Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti
„Leonardo da Vinchi“ Rim-Fiumichino xalqaro aeroporti Aeroporto Internazionale di Roma–Fiumicino "Leonardo da Vinci" | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
![]() | |||
IATA kodi: FCO – ICAO kodi: LIRF – WMO identifikatori: 16242 | |||
Qisqacha bayon | |||
Aeroport turi | Fuqarolik | ||
Egasi | Mundys | ||
Operator | Aeroporti di Roma | ||
Xizmat doirasi | Rim metropolitan hududi / Vatikan shahri | ||
Joylashuvi | Fiumichino, Lazio, Italiya | ||
Ochilgan |
| ||
Havo yoʻli tuguni | |||
Dengiz sathidan balandligi | 15 ft / 5 m | ||
Koordinatalari | 41°48′01″N 012°14′20″E / 41.80028°N 12.23889°E | ||
Vebsayti | |||
Xaritas | |||
![]() | |||
| |||
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari | |||
Uzunligi | Yuzasi | ||
m | ft | ||
07/25 | 3,800 | 12,467 | Asfalt |
16R/34L | 3,900 | 12,795 | Asfalt |
16L/34R | 3,900 | 12,795 | Asfalt |
Maʻlumotlar (2023) | |||
Yoʻlovchilar soni | 40 545 240 | ||
Yoʻlovchilar sonining oʻzgarishi 22–23 | ![]() | ||
Parvozlar soni | 266,489 | ||
Parvozlar sonining oʻzgarishi 22–23 | ![]() | ||
Manba:[1] |
Rim-Leonardo da Vinchi Fiumichino xalqaro aeroporti (italyancha: Aeroporto Internazionale di Roma–Fiumicino "Leonardo da Vinci"; IATA: FCO, ICAO: LIRF), Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti nomi bilan ham tanilgan, Italiyaning Fiumichino shahridagi mamlakat poytaxti Rimga xizmat qiluvchi xalqaro aeroporti. 2023-yilda 40,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan aeroport Italiyaning eng gavjum, Yevropaning 9-eng gavjum, jahonning 46-eng gavjum aeroportidir[2]. U 16 square kilometre (6.2 kv mi) maydonni egallaydi[3].
Leonardo da Vinchi aeroporti Italiyaning flagman aviatashuvchisi va eng yirik aviakompaniyasi ITA Airwaysning asosiy markazi boʻlib xizmat qiladi. U ilgari Italiyaning faoliyatini toʻxtatgan flagmani Alitalia uchun asosiy markaz boʻlgan. Bundan tashqari bir qancha boshqa aviakompaniyalar, xususan, Neos, Aeroitalia, Ryanair, Vueling hamda Wizz Air uchun ikkilamchi havo tugunidir.
1961-yilda ochilgan aeroport Rimdan 30 km (18,64 mi) janubdagi Fiumichino shahrida joylashgan va italyan mutafakkiri Leonardo da Vinchi (1452-1519) nomi bilan ataladi. Uning eng mashhur asarlari va ixtirolarining reproduktsiyalari aeroport ichida namoyish etiladi.
2022 yil holatiga koʻra, u 40 milliondan ortiq yoʻlovchiga ega boʻlgan markazlar toifasida uch yil ketma-ket Xalqaro aeroportlar kengashi (ACI) tomonidan berilgan „Eng yaxshi aeroport“ mukofotini qoʻlga kiritgan[4].
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Dastlabki davri
[tahrir | manbasini tahrirlash]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Aeroporto_FCO_1964_Fortepan_93088.jpg/220px-Aeroporto_FCO_1964_Fortepan_93088.jpg)
Aeroport qurilishi davomida baʼzi Rim kemalarining qoldiqlari topilgan[5].
Aeroport rasman 1961-yil 15-yanvarda ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan ochilgan va kichikroq Rim Champino aeroportini almashtirdi. Champino hozirda ayrim lou-kost aviakompaniyalariga mahalliy va charter reyslar boʻyicha xizmat koʻrsatadi. Rasman 1961-yil ochilganiga qaramay, Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti 1960-yil 20-avgustdan beri faoliyat yuritib kelmoqda edi. Bu 1960-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari paytida Rim Champino aeroportida tirbandlik yuzaga kelgan havo qatnovini yengillashtirish uchun qilingan edi[6].
1960-yillarda Champinoda joylashgan Alitalia yangi aeroportga katta sarmoya kiritdi, angarlar va texnik xizmat koʻrsatish markazlarini qurdi. Xuddi shu davrda uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi qoʻshildi (16L/34R).
