Antañiqichaq
Ñiqichaq icha Antañiqichaq, Yuparparina icha, Antayurpana, Yuparpana, Kamampa, icha Kumputarura (Inlis simipi: computer, Kastilla simipi: computador, computadora, ordenador, Chincha Qhichwa simipi: antañikichik, Qhichwa I simipi: ñiqitsaq) nisqaqa willakunata (inhurmasyun nisqakunata) wakichisqawan (purukramasqawan) yupana llamk'anawan - wakichi (purukrama nisqawan) - llamk'apuyta atiq, pinchikillawan llamk'aq llamk'anam.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Desktop_computer_clipart_-_Yellow_theme.svg/200px-Desktop_computer_clipart_-_Yellow_theme.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Imac_G5_20inch.jpg/200px-Imac_G5_20inch.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/IBM_Thinkpad_R51.jpg/200px-IBM_Thinkpad_R51.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Personal_computer%2C_exploded_4.svg/200px-Personal_computer%2C_exploded_4.svg.png)
1: Qhawana pampa
2: Tiksi last'a
3: Chawpi willa llamk'apuykuq antacha (processor)
4: Lliwchisqa antacha ñiqina punku ATA (Integrated Drive Electronics IDE)
5: Kutiykuq yuyaykuq antacha (RAM)
6: Yapasqa last'akuna: siq'ina last'a, ruqyana last'a, llika last'a
7: Pinchikilla pukyu
8: Ñit'isqa phiruru kuyuchina
9: Sinchi phiruru (hard disk)
10: Yatana llumpa
11: Ukucha antacha
Imakunamantam ruwasqa
llamk'apuyWilla llamk'apuykuq antachakunaqa yaqa pusaykuqmantam, silisyumanta ruwasqa, ch'iñicha (pisilla milimitrum hatun), Antañiqichaq chhillpa (Inlis simipi computer chip) nisqam.
Antañiqichaq kapchiytaqa willa kapchiy (inhurmasyun tiknuluhiya) ninchikmi.
Antañiqichaqpa rikuna, imayaymanta ruwasqantaqa sinchi kaq (Inlis simipi: hardware) ninchik. Lliw wakichisqakunataq - manam imayaymantachu ruwasqa - llamp'u kaq (software) nisqam.
Sinchi kaq
llamk'apuyJohn von Neumannpa 1946 watapi nisqankamaqa Antañiqichaq kay pichqa uma rakiyuqmi:
- Chawpi willa llamk'apuykuq antacha (Central processing unit CPU)
- Ñiqiykuq antacha (Arithmetic logic unit ALU)
- Umanchaq antacha (Control unit)
- Pusaykuq antacha (Bus unit)
- Yuyaykuq antacha (Memory)
- Kutiykuq yuyaykuq antacha (Random access memory RAM)
- Tiyachkaq yuyaykuq antacha (Read only memory ROM)
- Yaykuchiq antacha, Lluqsichiq antacha (Input unit, Output unit)
- Qhawana pampa (Monitor), Siq'ina last'a (Graphic card)
- Antañiqichaq ch'ipachina (Printer)
- Yatana llumpa (Keyboard)
- Ukucha antacha = Antañiqichaq ukucha (Mouse)
- Sinchi phiruru (Hard disk)
- Ruqyana (Loudspeaker), Uyarina anta (Microphone), Ruqyana last'a (Sound card)
- Apana phiruru kuyuchina, Apana phiruru (Floppy disk drive, Floppy disk)
- Ñit'isqa phiruru kuyuchina, Ñit'isqa phiruru (Compact disk drive, Compact disk CD)
- Antañiqichaq llika last'a, Antañiqichaq llika (Network card, Computer network)
Llamp'u kaq
llamk'apuy- Llamk'aykuna llika (Operating system)
- Rurana wakichikuna (Applications)
- Kamukusqa (Library, Folder)
- Willañiqi (File)
Antañiqichaq yachaypampakuna
llamk'apuyKapchisqa Yuyay
llamk'apuyKapchisqa yuyay icha wallpasqa yuyayqa runa ruwasqa yuyaymi kan.
Kaypipas qhaway
llamk'apuyHawa T'inkikuna
llamk'apuy- Aplicaciones de la computación 8,2 MB, Formato PDF (Kastilla simipi)
- Google Quechua
- Runasimipi Qespisqa Software - Proyecto para crear software libre en quechua