Tiếng Triều Tiên (조선어/ Joseon eo /Triều Tiên ngữ) hay tiếng Hàn Quốc (한국어/ Hanguk eo /Hàn Quốc ngữ) là ngôn ngữ phổ dụng nhất tại Triều Tiên, và là ngôn ngữ chính thức của cả 2 miền Bắc và Nam Triều Tiên. Tiếng Triều Tiên cũng được sử dụng rộng rãi ở Diên Biên và các vùng bao quanh, thuộc Trung Quốc, nơi có người Triều Tiên sinh sống. Trên toàn thế giới, có khoảng 78 triệu người nói tiếng Triều Tiên, bao gồm các nhóm lớn tại Liên Bang Xô Viết cũ, Úc, Mỹ, Canada, Brasil, Nhật Bản và, gần đây, Philippines. Ngôn ngữ này liên hệ mật thiết với người Triều Tiên.
Việc phân loại phả hệ cho tiếng Triều Tiên vẫn còn nhiều tranh cãi. Các nhà ngôn ngữ học cho rằng nó thuộc hệ ngôn ngữ Altai, mặc dù một số thì cho rằng nó là một ngôn ngữ biệt lập (language isolate). Tiếng Triều Tiên là một ngôn ngữ chắp dính về mặt hình thái và có dạng "chủ-thụ-động" về mặt cú pháp.
Việt Nam lập quan hệ ngoại giao với hai miền Triều Tiên ở hai thời điểm khác nhau. Tuy chỉ mới gần đây nhưng so với Bắc Triều Tiên, quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hàn Quốc rộng và phong phú hơn về kinh tế, xã hội. Ở Việt Nam, ngôn ngữ này được gọi là "tiếng Hàn Quốc" hay "tiếng Hàn" nhiều hơn là "tiếng Triều Tiên". Tùy theo địa phương bạn đến ở bán đảo Triều Tiên thì phương ngữ tiếng Triều Tiên khác nhau. Tiếng Hàn Quốc chuẩn dựa trên phương ngữ Seoul, được nói ở Seoul và tỉnh Gyeonggi cũng như thành phố Kaesong ở Bắc Triều Tiên, trong khi Tiếng Triều Tiên chuẩn được dựa trên phương ngữ Pyongan, được nói ở Bình Nhưỡng như cũng như các tỉnh Nam Pyongan Bắc và. Tiếng địa phương khác bao gồm các phương ngữ Gyeongsang nói ở Busan, Daegu, Ulsan và các tỉnh miền Bắc và Nam Gyeongsang, tiếng địa phương Jeju nói trên đảo Jeju, và tiếng địa phương nói Hamgyong ở các tỉnh Nam Hamgyong Bắc và, cũng như hầu hết các các dân tộc thiểu số Triều Tiên ở Trung Quốc. Hướng dẫn này được dựa trên các tiêu chuẩn tại Hàn Quốc.
Hàn Quốc có hai bộ số đếm, cụ thể là Số bản địa và Số Trung-Triều.
Phát âm
[sửa]Phụ âm
[sửa]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Korean_consonants.svg/220px-Korean_consonants.svg.png)
Đôi môi | Chân răng | Chân răng sau | Vòm mềm | Cổ họng | ||
---|---|---|---|---|---|---|
Mũi | ㅁ (IPA: /m/) | ㄴ (IPA: /n/) | ㅇ (IPA: /ŋ/) (âm tiết-cuối) | |||
Tắc và Tắc sát |
chùng | ㅂ (IPA: /p/) | ㄷ (IPA: /t/) | ㅈ (IPA: /t͡ɕ/) | ㄱ (IPA: /k/) | |
căng | ㅃ (IPA: /p͈/) | ㄸ (IPA: /t͈/) | ㅉ (IPA: /t͡ɕ͈/) | ㄲ (IPA: /k͈/) | ||
bật | ㅍ (IPA: /pʰ/) | ㅌ (IPA: /tʰ/) | ㅊ (IPA: /t͡ɕʰ/) | ㅋ (IPA: /kʰ/) | ||
Sát | chùng | ㅅ (IPA: /s/) | ㅎ (IPA: /h/) | |||
căng | ㅆ (IPA: /s͈/) | |||||