Keyinchalik rivojlanishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Xavfsizlik xizmatlari 2000-yilda Polizia di Statodan (Italiya davlat politsiyasi) Aeroporti di Roma S.p. A.ga oʻtkazildi. Aeroporti di Roma bu xizmatlarni hamda aviakompaniyalarga xavfsizlik xizmatlarini (IVRI kabi boshqa xavfsizlik kompaniyalari bilan raqobatda) taʼminlash maqsadida ADR Security S.r.l.ni (100% egalikda) yaratdi. Aeroport xavfsizligini Polizia di Stato, Guardia di Finanza (Italiya bojxona politsiyasi), Italiya fuqarolik aviatsiyasi boshqarmasi va Aeroporti di Roma S.p. A. nazorat qiladi[manba kerak]. Yerda xizmat koʻrsatish 1999-yilgacha Aeroporti di Roma tomonidan amalga oshirildi, oʻsha yili Aeroporti di Roma Handling (Alitaliadan boshqa barcha aviakompaniyalarga xizmat koʻrsatish uchun, italyan flagmaniga Aeroporti di Romaning oʻzi xizmat koʻrsatishda davom etdi) tashkil qilindi. Alitalia 1999-yilgacha ham yoʻlovchilarga yordam koʻrsatgan. 2001-yilda Alitalia „Alitalia Airport“ kompaniyasini tashkil qildi va oʻzi hamda boshqa aviakompaniyalarga yerda xizmat koʻrsatishni boshladi. Aeroporti di Roma Handling aviakompaniyalar tomonidan boshqariladigan eng katta xizmat koʻrsatuvchi boʻlib qolmoqda, ammo Alitalia aeroporti boshqariladigan samolyotlar boʻyicha eng katta xizmat koʻrsatuvchi hisoblanadi, chunki Alitalia samolyotlari Fiumichinodagilarning 50 foizini tashkil qiladi. 2006-yil may oyida Italiya fuqaro aviatsiyasi maʼmuriyati Rimdagi Leonardo da Vinchi aeroportida 3 ta rampa boshqaruvchisining cheklanishini eʼlon qildi. ARE Group va Aviapartner, Milan Malpensa va Rim Leonardo da Vinchiga xizmat koʻrsatish uchun Aviapartner (51% Aviapartner; 49% ARE Group) nomli kompaniya yaratishini eʼlon qildi[manba kerak].
2005-yildan beri aeroportda III B toifali asboblar qoʻnish tizimi (ILS) ishlaydi. 2007-yilda yanada takomillashtirish ishlari olib borildi, bu aeroportda quyuq tuman boʻlgan taqdirda soatiga 30 ta parvoz/qoʻnishni amalga oshirish imkonini berdi. Leonardo da Vinchi aeroportida uchta uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud: 16L/34R va 16R/34L (4000 m (13000 fut) masofa bilan ajratilgan) va 07/25, shamollar tufayli faqat gʻarbga uchish uchun ishlatiladi. Aeroportda toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi boʻlgan, 16C/34C, u 16L/34R yonida joylashgan boʻlib, u asosan taksi yoʻli sifatida yoki 16L/34R uchun zaxira sifatida ishlatilgan. Hozirda „D“ uchish-qoʻnish yoʻlagi taksi yoʻli sifatida belgilangan[7].
2010-yilda bagajni yanada samarali yetkazib berish uchun yangi yagona yuk tashish tizimi ishlay boshladi.
Bir qancha loyihalar rejalashtirilgan. Aeroportga oʻz energiyasini ishlab chiqarish imkonini beradigan ekologik toza kogeneratsiya tizimini qurish, kelajakda yiliga 100 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadigan toʻrtta yangi terminal va ikkita yangi uchish-qoʻnish yoʻlagini oʻz ichiga olgan „Fiumicino Nord Masterplan“ loyihasi shular jumlasidandir[manba kerak].
Terminallari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tavsifi
[tahrir | manbasini tahrirlash]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Roma_Fiumicino_%E2%9C%88%EF%B8%8F_1_%2852515128306%29.jpg/220px-Roma_Fiumicino_%E2%9C%88%EF%B8%8F_1_%2852515128306%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Aeroporto_di_Roma-Fiumicino_in_2021.03.jpg/220px-Aeroporto_di_Roma-Fiumicino_in_2021.03.jpg)
2021-yil holatiga koʻra, katta kengaytirish va taʼmirlash ishlaridan keyin hozirda aeroportda ikkita terminal mavjud:
- 1-terminal (A1-A83 darvozalari)[8] ITA Airwaysga xizmat koʻrsatadi;
- 3-terminal (E1-E52 darvozalari)[8] eng yirik terminali. U, shuningdek, sobiq 5-terminal hamda Shengendan tashqari parvozlar uchun yoʻldosh binosini oʻz ichiga oladi. Soʻnggi yillarda uning oʻrta qismi sifatida yangi markaziy havo yoʻli qurildi.
Rivojlanishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Terminallar 1990-yillar hamda 2000-yillarda yangilangan[9]. 1991-yilda 12 darvozali mahalliy A Pier, 1995-yilda 10 darvozali xalqaro B Pier, 1999-yilda 14 darvozali xalqaro C yoʻldosh binosi ochildi. 2000-yilda yangi mahalliy A terminali ochildi va keyinchalik A terminalidan (A terminali bilan), AA terminalidan, B terminalidan (B Pier bilan) va C terminalidan (sunʼiy yoʻldosh C bilan) iborat terminal binolari qayta tashkil etildi .
Maxsus Cargo City terminali 2004-yilda qoʻshilgan, Northwest Airlines, Delta Air Lines, Continental Airlines, United Airlines, US Airways, American Airlines va El Al uchun 2008-yilda 5-terminalda roʻyxatdan oʻtish punktlari ochildi, keyin esa yoʻlovchilar oʻsha paytda yoʻldosh C deb atalgan binoga avtobusga tashilgan.
2009-yilda terminallar nomi oʻzgartirildi — A T1, AA T2, B va C T3, T5 esa oʻzgarishsiz qoldi.
2017-yil yanvar oyida 5-terminal taʼmirlash uchun yopildi; oʻrta qismda hozirda yangi markaziy aerodrom zali qurilmoqda. Sobiq 2-terminal 2017-yil 15-dekabrda 1-terminalning shimoli-gʻarbiy yoʻnalishini kengaytirish uchun butunlay yopildi. Yangi uch qavatli bort va kutish zonasi, shuningdek, 13 ta bort va 10 ta masofaviy darvozaga ega yangi A Pier qurilgan[10][11].
