گنج سواہی
گنج سواہی مغل بادشاہ اورنگزیب عالمگیر دا اک بحری جہاز سی جو اس زمانے وچ بحر ہند دا سب توں وڈا بحری جہاز سی۔ بحری قزاقاں توں بچنے دے لئی اس جہاز اُتے 62 توپاں وی نصب سن۔ اس دے علاوہ آتشیں اسلحہ توں مسلح چار سو توں پنج سو محافظ وی جہاز اُتے موجود رہندے سن ۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Every_engaging_the_Great_Mogul%27s_Ship.jpg/250px-Every_engaging_the_Great_Mogul%27s_Ship.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Captain_Every_%28Works_of_Daniel_Defoe%29.png/250px-Captain_Every_%28Works_of_Daniel_Defoe%29.png)
بینک آف انگلینڈ دی تشکیل دے صرف اک سال بعد انگریز بحری قزاق ہنری ایوری جو برطانوی بحریہ وچ اُچے عہدے اُتے فائز رہ چکيا سی، نے ستمبر 1695ء وچ گنج سواہی نوں لٹ لیا جو حجاج نوں لےکے واپس سورت جا رہیا سی۔ (سورت ممبئی دے شمال وچ 200 کلومیٹر دی دوری اُتے اے۔ کراچی توں ایہ 700 کلو میٹر دور اے۔) اس وقت اس خزانے دی مالیت 6 لکھ برطانوی پاونڈ سی۔ 440 وچوں ہر ڈاکو دے حصے وچ 450 کلو چاندی یا اس دے مساوی سونا آیا جو اج دے حساب توں ساڈھے چار کروڑ روپے دے برابر اے۔ اس دے بعد گجرات وچ رامپورہ دی لٹ وچ ہور 20000 کلو چاندی دے مساوی دولت انہاں ڈاکواں دے ہتھ لگی۔ خیال رہے کہ صرف چار سال پہلے 1691ء وچ ایسٹ انڈیا کمپنی نے مغل گورنر ابراہیم خان دوّم توں پورے صوبہ بنگال وچ تجارت کرنے دے حقوق صرف 35 کلو چاندی یعنی 3000 روپے سالانہ دے عوض حاصل کیتے سن تے انہاں دی تجارت اُتے ٹول ٹیکس وی معاف کر دتا گیا سی۔
گنج سواہی 24 دوسرے بحری جہازاں دے نال یمن توں واپس ہندوستان جا رہیا سی۔ ہنری ایوری دے نال چار تے بحری قزاق وی اپنے جہازاں دے نال شامل سن ۔ انہاں پنجاں جہازاں نے اورنگ زیب عالمگیر دے بحری قافلے دا پِچھا کيتا۔اورنگ زیب عالمگیر دا بحری قافلہ رات نوں تاں قزاقاں نوں جُل دینے وچ کامیاب ہوئے گیا لیکن اگلے دن 7 ستمبر نوں قزاقاں نے فتح محمد نامی محافظ جہاز اُتے حملہ کر دتا۔ پہلے حملے وچ ایمیٹی نامی جہاز دا قزاق کپتان ٹیو ماریا گیا لیکن دوسرے حملے وچ ہنری ایوری دے جہاز فینسی دی 46 توپاں دے سامنے فتح محمد نہ ٹھہر سکیا تے قزاقاں نے اس اُتے قبضہ کر ليا۔ فتح محمد توں قزاقاں نوں 50000 پاونڈ دے برابر دولت ملی۔
اس دے بعد ایوری نے گنج سواہی دا پِچھا کيتا تے حالے گنج سواہی سورت توں صرف اٹھ دن دی مسافت اُتے سی کہ اس اُتے ہلہ بول دتا۔ گنج سواہی اُتے عملے تے محافظاں دے علاوہ 600 مسافر حجاج وی سوار سن جنہاں وچ خواتین وی شامل سن۔ ہنری دے تجربہ کار توپچیاں نے گنج سواہی دے مرکزی مستول نوں کامیابی توں نشانہ بنا لیا جس دے بعد گنج سواہی دی رفتار گر گئی۔ ايسے دوران گنج سواہی اُتے اک توپ پھٹ گئی جس توں کئی توپچی مارے گئے تے بدحواسی پھیل گئی۔ قزاق اس جہاز اُتے چڑھ آئے تے خوفناک دست بدست لڑائی شروع ہوئے گئی۔ اگرچہ قزاقاں دی تعداد ہندوستانی سپاہیاں توں کم سی لیکں ہندوستانی کمانڈر ابراہیم خان نے نہایت بزدلی دا مظاہرہ کيتا تے تھلے خواتین وچ جا کے چھپ گیا۔ دو گھینٹے دی لڑائی دے بعد قزاق فتح یاب ہوئے۔ انہاں نے عملے تے مسافراں نوں بد ترین تشدد دا نشانہ بنا کے ساری دولت اُتے قبضہ کر ليا۔ عورتاں دی بے حرمتی کيتی گئی تے کئی عورتاں نے سمندر وچ کود کر جان دے دی۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/The_English_ask_pardon_of_Aurangzeb.jpg/250px-The_English_ask_pardon_of_Aurangzeb.jpg)
اس واقعہ دے بعد ہندوستان دی مغل حکومت دے ایسٹ انڈیا کمپنی توں تعلقات بے حد خراب ہوئے گئے۔ برطانوی حکومت نے اگرچہ قزاق ہنری ایوری دی گرفتاری اُتے اک ہزار برطانوی پاونڈ دا انعام رکھیا لیکن اوہ کدی گرفتار نئيں ہويا۔
ہور ویکھو
[سودھو]بیرونی ربط
[سودھو]- ایسٹ انڈیا کمپنی تے بحر ہند Archived 2013-09-24 at the وے بیک مشین