Chảy | ㄹ (IPA: /l/) |
Các từ ví dụ cho các phụ âm:
âm vị | IPA | Latinh hóa | Tiếng Việt |
ㅂ (IPA: p) | (IPA: [pal]) | bal | 'bàn chân' |
ㅃ (IPA: b̬) | (IPA: [b̬al]) | ppal | 'bú' |
ㅍ (IPA: pʰ) | (IPA: [pʰal]) | pal | 'cánh tay' |
ㅁ (IPA: m) | (IPA: [mal]) | mal | 'ngựa' |
ㄷ (IPA: t) | (IPA: [tal]) | dal | 'mặt trăng' |
ㄸ (IPA: d̬) | (IPA: [d̬al]) | ttal | 'con gái (con)' |
ㅌ (IPA: tʰ) | (IPA: [tʰal]) | tal | 'cưỡi' |
ㄴ (IPA: n) | (IPA: [nal]) | nal | 'ngày' |
ㅈ (IPA: ts) | (IPA: [tʃal]) | jal | 'tốt' |
ㅉ (IPA: d̬s) | (IPA: [d̬ʃal]) | jjal | 'ép/vắt' |
ㅊ (IPA: tsʰ) | (IPA: [tʃʰal]) | chal | 'đá' |
ㄱ (IPA: k) | (IPA: [kal]) | gal | 'đi' |
ㄲ (IPA: ɡ̬) | (IPA: [ɡ̬al]) | kkal | 'lan tỏa' |
ㅋ (IPA: kʰ) | (IPA: [kʰal]) | kal | 'dao' |
ㅇ (IPA: ŋ) | (IPA: [paŋ]) | bang | 'phòng' |
ㅅ (IPA: s) | (IPA: [sal]) | sal | 'thịt' |
ㅆ (IPA: z̬) | (IPA: [z̬al]) | ssal | 'cơm (gạo, lúa)' |
ㄹ (IPA: l) | (IPA: [paɾam]) | baram | 'gió' |
ㅎ (IPA: h) | (IPA: [hal]) | hal | 'làm' |
Nguyên âm
[sửa]![]() |
![]() |
![]() |
Nguyên âm đơn | (IPA: /i/) ㅣ, (IPA: /e/) ㅔ, (IPA: /ɛ/) ㅐ, (IPA: /a/) ㅏ, (IPA: /o/) ㅗ, (IPA: /u/) ㅜ, (IPA: /ʌ/) ㅓ, (IPA: /ɯ/) ㅡ, (IPA: /ø/) ㅚ |
---|---|
Nguyên âm đôi | (IPA: /je/) ㅖ, (IPA: /jɛ/) ㅒ, (IPA: /ja/) ㅑ, (IPA: /wi/) ㅟ, (IPA: /we/) ㅞ, (IPA: /wɛ/) ㅙ, (IPA: /wa/) ㅘ, (IPA: /ɰi/) ㅢ, (IPA: /jo/) ㅛ, (IPA: /ju/) ㅠ, (IPA: /jʌ/) ㅕ, (IPA: /wʌ/) ㅝ |
Danh sách cụm từ
[sửa]
Các bảng hiệu thông thường
|
Từ cơ bản
[sửa]- Xin chào. (trịnh trọng)
- 안녕 하십니까. (annyeong hasimnikka) thông dụng ở Bắc Triều Tiên, các tỉnh Hàn Quốc.
- Xin chào.
- 안녕하세요. (annyeonghaseyo) Thông dụng ở Hàn Quốc, chào những người lớn tuổi hơn hoặc người bạn gặp lần đầu tiên
- Xin chào. (thân mật)
- 안녕. (annyeong) đối với bạn bè và người trẻ hơn
- Xin chao
(trả lời điện thoại): 여보세요. (yeoboseyo).
- Bạn khỏe không?
- 어떻게 지내십니까? (eotteoke jinaesimnikka?)
- Khỏe, cảm ơn.
- 잘 지냅니다, 감사합니다. (jal jinaemnida, gamsahamnida)
- Bạn tên gì?
- 성함이 어떻게 되세요? (seonghami eotteoke doeseyo?)
- Tên tôi là ______.
- 제 이름은 ______입니다. (je ireumeun ____ imnida)
- Vui mừng được gặp bạn.
- 만나서 반갑습니다. (mannaseo bangapseumnida)
- Làm ơn/xin vui lòng.
- 부탁합니다. (butakamnida)
- Cảm ơn.
- 감사합니다. (gamsahamnida)
- Không có gì.
- 천만입니다. (cheonmanimnida)
- Vâng/phải.
- 예/네. (ye/ne)
- Không/không phải.
- 아니오. (anio)
- Xin lỗi. (thu hút chú ý)
- 실례합니다. (shill(y)e hamnida)
- Tôi xin lỗi.
- 죄송합니다. (joesonghamnida)
- Tạm biệt
- 안녕히 가십시오/계십시오. (annyeonghi gasipsio/gyesipsio)
- Tạm biệt (thân mật)
- 안녕. (annyeong)
- Ở đây có ai biết nói tiếng Anh không?
- 여기에 영어를 하시는 분 계십니까? (yeogie yeong-eoreul hasineun bun gyesimnikka?)
