Ingliz alifbosi
Ingliz alifbosi lotin alifbosiga asoslangan va 26 ta harfdan iborat.
6 ta harf unli tovushlarni ( monofontlar va diftonglar, yakka oʻzi yoki digraflarning bir qismi sifatida) belgilashi mumkin: “A”, “E”, “I”, “O”, “U”, “Y”.
21 ta harf undoshlarni bildirishi mumkin: “B”, “C”, “D”, “F”, “G”, “H”, “J”, “K”, “L”, “M”, “N”, “P”, “Q”, “R”, “S”, “T”, “V”, “W”, “X”, “Y”, “Z”.
"Y" harfi ham undosh, ham unli tovushlarni ifodalashi mumkin [1] .
"W" harfi mustaqil ravishda undosh tovushni bildiradi, ammo unli tovushlarni bildiruvchi digraflarda ham qoʻllaniladi[manba kerak] .
Zamonaviy ingliz alifbosidagi harflar
[tahrir | manbasini tahrirlash]№ | Буква | Название | Произношение названия буквы (МФА) | Русская запись названия буквы | Примечание | |
---|---|---|---|---|---|---|
1 | A | a | a | [eɪ] | эй | |
2 | B | b | bee | [biː] | би | |
3 | C | c | cee | [siː] | си | |
4 | D | d | dee | [diː] | ди | |
5 | E | e | e | [iː] | и | |
6 | F | f | ef | [ef] | эф | |
7 | G | g | gee | [dʒiː] | джи | |
8 | H | h | aitch | [eɪtʃ] | эйч | haitch [heɪtʃ] в Ирландии и часто в Австралии |
9 | I | i | i | [aɪ] | ай | |
10 | J | j | jay | [dʒeɪ] | джей | |
11 | K | k | kay | [keɪ] | кей | |
12 | L | l | el | [el] | эл | |
13 | M | m | em | [em] | эм | |
14 | N | n | en | [ɛn] | эн | |
15 | O | o | o | [əʊ] | оу | |
16 | P | p | pee | [piː] | пи | |
17 | Q | q | cue | [kjuː] | кью | |
18 | R | r | ar | [ɑː, ar] | а, ар | [ɑr] в североамериканском произношении или в позиции перед гласным |
19 | S | s | ess | [es] | эс | Пишется es- в сочетаниях типа es-hook |
20 | T | t | tee | [tiː] | ти | |
21 | U | u | u | [juː] | ю | |
22 | V | v | vee | [viː] | ви | |
23 | W | w | double-u | ['dʌbljuː] | дабл-ю | |
24 | X | x | ex | [eks] | экс | |
25 | Y | y | wy | [waɪ] | уай | |
26 | Z | z | zed, zee | [zɛd, ziː] | зед, зи | zee — американский вариант |
Digraflar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Quyidagi digraflar ingliz tilida mavjud:
- sh = [ʃ], "shine" [ʃaɪn];
- zh = [ʒ], "Zhukov" [ˈʒukov] (faqat amaliy transkriptlarda );
- ch = [tʃ], "Chine" [ˈtʃaɪnə]; = [k] yunoncha kelib chiqqan so'zlarda - "echo" [ˈekaʊ], shuningdek boshqa ba'zi tillardan o'zaro: ibroniycha - "Michael" ˈmaɪkəl; Nemischa - "Mach" [mak]; ba'zida = [ʃ] fransuzcha so'zlar bilan - "Michigan" [ˈmɪʃɪgən], "mashine" [məˈʃi:n]; va boshq.;
- kh = [x], "Kharkiv" [ˈxarkiv] (faqat amaliy transkriptlarda );
- th = [ð] yoki [θ], "the" [ðiː, ðə], “think” [ph];
- yunoncha kelib chiqqan so'zlarda ph = [f].
Tarix
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ingliz tilida yozish milodiy V asrda paydo bo'lgan. e. [ manba 3107 kun ko'rsatilmagan ], yozish uchun anglo-sakson rinalari ishlatilgan, o'sha paytdagi yozuvlarning bir nechta kichik qismlari saqlanib qolgan. Lotin harflari bilan rinalarni almashtirish VII asrda boshlangan[manba kerak].
1011-yilda Benediktin abbatligining Bortfert (Byrhtferð) ismli monaxi ingliz alifbosidan foydalangan 23 ta alifbodan iborat ("J", "U" va "W" harflarisiz), to'rtburchaklar asosida , ampersand bilan to'ldirilgan. Anglo-sakson runes: «ȝ" (Yoȝ, yog'), Wunyo (ƿ), Thorn (þ), " D " va ligature " Ae ". Uning versiyasi quyidagicha ko'rinardi:
A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X Y Z & Ȝ Ƿ Þ Ð Æ
- ↑ „Is the letter «Y» a vowel or a consonant?“. 2021-yil 16-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 23-iyun.