Karaayak mitolojisi
Karaayak hakkında Yerli Amerikalıları ve Aborijin halkını çevreleyen çok sayıda efsane vardır. Karaayak, Alberta, Kanada ve Montana bölgeleri olarak bilinen bölgelerde Great Plains'de yaşar. Bu hikâyeler, mitler, kökenler ve efsaneler, dinleri, tarihleri ve inançları gibi günlük yaşamlarında büyük rol oynarlar.[1] Sadece Karaayak kabilelerin yaşlılarının hikâyeleri anlatmasına izin verilir ve genellikle elde edilmesi zordur çünkü kabilelerin yaşlıları onları kabileden olmayan yabancılara söyleme konusunda isteksizdirler. George B. Grinnell, John Maclean, DC Duvall, Clark Wissler ve James Willard Schultz gibi insanlar, kabileler tarafından anlatılan bir dizi hikâyeyi elde edip kaydedebildiler.
Yaratılış Efsanesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Yerli Amerikan kültüründe bulunan birkaç yaratılış efsanesi vardır; Bunlardan biri Napioa'yı içeren yaratılış efsanesidir. Napioa'dan neredeyse tüm Karaayak mitlerinde bahsedilir ve Karaayak mitolojisinin kendisinde önemli bir figür olarak kabul edilir. Napioa, güneş, Yaşlı adam ve Napi (Nah-pee) gibi birçok isimle bilinir. Napioa'nın, Napioa'nın yüzdüğü bir nehirde bulunan bir kaplumbağanın ağzındaki çamuru kullanarak dünyayı yarattığı söylenir.[1][2] Dünyayı sadece çamurla değil, erkekleri ve kadınları da çamurla yarattı. Napioa, bizonu, insanların avlaması için her zamanki gibi evcilleştirdi. O da hayvanları, otları ve yeryüzündeki diğer her şeyi yarattığı söylenir.
Rüzgarın Kökeni
[değiştir | kaynağı değiştir]Karaayak mitolojisinde, her şeyin kökenini çevreleyen efsaneler vardır çünkü onlar için her şeyin bir kökeni vardır. Napioa rüzgarın başlangıcında yer alır.[1] Bu efsanede Napioa yaz ve kışı içeren iki çanta bulur. Napioa, iki mevsimi eşit aylar yapabilmek için bu çantaları elinde tutmaya kararlıydı. Napioa, çantalara sahip olmayı başaramadı. Sonunda, yaz çantasını başarıyla ele geçiren küçük bir hayvan gönderdi. Çantanın koruyucusu, hayvanın peşinden koştu ve başını kesti . Kaosun içinde, çanta aniden açıldı ve içinden kuvvetli bir rüzgar çıktı.
Dağda Dil
[değiştir | kaynağı değiştir]Bu hikâyede Napioa, Yaşlı Adam olarak anılıyor.[3] Ülkeyi kasıp kavuran büyük bir sel oldu ve selden sonra Yaşlı Adam suyu farklı renklere çevirdi. İnsanları büyük bir dağın tepesinde topladı ve onlara farklı renklerde su verdi. Yaşlı Adam daha sonra insanlara suyu içmelerini, sonra konuşmalarını söyledi ve onlar da öyle yaptı. Kara suyu alanlar dışında herkes farklı bir dil konuşuyordu.
Red Coulee Efsanesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Red Coulee, Montana'daki Marias Nehri'nin yanında Mcleod ve Benton arasında bulunan gerçek bir yerdir.[1] Karaayak Yerli Amerikalılarına, o sırada Montana bölgesinde yaşayan insanlar tarafından bir ilaç taşı söylendi. Yıllar sonra, Blackfoot kabilesi bir grup adam topladı ve taşı bulmak için yola çıktı. Bunu bulduklarında, liderleri, bunun bir çocuk hikâyesi olduğunu söyleyen ve taşı tepeden aşağı yuvarlayan liderleri tarafından güldürüldü. Daha sonra, kabileye geri dönerken, savaşa girdiler ve hikâyeyi anlatmak için bir adam dışında hepsini ölü bıraktılar. İşte bu yüzden ona Red Coulee diyorlar. İnsanlar bugün hayatlarını kaybedenlere adak sunmak için hala orada duruyorlar.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d Maclean (1893). "Blackfoot mythology". The Journal of American Folklore. 22. 6 (July-Sept.): 165-172. doi:10.2307/533004.
- ^ Native American Legends: Blackfoot Legends-Blackfoot Creation. George Bird Grinnell. 1913. 26 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2020.
- ^ Mythology of the Blackfoot Indians. Lincoln, NE: University of Nebraska Press. 1995. s. 19. 3 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2020.