Fresno
Lidnanznam![]() |
Flag![]() |
Valdkund | Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad |
Eläjiden lugu (2020) | 542,107 ristitud |
Pind | 300,43 km² |
![]() | |
Pämez' | Džerri Daier (viluku 2021—, Jerry Dyer) |
Telefonkod | +1−559 |
Aigvö | tal'vel UTC−8, kezal UTC−7 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Location_map_Fresno.png/250px-Location_map_Fresno.png)
Fresno (mugažo anglijan kelel, virktas [ˈfrɛznoʊ], «sarnipu» ispanijaks) om AÜV:oiden lidn Kalifornii-štatan keskuzpalas. Se om AÜV:oiden 34nz' i štatan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Fresno-ümbrikon administrativine keskuz.
Istorii
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Ende jokuts- i mivok-indejalaižed oliba enambuses lidnan tahondas. Fresnon ümbrik om sätud vl 1856 Kalifornijan kuldsäruläžundan aigan. Eländpunktan aluz om pandud vl 1872 kuti žilo udenno Fresno-stancijanno Suvitün'valdmerižel raudtel. Sai lidnan oiktusid vl 1885.
Fresno šingotase tervhudenkaičendan i opendusen aluzkundoil, sömtegimištol (sidä kesken lihan ümbriradmine), varjoičendsistemiden «Pelco»-kompanijal, turizmal (läz kaks'kümned aigtegod vodes, 20 muzejad i kul'turan aluzkundad, rahvahaližed puištod järvidenke ümbrištos). Lidnan territorii om ümbärtud maižanduzrajonal. Valdkundan sodavägiden äiluguižed palakundad baziruišoiš lidnanno.
Geografijan andmused
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Lidn sijadase San-Hoakin-jogen alangištos (angl.: San Joaquin Valley), 94 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. San-Hoakin-jogi om lidnan pohjoižröunaks. Ühthine pind om 300,43 km², sidä kesken kuivma 297,3 km², vezi 3,13 km².
Klimat om päipaštokaz kuiv. Voden keskmäine lämuz om +18,3 C°, kezakun-sügüz'kun +25,1..+28,6 C°, tal'vkun-uhokun +8,6..+11,3 C°. Ekstremumad oma −8 C° (tal'vku, uhoku) i +46 C° (heinku, sügüz'ku). Kezaaigan minimum om +3 C° (sügüz'ku), tal'vaigan maksimum om +29 C° (uhoku). Paneb sadegid 279 mm vodes, enamba tal'vkus-keväz'kus (45..55 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kezakus-sügüz'kus (8 mm pordos). Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 40..50 % röunoiš semendkuspäi sügüz'kuhusai, 69..84 % kül'mkus-keväz'kus.
Eläjad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Vodel 2010 lidnan eläjiden lugu oli 494 665 ristitud, ezilidnoidenke — läz üht millionad ristituid. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Rahvahad augotižlibundan mödhe (2010): evropalaižed — 50,6 % (ispanijalaižita 30,0 %), ispanijalaižed i latinamerikalaižed — 46,9 %, azijalaižed — 12,6 %, afroamerikalaižed — 8,3 %, indejalaižed — 1,7 %, valdmerimalaižed — 0,2 %; sidä kesken segoitadud augotižlibundanke — 5 %.
Edeline lidnan pämez' (mer) om Li Brand (Lee Brand, viluku 2017 — viluku 2021).
Transport
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Avtobusad i kiruhavtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Fresno Area Express-organizacii (FAX) ohjastab kundališt transportad. Raudtestancii radab lidnan keskuses, Fresno-stancii kirhuližel «San Francisko — Los Andželes»-raudtel om sauvomas.
Kaik koume lendimportad oma saudud lidnas: rahvahidenkeskeine soda- da civiline Fresno Josemit-lendimport[1] (FAT / KFAT, 2,1 mln passažiroid vl 2022) lidnan päivnouzmaižel röunal, civiline Fresno Čandler-ližalendimport (FCH / KFCH, penen aviacijan täht tobjimalaz) kahtes kilometras suvipäivlaskmha azjaližes keskusespäi, privatine Sjerra Skai Park-lendimport lidnan lodehes.
Homaičendad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- ↑ Rahvahidenkeskeižen Fresno Josemit-lendimportan sait (fresnoyosemiteinternationalairport.com). (angl.) (+ äikel'ne avtomatine känduz)
Irdkosketused
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- Fresno-ümbrikon tobmuden sait (fresnocountyca.gov). (angl.) (+ äikel'ne avtomatine känduz)
![]() |
Fresno Vikiaitas |
AÜV:oiden järedad lidnad | |||
Enamba 3 mln. eläjid | Los Andželes | Nju Jork | ||
1—3 mln. eläjid | Čikago | Dallas | Filadel'fii | Finiks | Hjuston | San Antonio | San Diego | San Hose | ||
750 tuh. eläjid — 1 mln. | Džeksonvill | Fort Uert | Indianapolis | Kolumbus | Ostin | San Francisko | Šarlott | ||
Enamba 500 tuh. eläjid | Al'bukerke | Baltimor | Boston | Denver | Detroit | El' Paso | Fresno | Las Vegas | Luisvill | Memfis | Miluoki | Našvill | Oklahoma Siti | Portlend | Sakramento | Sietl | Tuson | Vašington | ||