Eğitimde yapay zeka uygulamaları ile öğrenme mi, insan etkileşimi mi?
![](https://preply.com/wp-content/uploads/2024/05/Yapay-zeka-ve-insan-ogrenmesi-820x470.jpeg)
- 10 öğrenciden 7’si, öğrenme sürecinde insan etkileşiminin öneminin farkında!
- 2 İngilizce öğretmeninden biri yapay zeka ve otomasyon araçları kullanıyor!
- Öğrencilerin %73’ü yapay zeka kullanımı konusunda endişeli!
- Yapay zeka tabanlı öğrenmeye ilişkin en büyük endişe “insan etkileşimi”!
- Z kuşağı yapay zeka ile kişisel bilgi paylaşmak istemiyor!
- Fiyat avantajı: 2 kişiden yaklaşık biri yapay zeka tabanlı öğrenmeyi daha uygun maliyetli buluyor
- Dil öğrenme sürecinde insanın yeri doldurulamıyor!
- Motive olan ilerliyor, ilerleyen motive oluyor!
- İşin sırrı dengeli bir karışımda!
- Tıpkı Preply gibi!
Kısa sürede yapay zeka devine dönüşen OpenAI’ın geliştirdiği, video üreten üretken yapay zeka aracı Sora’yı ya da sesli asistanı ChatGPT-4o’yu hatırlıyor musun? Bugün yapay zeka denince, insandan katbekat üstün bir işlem kapasitesinin doğru modellerle eğitilmesinin sonucu olan bu iyi uygulamaların akla gelmesi oldukça anlaşılabilir. Yapay zeka son yılların en büyük gündem maddelerinden biri. İnternet kadar devrim niteliğinde ve tüm etkileşim biçimlerimizi değiştirme potansiyeli taşıyor. Müzik üreteninden pazarlama metni oluşturanına, üç boyutlu görselleri saniyeler içinde tasarlayanından kod yazanına, türlü ihtiyaca yanıt veren yapay zeka uygulamaları çoktan herkesin erişimine açıldı bile. Peki eğitim, öğrenim, özellikle de dil öğrenme süreçleri yapay zekadan nasıl etkileniyor? Türkiye de dahil dünyanın dört bir yanından öğrenci ve öğretmenler yapay zekaya dair ne düşünüyor? Yapay zeka eğitimi nasıl dönüştürüyor? Dünyanın dört bir yanından on binlerce öğrencinin, 44 bini aşkın öğretmenle potansiyeli gerçekleştirmesine katkıda bulunan online yabancı dil öğrenme platformu Preply olarak tüm bu soruların yanıtlarını öğrenmek istedik. Birebir etkileşime inanan, öğretmenin öğrenme sürecini doğrudan etkilediğini düşünen Preply olarak, öğrenciler ve öğretmenlerin bu konudaki fikirlerine yakından bakmak için bir grup dil öğrencisiyle görüştük, ayrıca 1.000’den fazla İngilizce öğretmeniyle bir araştırmaya imza attık.
Yapay zeka çoktan hayatlarımızı değiştirmeye başladı. Elimizin altındaki araçlarla, büyük dil modellerinin eğitilmesiyle oluşturulmuş yapay zeka uygulamalarına ulaşabiliyoruz. Dinlettiğimiz bir sesi anında başka bir dile çeviren örneğini ChatGPT’nin son lansmanında gördük. Hatta bu lansmandan sonra popüler bir dil öğrenme uygulamasının ABD borsalarında işlem gören hisse senetleri çakıldı. Gündelikte yapay zeka bazı problemlerimize yanıt bulma konusunda kullanışlı olabilir, ama ya öğrenme süreci? Gelin, öğrencilerin bu konudaki yanıtlarını keşfederek yapay zekanın öğrenmeyi nasıl etkilediğine göz atalım. Öğrenirken yapay zekayı tercih edenlerle insan etkileşimini seçenlerin argümanlarını görelim. Her zaman olduğu gibi, metodolojimize yazının sonunda ulaşabilirsin!
10 öğrenciden 7’si, öğrenme sürecinde insan etkileşiminin öneminin farkında!
Yapay zekanın iş hayatında insanın yerini alıp alamayacağı tartışmasının bir benzeri de öğrenme alanında yaşanıyor. Eğitim teknolojileri ve öğrenme süreçleri bağlamında yapay zekanın en önemli katkılarından birinin, her öğrenciye kişiselleştirilmiş bir öğrenme deneyimi sunarak becerilerini ve gelişimlerini önemli ölçüde artırmalarına yardımcı olma potansiyeli olduğu söylenebilir. Ancak bu teknolojik ilerlemeye rağmen, öğrenci-öğretmen ilişkisinin sağladığı insan-insan etkileşiminin önemi hayati bir rol oynamaya devam edecek. Nitekim araştırma sonuçlarımız da bunu gösteriyor.