2020-yil 17-martdan 2021-yil 6-avgustigacha 1-terminal COVID-19 pandemiyasi davrida yoʻlovchilar oqimining kamayishi sababli yopildi[12], bu pauza asosiy zal tartibini qayta loyihalash uchun foydalanildi, bu esa mavjud yoʻlovchilar maydonini oshirdi[10].
Kelgusi rejalarga yangi 4-terminal, uchish-qoʻnish yoʻlaklarini kengaytirish va avtoturargoh, xizmat koʻrsatish va aeroport inshootlari uchun yangi binolar kiradi[13].
SkyBridge
[tahrir | manbasini tahrirlash]1999-yilda SkyBridge (Innovia APM 100) deb nomlangan odamlarni koʻchirishning avtomatlashtirilgan qurilmasi (APM) C yoʻldoshi bilan birga ochilgan. U ikkita stansiyadan iborat boʻlib, biri 3-terminalning uchinchi qavatida, ikkinchisi E31-44 darvozasining ikkinchi qavatida joylashgan. Ushbu transport poyezdi yoʻlovchilar uchun terminalning ikkita uchastkasi orasidagi yagona transport vositasidir. T3 dan E31-44 darvozalargacha boʻlgan gʻarbiy yoʻnalish faqat joʻnab ketuvchi yoʻlovchilar uchun, sharqqa esa faqat kelgan yoʻlovchilar uchundir. Kelgan yoʻlovchilarga poezdni orqaga qaytarishga ruxsat berilmaydi, chunki ular joʻnash joyiga qayta kirish uchun transfer xavfsizligi nazorat punktidan oʻtishlari kerak. Xuddi shunday, joʻnab ketayotgan yoʻlovchilarga poezdni 3-terminalga qaytarishga ruxsat berilmaydi.
Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Quyidagi aviakompaniyalar Fiumichino aeroportida muntazam va charter yoʻnalishlariga xizmat koʻrsatadi:
Aviakompaniya | Manzillar | Manbalar |
---|---|---|
Aegean Airlines | Afina, Saloniki | [14] |
Aer Lingus | ![]() |
|
AeroItalia | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
[15][16] |
Aerolíneas Argentinas | ![]() |
|
Aeroméxico | ![]() |
[17] |
Air Algérie | ![]() |
|
Air Cairo | Sharm ash-Shayx Mavsumiy: Al-Uqsur |
[18] |
Air Canada | ![]() |
|
Air China | Pekin-Poytaxt, Xanchjou | [19] |
Air Corsica | Mavsumiy: ![]() ![]() |
[20] |
Air Europa | Madrid | |
Air France | Parij-Sharl de Goll | |
Air Mauritius | Mavsumiy: ![]() |
[21] |
Air Montenegro | Podgoritsa | [22] |
Air Mountain | Mavsumiy: ![]() |
|
Air Serbia | Belgrad | |
Air Transat | Mavsumiy: ![]() |
[23] |
airBaltic | Riga | |
American Airlines | ![]() ![]() Mavsumiy: Nyu-York-JFK, ![]() ![]() |
|
AnadoluJet | Istanbul-Sabiha Goʻkchen | [24] |
Arkia | Tel-Aviv | [25] |
Asiana Airlines | Seul-Inchxon | |
Austrian Airlines | Vena | |
Biman Bangladesh Airlines | Dakka | [26] |
Bluebird Airways | Tel-Aviv | [27] |
British Airways | London-Hitrou | |
Brussels Airlines | ![]() |
|
Bulgaria Air | ![]() |
|
Cathay Pacific | Hong Kong (toʻxtatilgan) | |
China Airlines | Taypey-Taoyuan | [28] |
China Eastern Airlines | ![]() |
[29] |
China Southern Airlines | Guanchjou | |
Croatia Airlines | ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() |
|
Cyprus Airlines | Larnaka | [30] |
Dan Air | ![]() |
[31] |
Delta Air Lines | ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() |
|
easyJet | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
|
Egyptair | Qohira | |
El Al | Tel-Aviv | |
Emirates | Dubay-Xalqaro | |
Ethiopian Airlines | ![]() |
[32] |
Etihad Airways | Abu-Dabi | [33] |
Eurowings | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() |
[34][35] |
Finnair | Helsinki | |
FlyOne | Kishinyov | |
Gulf Air | Bahrayn | |
Hainan Airlines | ![]() |
|
HiSky | Kishinyov | [36] |
Iberia | Madrid | |
Icelandair | ![]() |
|
Iran Air | Tehron-Imom Xumayniy | |
Israir Airlines | Mavsumiy: Tel-Aviv | [37] |
ITA Airways | Afina, ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Charter: ![]() |
[42][43][44][45] |
Jet2.com | Birmingem, ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
[46][47] |
KLM | Amsterdam | |
KM Malta Airlines | ![]() |
[48] |
Korean Air | Seul-Inchxon | |
Kuwait Airways | Kuvayt | |
LATAM Brasil | ![]() |
|
LOT Polish Airlines | ![]() |
[49] |
Lufthansa | Frankfurt, Myunxen | |
Luxair | ![]() |
|
MedSky Airways | ![]() |
|
Middle East Airlines | Bayrut | |
Neos | Amritsar, ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
[50] |
Nile Air | Mavsumiy charter: Al-Uqsur, Qohira | [51] |
Norse Atlantic Airways | Mavsumiy: Nyu-York-JFK | [52][53] |
Norwegian Air Shuttle | ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() |
|
