„Ser” i „estar”, czyli zrozumieć hiszpańskie czasowniki „być”
![](https://preply.com/wp-content/uploads/2023/10/spanish-words-over-a-pink-background.jpg)
- „Ser” i „estar”: czym się różnią?
- Ser
- Estar
- Jak przedstawić się po hiszpańsku
- Odmiana czasownika „ser”
- Ser: pierwsza osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Ser: druga osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Ser: pierwsza osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Ser: druga osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Ser: trzecia osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Zastosowania i przykłady czasownika „ser”
- Opis (description)
- Zawód (Occupation)
- Cecha (Characteristic)
- Czas (Time)
- Pochodzenie (Origin)
- Związki (Relations)
- Odmiana czasownika estar
- Estar: pierwsza osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Estar: druga osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Estar: trzecia osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Estar: pierwsza osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Estar: druga osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Estar: trzecia osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Zastosowania i przykłady czasownika „estar”
W języku hiszpańskim czasownik „być” może mieć formę ser lub estar, co może stanowić pewne utrudnienie podczas nauki hiszpańskiego online. Wielu uczniów nie do końca wie, jak i kiedy używać tych dwóch czasowników poprawnie. Wyjaśnimy różnice między „ser” a „estar” i podpowiemy, jak poprawnie je stosować w różnych sytuacjach. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej lub odkryj kursy hiszpańskiego online na Preply.
„Ser” i „estar”: czym się różnią?
Mówiąc najprościej, ser jest używane do mówienia o stałych stanach, podczas gdy estar służy do mówienia o tymczasowych sytuacjach. Po polsku w obu przypadkach użylibyśmy czasownika „być”, lecz hiszpański rozgranicza te znaczenia.
Inaczej różnicę między nimi można wyjaśnić następująco: ser mówi o tym, że coś jest, a „estar” – jakie jest.
Zarówno ser, jak i estar często pojawiają się w podstawowych hiszpańskich zwrotach i zdaniach. Przyjrzyjmy się kilku przykładom, aby wszystko stało się bardziej zrozumiałe.
Ser
Jak już mówiliśmy, czasownik ser jest używany do wyrażania stałych stanów i opisywania, czym coś jest w języku hiszpańskim. Poniżej przedstawiamy najczęstsze zastosowania czasownika ser:
- Identyfikowanie czegoś lub kogoś
- Opisywanie podstawowych cech i właściwości
- Mówienie o narodowości lub miejscu pochodzenia
- Mówienie o zawodach
- Mówienie o przynależności religijnej lub politycznej
- Podawanie godziny, dnia lub daty
- Wskazywanie własności
- Opisywanie materiału, z którego coś jest zrobione
- Określanie relacji między ludźmi
Estar
Czasownik estar wyraża sposób, w jaki osoba, pojęcie lub przedmiot znajduje się w miejscu, czasie lub sytuacji; może określać nastrój, stan zdrowia, trwającą czynność, a także opinię i uczucia. Estar skupia się na aspekcie how, a nie co. Czasownik ten bywa kłopotliwy, ale możesz pomóc sobie w nauce, zapamiętując typowe zastosowania czasownika estar:
- Określanie lokalizacji i czasu
- Określanie warunków i stanów
- Używanie czasów progresywnych (-ing)
- Używanie różnych wyrażeń idiomatycznych
Jak przedstawić się po hiszpańsku
Odmiana czasownika „ser”
Właśnie wkraczamy w fantastyczny świat hiszpańskich czasowników! Jak już zapewne wiesz, niektóre odmiany hiszpańskich czasowników mogą być nieco trudne do przyswojenia dla obcokrajowców, zwłaszcza tych, których język ojczysty jest raczej nieodmienny. Jest to z pewnością jeden z najtrudniejszych do zapamiętania aspektów języka.
Zaczniemy od odmiany czasownika ser, a następnie przyjrzymy bliżej czasownikowi estar.
Odmiana ser jest nieregularna, co oznacza, że nie podąża za żadnym wzorem, tworząc różne czasy gramatyczne, co widać po formie oznajmującej w czasie teraźniejszym. Zapoznaj się z poniższą tabelą:
Odmiana czasownika ser
Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
Yo soy – Jestem | Nosotros somos
Nosotras – My jesteśmy |
Tú eres – Jesteś | Vosotros sois
Vosotras – Jesteście |
Él es
Ella Usted – On/ona Jest |
Ellos son
Ellas Ustedes – Oni/One są |
Podobnie jak w języku polskim, hiszpański odróżnia formę tú (ty) i vosotros (wy). Podobnie wygląda sytuacja z czasownikiem estar. Zobaczmy przykłady każdego z czasów gramatycznych, aby lepiej zrozumieć czasownik ser.