Preply olarak yürüttüğümüz araştırma, 10 öğrenciden 7’sinin öğrenme süreçlerinde insan etkileşimi ve rehberliğinin öneminin farkında olduğunu gösteriyor. Türkiye’de de sonuç çok farklı değil, katılımcıların %67’si, öğrenme sürecine bir insan öğretmenin dahil olmasının önemli olduğunu düşünüyor. Zira öğretmenler hayatımıza yalnızca pratik değil, yaşamsal izler de bırakıyor. Bazı davranışları, yaklaşımları, düşünme biçimlerini doğrudan tanıdığımız öğretmenlerden öğreniyor; hatta onların teşviki ya da onlara duyduğumuz bağlılıkla mesleğimize bile karar verebiliyoruz.
![](https://preply.com/wp-content/themes/peply-blog-v4.0/assets/img/del/campaign__Kariamny.png)
Küçük öğrenci gruplarıyla çalışarak ya da dünyanın dört bir yanındaki uzman öğretmenlerimizle özel dersler alarak dil öğren
2 İngilizce öğretmeninden biri yapay zeka ve otomasyon araçları kullanıyor!
Konu İngilizce ders olduğunda ana dilini konuşan en iyi online İngilizce öğretmenlerini bir araya getiren Preply olarak yapay zekanın öğrenmeyi nasıl değiştirdiğini keşfetmek için hazırladığımız araştırmada, Türkiye’nin de aralarında olduğu 40 ülkede 1.000’i aşkın İngilizce öğretmenine de sorular yönelttiğimizi söylemiştik. Bu sorulara verilen yanıtlardan biri, yapay zeka ve otomasyon araçlarının İngilizce öğretmenlerinin yarısından biraz fazlası tarafından (%52) aktif biçimde kullanıldığını gösteriyor. İngilizce eğitiminde yapay zeka kullanımı açısından liderliği Avustralya (%63) üstlenirse, ABD onu %58 ile izliyor. Türkiye’nin sonucu ise Avrupa ortalaması olan %41’e çok yakın: %40 seviyesinde.
Öğretmenler yapay zekanın hızlı sonuç verme kapasitesinden, tekrar eden işleri otomatikleştirmek için yararlanıyor. Yapay zekanın İngilizce eğitiminde en popüler kullanım alanları ise İngilizce egzersizleri, İngilizce konuşma pratiği gibi başlıkları içerecek şekilde, şöyle sıralanıyor:
- Dil bilgisi ve kelime egzersizleri oluşturmak (%41)
- Dil eğitimi yardımı (%36)
- Okuma ve dinleme etkinlikleri oluşturmak (%35)
- Yazma egzersizleri için örnek metinler oluşturmak (%34)
Öğrencilerin %73’ü yapay zeka kullanımı konusunda endişeli!
Yapay zeka eğitim ve öğrenme süreçleri için yeni ufuklar vaat etse de bu gelişmiş ve sürekli yenilenen teknolojiye karşı çekinceler de varlığını koruyor. Araştırmamıza göre katılımcı öğrencilerin %73’ü, yani yaklaşık dört öğrenciden üçü, yapay zeka kullanımıyla ilgili endişelerini dile getiriyor. ABD’deki öğrenciler bu konuda %77 oranında endişeli, ancak en yüksek endişe seviyesi %80 ile İspanya’da görülüyor. Cinsiyet kırılımına baktığımızda ise kadınların %76 ile erkeklerden (%70) daha endişeli olduğu tespit ediliyor. Jenerasyon bazında ise Z kuşağı, yakın oranlarda da olsa kendilerinden önceki kuşaklara kıyasla yapay zeka konusunda daha endişeli.
![](https://preply.com/wp-content/themes/peply-blog-v4.0/assets/img/del/frame-levels.png)
Mevcut dil seviyenle ve öğrenim hedeflerinle eşleşen dersler bul
Yapay zeka tabanlı öğrenmeye ilişkin en büyük endişe “insan etkileşimi”!
İngilizcede “AI-based learning” olarak anılan yapay zeka tabanlı öğrenme artık literatüre girmiş, hayatımızın bir parçası olan kavramlar arasında. Ancak endişelerin başını insan etkileşimi çekiyor. Katılımcı öğrencilerin %31’i, yapay zeka tabanlı öğrenmeye dair temel endişelerinin insani bağlantı ve öğretmenin sağladığı motivasyonun eksikliği olduğu söylüyor. Öğrenciler, özellikle sevdikleri öğretmenleriyle geçirdikleri zamana çok değer veriyor ve bu zamanı insan-insan öğrenmenin ayrıcalıkları arasında görüyor.