Pegasus Airlines | Istanbul-Sabiha Goʻkchen | |
Qantas | Mavsumiy: ![]() |
[54] |
Qatar Airways | Doha | [55] |
Royal Air Maroc | ![]() |
|
Royal Jordanian | ![]() |
[56] |
Ryanair | Afina, ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
[58][59][60][61][62][63] |
Saudia | Ar-Riyod, Jidda | |
Scandinavian Airlines | ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() |
|
Sichuan Airlines | Chendu-Tianfu | [64] |
Singapore Airlines | Singapur | [65] |
Sky Alps | ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy ![]() |
[66][67][68] |
Sky Express | Afina | [69] |
SpiceJet | Mavsumiy: Amritsar | [70] |
SunExpress | Mavsumiy: Izmir (2024-yil 4-iyundan boshlanadi) | [71] |
Swiss International Air Lines | ![]() |
|
TAP Air Portugal | ![]() |
|
TAROM | ![]() |
|
Thai Airways International | Bangkok-Suvarnabhumi (toʻxtatilgan) | |
Transavia | ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() |
|
Tunisair | ![]() |
|
Turkish Airlines | Istanbul | |
United Airlines | ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() ![]() |
|
Uzbekistan Airways | Toshkent, Urganch | [72] |
Volotea | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() ![]() ![]() |
[74][75] |
Vueling | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
[76][77] |
WestJet | Mavsumiy: Kalgari | [78] |
Wizz Air | Abu-Dabi, ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mavsumiy: ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
[79][80][80][81][82][83][84][85] |
Statistika
[tahrir | manbasini tahrirlash]Eng gavjum mahalliy yoʻnalishlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Oʻrni | Oʻrni (v. 2022) |
Aeroport | Yoʻlovchilar soni | Aviakompaniya(lar) |
---|---|---|---|---|
1 | ▬ |
Kataniya, Sitsiliya |
![]() |
|
2 | ▬ |
Palermo, Sitsiliya |
![]() |
|
3 | ![]() |
Milan-Linate, Lombardiya |
![]() |
|
4 | ![]() |
Kalyari, Sardiniya |
![]() |
|
5 | ▬ |
Bari, Apuliya |
![]() |
|
6 | ▬ |
Brindisi, Apuliya |
![]() |
|
7 | ▬ |
Olbiya, Sardiniya |
![]() |
|
8 | ![]() |
Turin, Piedmont |
![]() |
|
9 | ![]() |
Venetsiya, Veneto |
![]() |
|
10 | ▬ |
Genuya, Liguriya |
![]() |
|
11 | ![]() |
Trieste, Friuli-Venezia Giulia |
![]() |
|
12 | ![]() |
Lameziya Terme, Kalabriya |
![]() |
Eng gavjum Yevropa yoʻnalishlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Oʻrni | Oʻrni (v. 2022) |
Aeroport | Yoʻlovchilar soni | Aviakompaniya(lar) |
---|---|---|---|---|
1 | ▬ |
|
![]() |
|
2 | ▬ | ![]() |
||
3 | ![]() |
![]() |
||
4 | ![]() |
|
![]() |
|
5 | ![]() |
|
![]() |
|
6 | ▬ |
|
![]() |
|
7 | ▬ |
|
![]() |
|
8 | ![]() |
|
![]() |
|
9 | ▬ | ![]() |
||
10 | ![]() |
|
![]() |
|
11 | ![]() |
|
![]() |
|
12 | ▬ |
|
![]() |
|
13 | ▬ |
|
![]() |
|
14 | ▬ | ![]() |
||
15 | ![]() |
![]() |
||
16 | ![]() |
![]() |
||
17 | ![]() |
![]() |
||
18 | ![]() |
|
![]() |
|
19 | ![]() |
![]() |
||
20 | ![]() |
![]() |
Eng gavjum qitʼalararo yoʻnalishlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Oʻrni | Oʻrni (v. 2022) |
Aeroport | Yoʻlovchilar soni | Aviakompaniya(lar) |
---|---|---|---|---|
1 | ▬ |
|
![]() |
ITA Airways, American Airlines, Delta Air Lines, Norse Atlantic Airways |
2 | ▬ |
|
![]() |
|
3 | ▬ |
|
![]() |
|
4 | ▬ |
|
![]() |
|
5 | ![]() |
|
![]() |
|
6 | ![]() |
![]() |
||
7 | ![]() |
![]() |
||
8 | ![]() |
|
![]() |
|
9 | ![]() |
|
![]() |
|
10 | ![]() |
![]() |
||
11 | ![]() |
![]() |
||
12 | ![]() |
|
![]() |
|
13 | ![]() |
![]() |
||
14 | ![]() |
|
![]() |
|
15 | ![]() |
![]() |
||
16 | ![]() |
![]() |
||
17 | ![]() |
![]() |
||
18 | ![]() |
![]() |
||
19 | ![]() |
![]() |
||
20 | ![]() |
![]() |
Yer usti transporti
[tahrir | manbasini tahrirlash]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Fiumicino_Aeroporto_railway_station.jpg/220px-Fiumicino_Aeroporto_railway_station.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Leonardo_express_01.jpg/220px-Leonardo_express_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Welcome_to_Leonardo_da_Vinci_airport_signboard_in_2020.02.jpg/220px-Welcome_to_Leonardo_da_Vinci_airport_signboard_in_2020.02.jpg)
Aeroport bilan asosiy transport aloqasi Fiumicino Aeroporto vokzalidagi temir yoʻl tarmogʻidir. Temir yoʻl 1989-yil dekabr oyida ochildi, toʻxtovsiz va bir nechta toʻxtash xizmatlari mavjud[87].