Ser: pierwsza osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Polski: Jestem szczerym przyjacielem.
- Hiszpański: Yo soy un amigo honesto.
Jest to opis lub identyfikacja podstawowej cechy w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Jest to stwierdzenie trwałej cechy danej osoby (zakładając, że osobowość jest niezmienna, lecz nie popadajmy teraz w zbytnie rozważania filozoficzne).
Uwaga: podmiot może zostać pominięty w języku hiszpańskim (pobodnie jak w polskim), ponieważ pozwalają na to hiszpańskie zasady gramatyczne: Soy un amigo honesto. Podmiot domyślny może również wystąpić w następujących przykładach i czasach, w których płeć pozostaje nieokreślona. Czytelnik lub słuchacz zrozumie zdanie na podstawie jego kontekstu.
Ser: druga osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Polski: Jesteś z Barcelony.
- Hiszpański: Tú eres de Barcelona.
Zdanie to odnosi się do pochodzenia danej osoby i jest to kolejny stały stan, ponieważ miejsce urodzenia lub pochodzenia nie zmienia się w czasie. Pamiętaj, że aby w tym zdaniu uwzględnić kilka osób (Jesteście z Barcelony) należy zmienić formę eres z liczby pojedynczej na liczbę mnogą.
Ser: trzecia osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Polski: Ona jest lekarką.
- Hiszpański: Ella es doctora.
Podmiot studiował medycynę i może pracować jako lekarz. Jest to trwały stan, nawet jeśli osoba ta kiedyś zmieni ścieżkę zawodową. Zauważ, że język hiszpański (podobnie jak polski) widocznie wskazuje płeć podmiotu. Nawet jeśli pominiemy podmiot (ona), płeć nadal będzie zaznaczona (doctora = lekarka).
Ser: pierwsza osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Polski: Jesteśmy ich rodzicami.
- Hiszpański: Nosotros somos sus padres.
Zdanie to określa relację między ludźmi. W tym przypadku opisujemy członków rodziny i ich pokrewieństwo, co również jest stałym stanem. W języku hiszpańskim dominuje forma męskoosobowa, gdy mowa o grupie mieszanej (padres w naszym przykładzie) lub grupie o nieokreślonej płci. W trosce o większą inkluzywność niektórzy zaczęli zastępować końcówki rzeczowników -o i -a neutralnym płciowo zakończeniem -e.
Uwaga: w niektórych przypadkach estar opisuje relacje rodzinne, takie jak małżeństwo, separacja lub rozwód. Przykład znajduje się w dalszej części artykułu.
Ser: druga osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Polski: Jesteście najlepsi!
- Hiszpański: ¡Vosotros sois los mejores!
Vosotros(wy) określa cechy grupy osób. Wskazuje na trwały stan, który (miejmy nadzieję) pozostanie niezmieniony. Podobnie jak wcześniej, rodzaj męskoosobowy jest używana w przypadku nieokreślonej grupy ludzi. Jeśli wszystkie osoby w grupie są kobietami, vosotros zmieni się na vosotras.
Uwaga: bardzo rzadko używa się form vosotros i vosotras w Ameryce Łacińskiej. Zamiast tego używa się tam trzeciej osoby liczby mnogiej (ustedes) z odpowiednią formą czasownika (ustedes son los mejores). Używaj więc formy vosotros wyłącznie w Hiszpanii.
Ser: trzecia osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Polski: Jest trzecia po południu.
- Hiszpański: Son las tres de la tarde.
Czasownika ser można użyć, aby określić godzinę. Gdyby była godzina pierwsza rano lub po południu, liczba mnoga stałaby się liczbą pojedynczą, ponieważ mowa o jednej godzinie (es la 1 de la tarde / es la 1 de la madrugada).
Zastosowania i przykłady czasownika „ser”
Przeanalizowaliśmy już odmianę czasowników ser i estar wraz z kilkoma praktycznymi przykładami, które pomogą nam przyzwyczaić się do tych czasowników. Zrozumienie różnicy między stanem stałym i tymczasowym jest kluczem do poprawnego stosowania hiszpańskich czasowników „być”
Używamy ser, kiedy mówimy o stałych stanach: o tym, czym coś jest.
Istnieje jeszcze jedna sztuczka, która może Ci pomóc w zapamiętaniu, kiedy należy użyć którego czasownika. Większość początkujących uczniów uczy się tej metody na samym początku nauki: chodzi o akronimy DOCTOR i PLACE. Pierwszy z nich odnosi się do ser, a drugi do estar.