Z kuşağı yapay zeka ile kişisel bilgi paylaşmak istemiyor!
İngilizcede artificial intelligence olarak adlandırılan ve AI olarak kısaltılan yapay zekanın en önemli özelliklerinden birinin kişiselleştirme olduğunu söylemiştik. Ancak algoritmaların bunu başarabilmesi için, kullanıcıyı tanıması gerekiyor. Oysa ki Z kuşağına mensup katılımcıların %31’i, özel bilgilerini ve kişisel verilerini yapay zeka sistemleriyle paylaşmaya hiç de razı değil. Y kuşağında bu oran %23’e kadar geriliyor.
Her yüksek teknolojinin benimsenme sürecinde olduğu gibi yapay zeka gibi potansiyeli yüksek bir teknolojinin benimsenme sürecinde de gizlilik ve güvenlik kaygıları ortaya çıkıyor. Öyle ki yapay zeka halüsinasyonu olarak tabir edilen ve gerçekte olmayan şeyleri gerçek yanıtlarmış gibi sunan algoritma hatalarını da göz önünde bulundurduğumuzda, bu kaygılar haklılık payı kazanıyor. Yapay zeka teknolojisinin etik kullanımı konusunda bu teknolojiyi geliştirenlere ve kullananlara sorumluluklar düşüyor.
Fiyat avantajı: 2 kişiden yaklaşık biri yapay zeka tabanlı öğrenmeyi daha uygun maliyetli buluyor
Yapay zeka konusunda yaygın olumlu fikir birliği sunulan konu, maliyetler. Yapay zeka ile öğrenme, bir öğretmenle birebir yüz yüze yabancı dil dersi yapmaktan şüphesiz daha az maliyetli. Öğrencilerin %47’si de böyle düşünüyor.
Dil öğrenme sürecine yapay zekanın faydaları konusunda en az öne çıkan başlık ise oyunlaştırılmış öğrenme deneyimleri. Katılımcılar yüksek olasılıkla, oyunlaştırılmış öğrenme deneyimlerini dersten çok, eğlence aracı olarak görüyor ve bu yüzden verim alınabileceğine inanmıyor. Diyelim ki online Almanca kursu almak istiyorsun, bu konuda sen düşünürdün?
Yapay zekanın faydaları demografik yapıya göre de değişiyor. Örneğin X kuşağı yapay zekanın birincil faydası arasında kişiselleştirmeyi gösterirken Y kuşağı yapay zeka ile daha hızlı öğrenebileceklerine inanıyor.
Dil öğrenme sürecinde insanın yeri doldurulamıyor!
32 binden fazla ana dilini konuşan öğretmeni dünyanın dört bir yanından online yabancı dil kursu arayışında olan öğrenciyle buluşturan ve İngilizce konuşma derslerini dijitale taşıyan Preply olarak sıkça vurguladığımız bir gerçek, yürüttüğümüz araştırmada da kendini gösteriyor. Yapay zekada yaşanan gelişmeler öğrenmenin ve eğitim teknolojilerini geleceği konusunda umut verici olsa da, insan etkileşimi kritik önemini koruyor. Zira özellikle yabancı dil, yalnızca gramer ya da kelime becerisinden çok, kültürel aktarımları da içeren bir öğrenme sürecine ihtiyaç duyuyor.
İnsan etkileşimi, motivasyonu tetikleyen bir unsur olarak öğrenme sürecinin verimine doğrudan etki ediyor. Öğrenciler ve öğretmenler arasında kurulan güçlü bağlantılar, karşılıklı şakalaşmalar, anlayış, dostluk duygusu ve gerçek bir kişiyle ilişki kurma gibi özellikler, motivasyonu destekleyerek insanla öğrenmeyi daha değerli ve etkili kılıyor.
Nitekim, öğrencilerin daha otomatik ve birebir derslere dayalı olmayan mobil öğrenme deneyimlerinden vazgeçme sebepleri arasında motivasyon kaybı öne çıkıyor.
Motive olan ilerliyor, ilerleyen motive oluyor!
Preply olarak farklı ülkelerde dil öğretmenleri ve öğrencilerle yürüttüğümüz araştırma bize, ilerleme duygusunun dil öğrenmeye devam etme motivasyonuyla yakından ilişkili olduğunu da gösteriyor. Öğretmenle öğrenirken motive olan öğrenciler, öğretmenin takdiriyle ilerlemeyi daha belirgin hissediyor ve böylece daha da motive oluyor, yani daha çok ilerliyor. Yapay zekanın insan kadar sahip olmadığı duygusal zeka, onu zaman zaman kaba bir öğretmene dönüştürme potansiyeli taşıyor. Başka bir deyişle ilerleme hissini yaşatamayan ve cesaret veremeyen algoritmalara dayalı bir yapay zeka eğitmeni, motivasyon kaybının ilk sebebine dönüşebiliyor.