Leonardo Express
[tahrir | manbasini tahrirlash]Fiumicino Aeroporto temir yoʻl vokzaliga aeroport terminalida mavjud boʻlgan Trenitalia tomonidan boshqariladigan Leonardo Express poezdi xizmat koʻrsatadi. Rim shahri markazidagi Termini bekatiga borish uchun 30 daqiqa ketadi, har 15 daqiqada toʻxtovsiz sayohat tashkillashtirilgan[88].
FL liniyalari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Leonardo da Vinchi aeroporti Rimga FL1 liniyasi, shahar atrofi qatnovi va tezkor tranzit liniyasi orqali ham bogʻlangan. Har 15 daqiqada joʻnab, barcha bekatlarda toʻxtash amalga oshiriladi. FL1 liniyasi Termini bekatida toʻxtamaydi, aeroportni Rimning boshqa asosiy bekatlari bilan bogʻlaydi, u yerda metro tarmogʻiga, Trastevere (3- va 8-tramvay liniyalari), Ostiense (Metro Piramide), Tuscolana (Metro Ponte). Lungo) yoki Roma Tiburtinaga (Metro Tiburtina) oʻtish mumkin[89].
Yuqori tezlik
[tahrir | manbasini tahrirlash]Aeroport, shuningdek, Italiyaning yuqori tezlikdagi tarmogʻiga ulangan, quyidagi ulanishlar Fiumicino Aeroporto bekatidan joʻnaydi[90]:
- Frecciarossa (2018-yil 9-dekabrdan): u Roma Termini, Roma Tiburtina, Firenze Santa Mariya Novella, Boloniya va Padua shaharlarida oraliq toʻxtash joylari bilan milliy yuqori tezlikda harakatlanuvchi tarmoq orqali Venetsiyaga ulanadi (chastotasi kuniga 2 juft poyezd).
- Frecciarossa (2022-yil 12-iyuldan): u Neapolga milliy yuqori tezlikdagi tarmoq orqali Napoli Afragola va Roma Terminidagi oraliq toʻxtash joylari bilan ulanadi.
Avtomobil yoʻli
[tahrir | manbasini tahrirlash]Leonardo da Vinchi Rimning tarixiy shahar markazidan mashinada taxminan 35 km (22 mi) masofada joylashgan. Aeroportga olti qatorli Autostrada A91 avtomagistrali va koʻplab avtobuslar (Cotral tarmogʻidan), transport avtobuslari, avtomashinalarni ijaraga berish va taksilar xizmat koʻrsatadi.
Baxtsiz hodisalar va falokatlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1960-yillardan 1980-yillargacha aeroport katta samolyotlarni olib qochishni boshdan kechirdi, shuningdek, ikkita yirik terroristik hujumga sahna boʻldi va parvoz paytida samolyot portlashi uchun port boʻldi — baʼzilari Isroil–Falastin mojarosining bir qismi sifatida falastinliklar tomonidan amalga oshirilgan.
- 1964-yil 23-noyabrda Boeing 707 tomonidan boshqariladigan TWA 800 reysi parvoz paytida dvigatel yonib ketdi. Bortdagi 73 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolaridan 50 nafari halok boʻlgan.
- 1973-yil 17-dekabrda, 1973-yilda Rim aeroportiga hujumlar va olib qochilish paytida, Pan American World Airways (Pan Am) 110-reysi sifatida ishlaydigan Boeing 707-321B falastinliklar tomonidan hujumga uchradi. Samolyot uchishga tayyorgarlik koʻrayotganda fosforli bombalar otilishi oqibatida 30 nafar yoʻlovchi halok boʻldi[91]. Xuddi shu voqea paytida Lufthansa Boeing 737 (D-ABEY) oʻgʻirlab ketildi[92] va Afina, Damashq va nihoyat Kuvaytga qoʻndi. Keyin qolgan barcha yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolari qoʻyib yuborildi[91]. Hodisa oqibatida ikki kishi halok boʻldi[92].
- 1973-yil yanvar oyida bir qator ekstremistlar Fiumichino aeroportida Bosh vazir Golda Meirning samolyotiga hujum qilishni rejalashtirgan. Ular Strela raketalarini aeroport atrofidagi maʼlum joylarda bir qancha transport vositalariga joylashtirdilar, biroq Italiya va Isroil hukumati ularni tutib olishga muvaffaq boʻldi[93].
- 1977-yil 19-noyabrda Ethiopian Airlines aviakompaniyasining yuk reysi boʻlgan Boeing 707-360C samolyoti FCOdan 0,5 km (0,3 m) Vt balandlikda koʻtarilgandan soʻng qulab tushdi. Samolyot 25-qoʻnish-qoʻnish yoʻlagidan havoga koʻtarilganidan soʻng zoʻrgʻa balandlikka koʻtarilib, 7-8 metr balandlikka koʻtarilib, daraxt tepalariga tegib, 280 metr uzoqlikda yerga urilgan. Uning barcha 5 nafar yoʻlovchisi (3 ekipaj, 2 yoʻlovchi) halok boʻlgan. Tasdiqlanmagan maʼlumotlarga koʻra, samolyot haddan tashqari koʻp yuk ortilgan.