Zacznijmy od akronimu DOCTOR dotyczącego czasownika ser. Poznasz też kilka nowych form gramatycznych tego czasownika.
DOCTOR to skrót od Description (opis), Occupation (zawód), Characteristic (cecha), Time (czas), Origin (pochodzenie) i Relation (związek). Jest to popularne i poręczne urządzenie do nauki i zapamiętywania zastosowań czasownika ser.
Opis (description)
Opisywanie ludzi, zwierząt i przedmiotów.
Przykład
- Polski: Ten most ten był największym w Europie.
- Hiszpański: Este puente fue el más grande de Europa.
Zawód (Occupation)
Zawód danej osoby. Pamiętaj, że w języku hiszpańskim nie używa się un/una, gdy mowa o zawodach.
Przykład
- Polski: Mój syn będzie strażakiem.
- Hiszpański: Mi hijo será bombero.
Cecha (Characteristic)
Cechy osobowości i atrybuty.
Przykład
- Polski: Moi współlokatorzy są ekstrawertykami.
- Hiszpański: Mis compañeros de piso son extrovertidos.
Czas (Time)
Aby powiedzieć, która godzina, użyj ser. Czasownik ser jest używany w tym przypadku, ponieważ ser mówi o tym, czym coś jest, a nie JAKIE jest.
Przykład
- Polski: Jest trzecia.
- Hiszpański: Son las tres.
Pochodzenie (Origin)
Używamy również ser, aby mówić o pochodzeniu lub źródle czegoś lub kogoś, także o tym, z czego coś jest zrobione.
Przykład
- Polski: Jesteś z Argentyny, prawda?
- Hiszpański: Sois de Argentina, ¿verdad?
Związki (Relations)
Czasownik ser jest używany do opisania powiązań między ludźmi.
Przykład
- Polski: Andrea jest ciotką Miguela.
- Hiszpański: Andrea es la tía de Miguel.
Odmiana czasownika estar
Estar również tłumaczy się jako „być”, więc ważne jest, aby znać różnicę między estar a ser. Pamiętaj, że estar odnosi się przede wszystkim do tego, jaki jest obiekt i jak odnosi się do miejsca lub stanu. Jego stan lub lokalizacja powinny być tymczasowe. Przyjrzyjmy się czasowi teraźniejszemu estar.
Odmiana czasownika estar
Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
Yo estoy – Jestem | Nosotros estamos
Nosotras – Jesteśmy |
Tú estás – Jesteś | Vosotros estáis
Vosotras – Wy jesteście |
Él está
Ella Usted – Ona/ona jest |
Ellos están
Ellas Ustedes – Oni są |
Estar: pierwsza osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Polski: Jestem dostępny dziś po południu.
- Hiszpański: Estoy disponible esta tarde.
Ponieważ jest to tymczasowy stan, w którym się znajdujesz, musisz użyć estar. Masz czas dziś po południu (np. w pracy lub w celach towarzyskich), ale możesz g nie mieć w nocy lub rano. Nie jest to zatem coś, co będzie trwało przez dłuższy czas.
Estar: druga osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Polski: Jesteś szczęśliwa czy smutna?
- Hiszpański: ¿Estás feliz o triste?
Bycie szczęśliwym lub smutnym jest stanem tymczasowym. Nie można być szczęśliwym przez cały czas (byłoby to dość trudne!), więc nie jest to stały atrybut, taki jak narodowość, pochodzenie czy zawód.
Estar: trzecia osoba liczby pojedynczej, czas teraźniejszy
- Polski: On podróżuje.
- Hiszpański: Él está viajando.
To zdanie służy jako przykład czynności wykonywanych aktualnie: w takich przypadkach zawsze używamy estar (np. está cocinando, está caminando, está escuchando). Czas ten wyraża, że ktoś właśnie podróżuje i że jest to stan tymczasowy.
Estar: pierwsza osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Polski: Jesteśmy daleko od mojego domu.
- Hiszpański: Nosotros estamos lejos de mi casa.
Mówimy o naszej aktualnej fizycznej lokalizacji. Choć czasem lokalizacja wydaje się stała, pamiętaj, że zawsze może ulec zmianie. Dlatego musimy użyć estar.
Estar: druga osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Polski: Jesteście małżeństwem.
- Hiszpański: Estáis casados.
