyjski: (1.1) иметь (imieć); (1.3) иметь; (1.4) иметь; (1.6) иметь (imieć)
- rumuński: (1.1) avea
- słoweński: (1.1) imeti
- staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) имѣти
- szwedzki: (1.1) ha; (1.5) ha på sig
- tajski: (1.1) มี
- ukraiński: (1.1) ма́ти
- wenedyk: (1.1) owiar
- wilamowski: (1.1) honn
- włoski: (1.1) avere; (1.2) avere; (1.3) avere; (1.4) avere; (1.5) avere; (1.6) avere
- wolof: (1.1) am
- źródła:
- ↑ Zygmunt Saloni, Włodzimierz Gruszczyński, Marcin Woliński, Robert Wołosz, Słownik gramatyczny języka polskiego na płycie CD, Wiedza Powszechna, Warszawa 1997, ISBN 978-83-214-1375-4.