- 1985-yil 27-dekabrda Rim va Vena aeroportlariga hujumlar paytida bosqinchilar roʻyxatga olish kassasida 16 kishini otib oʻldirdi va 99 kishini yaraladi. Aksariyat jinoyatchilar xavfsizlik va politsiya xodimlari tomonidan otib tashlangan.
- 1988-yil 17-oktyabrda London-Gatvikdan Entebbe xalqaro aeroportiga Fiumichino orqali Uganda Airlines aviakompaniyasining 775-reysi uchish-qoʻnish yoʻlagiga yetib bora olmay qulab tushdi. Bortdagi 45 yoʻlovchidan 26 nafari, shuningdek, barcha 7 ekipaj aʼzosi halok boʻlgan.
- 2013-yilning 2-fevralida Alitalia 1670 reysi ijaraga olingan ATR 72 samolyoti tomonidan Piza xalqaro aeroportidan Rimga yoʻl olgan holda qoʻnish vaqtida uchish-qoʻnish yoʻlagini bosib oʻtdi. Oʻn olti kishi jarohatlangan, ulardan ikkitasi ogʻir[94][95][96]. Keyinchalik samolyot hisobdan chiqarildi.
- 2013-yil 8-iyun kuni Wizz Air 3141 reysi, Airbus A320-232 (roʻyxatdan oʻtgan HA-LWM) samolyoti Buxarest — Anri Koanda (Ruminiya) aeroportidan Rim-Champino (Italiya) yoʻnalishi boʻyicha ekipaj asosiy oʻrindiqlarni tushirishda va uni joyiga qulflashda muammolarga duch kelganida, Fiumichino aeroportiga favqulodda qoʻndi. Samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagi uzun boʻlgani uchun Fiumichino tomon yoʻnalgan va oʻt oʻchiruvchilar qoʻngandan keyin ehtiyot chorasi sifatida koʻpik surgan. Samolyot slaydlar yordamida evakuatsiya qilindi. Jarohatlangan yoʻlovchilar haqidagi dastlabki maʼlumotlar Wizz Air va Rim Fiumichino aeroporti tomonidan rad etildi, ular baʼzi yoʻlovchilar tibbiy koʻrikdan oʻtishni soʻrashgan, ammo hech qanday jarohatlar haqida xabar berishmagan[97].
- 2013-yilning 29-sentyabr kuni soat 20:10da Madrid–Barajas aeroportidan Rimning Fiumichino aeroportiga uchayotgan Alitalia Airbus A320 samolyoti qoʻnish vaqtida boʻron paytida qoʻnish moslamasini joylashtira olmadi va samolyot qulab tushdi, uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Oʻn nafar yoʻlovchi yengil tan jarohati oldi, barcha 151 yoʻlovchi va ekipaj evakuatsiya qilindi va shifoxonaga yetkazildi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Assaeroporti“. 2022-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 30-mart.
- ↑ „Statistiche Dati di Traffico Aeroportuale Italiano“ (it-IT). Assaeroporti. 2013-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
- ↑ „Adobe Acrobat“. acrobat.adobe.com. 2023-yil 23-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-mart.
- ↑ „Rome's Fiumicino wins Best Airport in Europe for third year in a row“. Turismo Roma. 2022-yil 6-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 6-noyabr.
- ↑ „Museum of the Roman ships from Fiumicino“. Italian Ministry of Culture. 2023-yil 8-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 8-iyun.
- ↑ „Fiumicino: Italy's Fast Growing Airport | Italy“. Lifeinitaly.com (2012-yil 31-may). 2013-yil 10-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 25-aprel.
- ↑ Jeppesen Data dated 5 June 2020
- ↑ 8,0 8,1 „Airport map“. 2022-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-iyul.
- ↑ „Expansion projects at Fiumicino“. Airport-technology.com (2011-yil 15-iyun). 2014-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 25-aprel.
- ↑ 10,0 10,1 „Dal 6 Agosto Riapre l'Area Check-In del Terminal 1 Completamente Rinnovata“. 2021-yil 1-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 1-sentyabr.
- ↑ Norman, Helen „Transforming the passenger experience at Rome-Fiumicino Airport“ (2021-yil 16-aprel).[sayt ishlamaydi]
- ↑ „Rome Fiumicino airport reopens Terminal 1“ (2021-yil 6-avgust). 2021-yil 1-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 1-sentyabr.
- ↑ „The Terminals – AEROPORTI DI ROMA“. AEROPORTI DI ROMA. 2021-yil 1-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 1-sentyabr.
- ↑ „Aegean Airlines route map“. 2022-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „LA NUOVA COMPAGNIA AEREA ITALIANA“. AeroItalia. 2023-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-sentyabr.
- ↑ „AeroItalia mută zborurile de la aeroportul Băneasa înapoi la Otopeni“ (2024-yil 11-yanvar).
- ↑ „AEROMEXICO RESUMES ROME SERVICE IN NS23“. Aeroroutes (2022-yil 8-noyabr). 2022-yil 8-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 9-noyabr.
- ↑ „Air Cairo returns to flights from Italy to the Red Sea from 23 July“ (Italian). askanews.it (2021-yil 28-may). 2023-yil 5-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 4-iyun.
- ↑ „Air China NW22 International / Regional Operations – 16OCT22“. Aeroroutes (2022-yil 19-oktyabr). 2023-yil 6-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 19-oktyabr.
