Айзек Азимов
А́йзек Ази́мов (Isaac Asimov, Исаак Юдович Азимов; 1920 елның 2 гыйнвары, Петровичлар[16], Смоленск губернасы, РСФСР — 1992 елның 6 апреле, Нью-Йорк, АКШ) — Америка язучысы-фантаст, фәнне популярлаштыручы, биохимик. 500-гә якын китап авторы, нигездә, сәнгать (фәнни фантастика жанрында, шулай ук башка жанрларда да: фәнтези, детектив, юмор) һәм фәнни-популяр (төрле өлкәләрдә — астрономия һәм генетикадан алып тарих һәм әдәбият белеме дәрәҗәсенә кадәр). Хьюго һәм «Небьюла» премияләре лауреаты. Аның әсәрләреннән — robotics (робототехника, роботика), positronic (позитронный), psychohistory (психоистория, зур төркем кешеләрнең үз-үзләрен тотышы турындагы фән) терминнары инглиз һәм башка телләргә ныклы керде. Инглиз-Америка әдәби гореф-гадәтләрендә Азимовны Артур Кларк һәм Роберт Һайнлайн белән бергә фантаст язучыларның «Зур өчлеге»-нә кертәләр[17][18].
Укучыларга мөрәҗәгатьләрнең берсендә Азимов түбәндәгечә Хәзерге дөньяда фәнни фантастиканың гуманистик ролен формалаштырды: «Nарих кешелеккә башка дошманлык итәргә рөхсәт ителми торган ноктага җитте. Җирдә кешеләр дус булырга тиеш. Мин һәрчак моны үз әсәрләремдә ассызыкларга тырыштым... Бөтен кешеләрне бер-берсен яратырга мәҗбүр итәргә мөмкин дип уйламыйм, тик мин кешеләр арасында нәфрәтне бетерергә теләр идем. Фәнни фантастика кешелек дөньясын берләштерергә ярдәм итә торган буыннарның берсе дип бик җитди уйлыйм. Фантастикада без күтәргән проблемалар бөтен кешелекнең мөһим проблемалары булып тора... Язучы-фантаст, фантастиканы укучы, фантастика үзе кешелеккә хезмәт итә»[19].
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Record #24597135 // VIAF — [Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
- ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.
- ↑ https://mormonarts.lib.byu.edu/people/isaac-asimov/
- ↑ Notable Names Database — 2002.
- ↑ https://id.loc.gov/authorities/names/nb90003414.html
- ↑ 6,0 6,1 Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962.
- ↑ Isaac Asimov // The Guardian.com — 2008. — ISSN 1756-3224; 1354-4322
- ↑ Isaac Asimov // The Daily Telegraph / C. Evans — London: 1992. — ed. size: 622719 — ISSN 0307-1235; 1477-3805
- ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995.
- ↑ Gregersen E. Encyclopædia Britannica
- ↑ Mormon Literature & Creative Arts
- ↑ San Francisco Chronicle — San Francisco: Hearst Communications, 1865. — ISSN 1932-8672; 2574-5921
- ↑ Title: Little Brothers — 1995.
- ↑ https://www.carnegie.org/awards/search/great-immigrants-search/
- ↑ https://www.carnegie.org/awards/great-immigrants/2006-great-immigrants/
- ↑ Ващенко А. В. АЗИМОВ 2019 елның 3 гыйнвар көнендә архивланган. // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 273—274.
- ↑ The Death of Science Fiction © 1991 and 1994 by Robert J. Sawyer(ингл.)
- ↑ Sir Arthur Clarke Named Recipient of 2004 Heinlein Award, 05.22.04 2009 елның 22 июнь көнендә архивланган.(ингл.)
- ↑ Араб-оглы Э. А. «Конец вечности» — роман-предостережение. // Библиотека научной фантастики в 15 томах, том 9. — М.: Молодая гвардия, 1966
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Isaac Asimov Home Page(ингл.) — Айзек Азимовның тормышына һәм эшләренә багышланган сайт
- Айзек Азимов(ингл.) Internet Movie Database сайтында
- Айзек Азимов Максим Мошков исемендәге китапханәдә