Jest to jeden z najczęstszych błędów popełnianych przez początkujących, co z resztą wcale nie dziwi. Choć używamy ser , aby wyrazić większość relacji rodzinnych, związek małżeński, separacja i rozwód są zawsze stanem tymczasowym – przynajmniej w oczach hiszpańskiej gramatyki.
Estar: trzecia osoba liczby mnogiej, czas teraźniejszy
- Polski: Są dziś bardzo eleganccy.
- Hiszpański: Ellos están muy elegantes hoy.
Choć podmiot może starać się być elegancki każdego dnia, nasz przykład potwierdza, że jest to stan tymczasowy. Jeśli chcesz powiedzieć, że ktoś jest bardzo elegancki przez cały czas, możesz użyć ser w następujący sposób: Ellos son muy elegantes.
Zastosowania i przykłady czasownika „estar”
Czasownik estar jest używany, gdy mowa o tymczasowych stanach – o tym, jakie coś jest.
Zastosowania estar można zapamiętać dzięki akronimowi PLACE, który oznacza Position (położenie), Location (lokalizacja), Action (działanie), Condition (stan) i Emotion (emocje).
Położenie (position)
W języku hiszpańskim estar jest używane do wyrażenia miejsca, w którym coś się znajduje lub jego pozycji.
Przykład
- Polski: On jest blisko imprezy urodzinowej.
- Hiszpański: Él está cerca de la fiesta de cumpleaños.
Lokalizacja (location)
Akronim PLACE może być łatwiejszy do zapamiętania, gdy zapamiętasz, że L oznacza lokalizację. Używamy estar , aby mówić o miejscu, w którym coś lub ktoś się znajduje, nawet jeśli jest ono stałe.
Przykład
- Polski: W tej chwili jesteśmy w samolocie.
- Hiszpański: Ahora mismo, estamos en un avión.
Działanie (action)
Kiedy używasz czasu ciągłego w języku hiszpańskim, musisz użyć czasownika posiłkowego estar. Można go używać do mówienia o przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości.
Przykład
- Polski: Mój kot właśnie chodzi po pokoju.
- Hiszpański: Mi gato está caminando por el cuarto.
Stan (condition)
W przeciwieństwie do stałych cech i cech osobowości, czasownika estar używamy do określenia stanu fizycznego lub emocjonalnego, który jest zmienny.
Przykład
- Polski: Twoi rodzice byli głodni tego dnia.
- Hiszpański: Tus padres estaban hambrientos ese día.
Emocje (emotion)
Estar służy do wyrażania stanów emocjonalnych.
Przykład
- Polski: Twój nauczyciel martwił się o Ciebie.
- Hiszpański: Tu profesora estuvo preocupada por ti.
Wnioski
Jak widać, poprawne użycie hiszpańskich czasowników ser i estar może być trudne na początku nauki i nie raz możesz zastanawiać się, którego z nich użyć w danej sytuacji.
Przypomnijmy raz jeszcze, że ser jest używane do stanów stałych oraz do mówienia o tym, czym coś jest, podczas gdy estar jest używane w odniesieniu do warunków tymczasowych i do wyrażania tego, jakie coś jest.
Ponadto nie należy zapominać o akronimach DOCTOR (opis, zawód, cecha, czas, pochodzenie i związek) dla ser i PLACE (pozycja, lokalizacja, działanie, stan i emocje) dla estar.
Jeśli nadal potrzebujesz pomocy w zastosowaniu tych czasowników w prawdziwym życiu, zobacz nasze kursy hiszpańskiego online i korepetytorów hiszpańskiego online. Jeśli chcesz swobodniej mówić po hiszpańsku, korepetytorzy z Preply mogą zapewnić Ci indywidualną pomoc w opanowaniu zawiłości ser i estar albo dowolnego innego aspektu hiszpańskiego podczas elastycznych, niedrogich, wygodnych i spersonalizowanych lekcji hiszpańskiego. ¡Hasta otra!
Następny artykuł
![](https://preply.com/wp-content/uploads/2021/08/featured-image-porque-vs.-por-que.png)
„Por qué” czy „porque”? Zrozum różnicę za pomocą krótkiego przewodnika
Zrozumienie różnicy między por qué a porque może być nie lada wyzwaniem. Na szczęście stworzyliśmy ten prosty przewodnik. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej!
Poprzedni artykuł
![](https://preply.com/wp-content/uploads/2023/01/Irregular-Spanish-verbs-384x256.png)
Hiszpańskie czasowniki nieregularne i tabele ich koniugacji
W tym poście omówimy podstawową hiszpańską gramatykę wraz z koniugacjami, a także jak sobie radzić z niektórymi popularnymi czasownikami nieregularnymi.