- ↑ „Air Corsica Summer 2022 flight schedules“. Travelquotidiano.com (2022-yil 21-yanvar). 2023-yil 15-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-yanvar.
- ↑ „MK – à partir du 16 octobre : deux vols hebdomadaires vers Rome“ (fr). lemauricien (2024-yil 5-fevral). Qaraldi: 2024-yil 5-fevral.
- ↑ „Air Montenegro Adds Rome Service From Dec 2023“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 25-oktyabr). 2023-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 25-oktyabr.
- ↑ „Air Transat bookings“. 2021-yil 14-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Anadolujet flight network“. 2023-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Arkia bookings“ (Hebrew). 2023-yil 7-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Biman Bangladesh Airlines Resumes Rome Service in late-1Q24“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 15-fevral.
- ↑ „צ'או רומא: bluebird Airways תפעיל טיסות מת"א ליעד הפופלרי“ (he). פספורטניוז (2024-yil 1-mart). Qaraldi: 2024-yil 1-mart.
- ↑ „China Airlines Resumes Rome Service in late-March 2023“. AeroRoutes (2022-yil 25-noyabr). 2022-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-noyabr.
- ↑ „China Eastern 1Q24 Rome Service Changes“. AeroRoutes.
- ↑ „Cyprus Airways to launch services to Paris and Rome“. 2022-yil 29-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 9-noyabr.
- ↑ „Dan Air: 13 rute de la Bacău cu debut în noiembrie și decembrie 2023“ (2023-yil noyabr). 2023-yil 1-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.
- ↑ „Ethiopian Airlines international destinations“. 2021-yil 15-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Etihad destinations“. 2023-yil 5-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Eurowings destinations“. 2020-yil 15-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Mallorca, Nizza und viele mehr: Neue Reiseziele vom Airport Nürnberg“.
- ↑ Marcu, Vlad „HiSky va zbura din aprilie 2023 din Chișinău spre Roma“ (2023-yil 2-mart). 2023-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 3-mart.
- ↑ „Israir NS24 Leased Smartwings Boeing 737 Operations“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 21-mart). Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ 38,0 38,1 38,2 38,3 Machado, João „ITA Airways announces seven new destinations for Summer 2024“ (English). AviaciOnline – Últimas noticias de aviación de Argentina, Latinoamérica y el mundo (2023-yil 11-oktyabr). 2023-yil 24-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 11-oktyabr.
- ↑ „ITA Airways Schedules Jeddah August 2024 Launch“. Aeroroutes. 2023-yil 22-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 22-dekabr.
- ↑ „ITA Airways atterrerà a Londra Gatwick e chiude su Heathrow“ (2024-yil 10-fevral).
- ↑ „ITA AIRWAYS SCHEDULES MAY 2024 TORONTO LAUNCH“. Qaraldi: 2024-yil 3-yanvar.
- ↑ „ITA Airways network“. 2021-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 24-dekabr.
- ↑ „Calendario Voli“ (2013-yil 14-mart). 2023-yil 5-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 16-may.
- ↑ Parodi, Alessandro. „Italy's ITA to resume Tel Aviv flights from March“. Reuters (2024-yil 30-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 30-yanvar.
- ↑ „ITA Airways aprira' Londra City non stop anche da Roma“ (2023-yil 11-dekabr). 2023-yil 12-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 12-dekabr.
- ↑ „Jet2 bookings“. 2018-yil 12-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Major expansion at Edinburgh Airport – new routes, additional capacity and extra aircraft“. 2023-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 7-sentyabr.
- ↑ „New airline replacing Air Malta to fly on March 31, 2024“ (2023-yil 2-oktyabr). 2023-yil 17-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 24-oktyabr.
- ↑ „News for Airlines, Airports and the Aviation Industry | CAPA“. 2023-yil 19-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 4-oktyabr.
- ↑ „Neos bookings“. 2023-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Nile Air Adds New Rome Charters from mid-Sep 2023“. 2023-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 28-sentyabr.
- ↑ „Norse Atlantic Airways“. flynorse.com. 2023-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 24-yanvar.
- ↑ „Norse Atlantic Expands Rome – New York Service in NS24“.
- ↑ McLaughlin, Kyle. „Qantas non-stop flights from Perth to Rome take off: First non-stop flights from Australia to continental Europe“. Sidney: Nine Entertainment (2022-yil 26-iyun). 2023-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 28-iyun.
- ↑ „Qatar Airways destinations“. 2023-yil 5-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Royal Jordanian 2024 Embraer E190/195-E2 Network Overview – 24DEC23“. AeroRoutes.
- ↑ „EKSKLUZIVNO! Ryanair će Dubrovnik povezati sa 17 odredišta, prema Dublinu, Beču i Londonu će letjeti i zimi“ (2023-yil 28-noyabr). 2023-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 29-noyabr.
- ↑ „Ryanair bookings“. 2017-yil 26-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Ryanair“. 2017-yil 26-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 8-iyun.
- ↑ „Ryanair NW23 Network Changes – 17SEP23“. AeroRoutes. 2023-yil 18-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-sentyabr.
- ↑ „Ryanair NS24 Network Additions-10 dec 23“. Qaraldi: 2024-yil 21-yanvar.
- ↑ „Ryanair wznawia hitową trasę z Polski! Znów polecimy do bajecznej Portugalii“. 2023-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-dekabr.