İşin sırrı dengeli bir karışımda!
Anadilini konuşan öğretmenler ile İngilizce özel ders almanın bir yolunu sunan Preply olarak yürüttüğümüz araştırma sonuç yerine geçebilecek ve ipuçları sunabilecek bir yanıt da içeriyor. Öğrencilerin %30’u yapay zekanın insan öğretmenlerin yerini alacağını öngörse de büyük bir çoğunluk, %54’lük kesim, dil öğreniminin yapay zeka teknolojisi ile insan etkileşiminin dengeli bir karışımda bir araya geldiği bir gelecek hayal ediyor. Türkiye, İspanya, İtalya gibi sıcak ve dost canlısı kültürleriyle öne çıkan ülkelerde bu geleceğe inananların oranı daha yüksek.
Tıpkı Preply gibi!
Diyelim ki e-ticaret siparişin gecikti ya da bankana bir konu danışman gerekiyor. Bugüne dek hangi sohbet robotu senin ihtiyacına yanıt verebildi? Günün sonunda, destek istemek için bir insanla konuşmak istediğini çoğu kez hissetmişsindir. Öyle ki, Avrupa Birliği’nin 2028’de müşteri hizmetleri çağrı merkezlerinde “insanla konuşma hakkı” sunmayı zorunlu hâle getireceği öngörülüyor!
Online Almanca kursu başta olmak üzere onlarca dili online ortamda öğrenmeyi zamandan ve mekândan bağımsız kılan Preply, insani etkileşimlerin özgünlüğünden ve benzersizliğinden vazgeçmemeyi düstur ediniyor. Yapay zekayı bir amaçtansa araç olarak kullanmayı tercih eden Preply olarak, tıpkı hâlihazırda gerçek dil öğretmenlerinin otomatik ve tekrar eden işlerde yapay zekayı kullanması gibi, iki geleceği birleştiren öğrenme deneyimleri tasarlıyoruz. Fransızca kursu, İtalyanca kursu, Portekizce kursu gibi pek çok yabancı dil kursumuzda bu ilkeyi göz önünde bulunduruyoruz. İnsan öğretmen ve öğrenci ilişkisini koparmadan, yapay zekayı süreci hızlandıran bir araç olarak kullanmayı tercih ediyoruz. Dileriz bu araştırma, yabancı dil öğrenmek için neye ihtiyaç duyduğunu görmen konusunda sana yardımcı olmuştur! Hemen Preply’de hesap açabilir, dilediğin dilde ve dilediğin amaca yönelik dil öğretmenini bulabilir, kendi online yabancı dil kurs programını kendin oluşturabilirsin!
Metodoloji
Preply olarak bu araştırmayla insan etkileşiminin ve yapay zekanın öğrenme perspektifinden rolünü anlamayı amaçladık. Bu kapsamda nicel araştırma yöntemiyle 2.703 katılımcıyla online görüşmeler gerçekleştirdik. 500’ü ABD’den, 401’i Almanya’dan, 400’ü İspanya’dan, 402’si İtalyadan, 400’ü Polonya’dan, 400’ü Brezilya’dan ve 200’ü Türkiye’den olan bu öğrencilerin büyük çoğunluğu, iş hayatında aktif sorumluluk üstlenen profesyonellerdi. Demografik kırılımda ise milanyallar olarak da bilinen Y kuşağı ve daha öncesi olan X kuşağı, Z kuşağından daha çok paya sahip oldu. Öğretmenlerin yanıtlarını bulmak için ise aralarında Türkiye’nin de olduğu 40 ülkede 1.035 profesyonel İngilizce öğretmenine bazı sorular yönelttik. Başka bir araştırmada görüşmek üzere!
Sonraki Makale
![](https://preply.com/wp-content/uploads/2024/04/Academic-cap-384x256.png)
En çok tercih edilen yurt dışı yüksek lisans bursları
Yurt dışında yüksek lisans yapmak isteyenler için Preply, en çok tercih edilen yüksek lisans bursu seçeneklerini derledi.
Önceki Makale
![](https://preply.com/wp-content/uploads/2024/06/Nonverbal-communication-in-Turkey-384x256.png)
Türkiye’de Sözsüz İletişim: Beden Dili Hareketleri ve Anlamları
Türklerin beden dili hareketlerini nasıl kullandığını ve yorumladığını keşfetmeye başla. Beden dili örnekleri nelerdir?