- ↑ https://www.fly4free.pl/nowe-trasy-z-katowic-od-258pln/
- ↑ „Sichuan Airlines NS23 International / Regional Service Changes“. Aeroroutes. 2023-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
- ↑ Andrew. „Singapore Airlines to axe Copenhagen – Rome fifth freedom route“. Mainly Miles (2022-yil 24-fevral). 2023-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 26-fevral.
- ↑ „SkyAlps Begins Rome Service from late-Sep 2023“. 2023-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 12-avgust.
- ↑ „Sky Alps Adds Rome Fiumicino – Crotone Service From Oct 2023“. AeroRoutes. 2023-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-sentyabr.
- ↑ „SkyAlps apre la Cuneo-Roma“. italiavola (2023-yil 28-iyul). 2023-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 1-avgust.
- ↑ „Sky Express launches Athens – Rome service“. GTP (2021-yil 12-iyul). 2022-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Spice Jet starts Amritsar-Rome flight, to also connect Bergamo“ (English). babushahi.com (2022-yil 2-noyabr). 2022-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-noyabr.
- ↑ „SunExpress NS24 Network Expansion – 24SEP23“. 2023-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 28-sentyabr.
- ↑ „Uzbekistan Airways announces weekly Tashkent-Rome flights“ (en). Daryo.uz. Daryo (the Uzbek Press and Information Agency (UzAPI)) (2024-yil 27-mart). Qaraldi: 2024-yil 27-mart.
- ↑ „Volotea nuovi voli da Brest: Roma Fiumicino e Olbia“ [Volotea new services from Brest: Rome Fiumicino and Olbia] (Italian). www.wetravel.biz/ (2023-yil 22-noyabr). 2023-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
- ↑ „Volotea si aggiudica la continuità territoriale della Regione Autonoma Sardegna“ (2021-yil 14-oktyabr). 2023-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 20-oktyabr.
- ↑ „Volotea adds a new route linking Strasbourg with London Gatwick“. 2023-yil 19-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 19-iyul.
- ↑ „Vueling bookings“. 2023-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ „Vueling NS23 network additions – 08Mar23“. Aeroroutes (2023-yil 9-mart). 2023-yil 28-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 11-mart.
- ↑ „WestJet delays Calgary – Rome launch to May 2021“. Routesonline (2020-yil 14-iyul). 2023-yil 5-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 14-iyul.
- ↑ „Wizzair bookings“. 2008-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-noyabr.
- ↑ 80,0 80,1 „Wizz Air Announces the Largest Ever Schedule from Italy in Summer 2024“. 2023-yil 8-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 8-noyabr.
- ↑ „Wizz Air reia zborurile la Chișinău din decembrie 2023“ (2023-yil 15-noyabr). 2023-yil 15-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 15-noyabr.
- ↑ „Wizz Air NS24 Removed Routes Summary – 04FEB24“.
- ↑ „Wizz Air Flights to Operate Again between Budapest and Tel Aviv“ (en). Hungary Today (2024-yil 17-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 17-yanvar.
- ↑ „Wizz Air NS24 Network Additions – 01OCT23“. 2023-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 4-oktyabr.
- ↑ „Do Rzymu i Walencji z Wizz Air“.
- ↑ 86,0 86,1 86,2 „Dati di traffico 2023“ (it) (pdf). ENAC (2024-yil 16-aprel). Qaraldi: 2024-yil 17-aprel.
- ↑ „Archived copy“ (1987-yil 23-may), s. 5. 2012-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 5-iyun.
- ↑ „The Roma Termini - Leonardo Da Vinci Airport connection takes just 32 minutes with the Leonardo express“.
- ↑ „Arrivo in Treno“. 2009-yil 23-fevralda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Connections to and from Rome Fiumicino "Leonardo da Vinci" Airport“.
- ↑ 91,0 91,1 Ramsden, J. M., muh. (27 December 1973). „Rome hijacking“. Flight International. 104-jild, № 3380. IPC Transport Press Ltd. 1010-bet. 11 February 2015da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11 February 2015 — flightglobal.com/pdfarchive. „... ran on to the apron and two phosphorus bombs were thrown into the front and rear entrances of a Pan American 707 Celestial Clipper, with 170 passengers on board“
- ↑ 92,0 92,1 „Hijacking description: Monday 17 December 1973“. aviation-safety.net. Flight Safety Foundation (2015-yil 11-fevral). 2011-yil 18-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 11-fevral.
- ↑ Michael Ashkenazi; Mawuena Amuzu; Jan Grebe; Christof Kögler; Marc Kösling. brief 47 – MANPADS – A Terrorist Threat to Civilian Aviation? (Report). https://www.files.ethz.ch/isn/160759/BICC_brief_47.pdf. Qaraldi: 18 September 2021.
- ↑ „Official Italian accident report issued by ANSV and its english translation“. Aviation Accidents Database (2017-yil 9-fevral). 2017-yil 26-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 25-fevral.
- ↑ Posted by foxcrawl at 2:31 am. „Carpatair ATR-72 plane overruns runway on landing in Rome“. Foxcrawl. 2013-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 6-fevral.
- ↑ Squires, Nick. „Alitalia paints over crashed plane's markings“ (2013-yil 4-fevral). 2022-yil 12-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 13-fevral.
- ↑ „Wizz A320 evacuated after gear emergency at Rome“. FlightGlobal. 2021-yil 18-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 18-aprel.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash] Vikiomborda Fiumicino Airport mavzusiga oid fayllar bor