- Làm ơn nói chậm.
- 천천히 말해 주십시오. (cheoncheonhi malhae jusipsio)
- Làm ơn nói lại.
- 다시 한번 말해 주십시오. (dasi hanbeon malhae jusipsio)
- Tôi không thể nói {ngôn ngữ} [tốt].
- 저는 {언어를} [잘] 못합니다. (jeoneun {eon-eoreul} [jal] motamnida)
- Tôi không thể nói tiếng Anh [tốt].
- 저는 영어를 [잘] 못합니다. (jeoneun yeong-eoreul [jal] motamnida)
- Bạn có biết nói {ngôn ngữ}?
- ____를 하십니까? (____reul hasimnikka?)
- Tiếng Anh
- 영어 (yeong-eo)
- Tiếng Hàn
- 한국어 (hangugeo)
- Tiếng Trung
- 중국어 (junggugeo)
- Tiếng Nhật
- 일본어 (ilboneo)
- Có, một chút.
- 네, 조금만. (ne, jogeumman)
- Giúp tôi với/cứu tôi với!
- 도와주십시오! (dowajusipsio!)
- Coi chừng!
- 조심하십시오! (josimhasipsio!)
- Xin chào (buổi sáng).
- 좋은 아침입니다. (jo-eun achimimnida)
- Xin chào (buổi tối).
- 좋은 저녁입니다. (jo-eun jeonyeogimnida)
- Chào tạm biệt (ban đêm).
- 좋은 밤입니다. (jo-eun bamimnida)
- Chào tạm biệt/chúc ngủ ngon
- 안녕히 주무십시오. (annyeonghi jumusipsio)
- Tôi không hiểu.
- 이해가 안갑니다. (ihaega ankamnida)
- Nhà vệ sinh ở đâu?
- 화장실이 어디에 있습니까? (hwajangsiri odi-e isseumnikka?)
- Cái gì?
- 무엇? (mu-eot?)
- Ở đâu
- 어디? (eodi?)
- Ai?
- 누구? (nugu?)
- Lúc nào?
- 언제? (eonje?)
- Cái nào?
- 무슨? (museun?)
- Bao nhiêu?
- 얼마? (eolma?)
Các vấn đề
[sửa]- Hãy để tôi yên.
- 혼자 내버려 두십시오. (honja naebeoryeo dusipsio)
- Đừng động vào tôi!
- 만지지 마십시오! (manjiji masipsio!)
- Tôi sẽ gọi cảnh sát.
- 경찰을 부르겠습니다! (gyeongchareul bureukesseumnida!)
- Cảnh sát!
- 경찰! (gyeongchal!)
- Dừng lại! Kẻ trộm!
- 서라! 도둑이야! (seora! dodukiya!)
- Tôi cần bạn giúp.
- 당신의 도움이 필요합니다. (dangshin-ui doumi pilyohamnida)
- Đây là một trường hợp khẩn cấp.
- 응급 상황입니다. (eungkeup sanghwang-imnida)
- Tôi lạc đường.
- 길을 잃었습니다. (gireul ireosseumnida)
- Tôi mất túi xách.
- 가방을 잃었습니다. (gabang-eul ireosseumnida)
- Tôi mất cái ví của tôi.
- 지갑을 잃었습니다. (jikabeul ireosseumnida)
- Tôi ốm/bị bệnh.
- 아픕니다. (apeumnida)
- Tôi bị thương.
- 상처를 입었습니다. (sangcheoreul ibeosseumnida)
- Tôi cần một bác sĩ.
- 의사가 필요합니다. (uisaga pilyohamnida)
- Tôi có thể sử dụng điện thoại của bạn không?
- 당신의 전화기를 사용해도 되겠습니까? (dangshin-ui jeonhwagireul sayonghaedo doegesseumnikka?)
Số đếm
[sửa]Số Trung-Triều
[sửa]Số Trung-Hàn Triều được sử dụng đối với đếm tiền, số điện thoại, 24 tiếng đồng hồ 24 giờ và phút.
- 0
- 공 (gong) / 영 (yeong)
- 1
- 일 (il)
- 2
- 이 (i)
- 3
- 삼 (sam)
- 4
- 사 (sa)
- 5
- 오 (o)
- 6
- 육 (yuk)
- 7
- 칠 (chil)
- 8
- 팔 (pal)
- 9
- 구 (gu)
- 10
- 십 (sip)
- 11
- 십일 (sibil)
- 12
- 십이 (sibi)
- 13
- 십삼 (sipsam)
- 14
- 십사 (sipsa)
- 15
- 십오 (sibo)
- 16
- 십육 (simyuk)
- 17
- 십칠 (sipchil)
- 18
- 십팔 (sippal)
- 19
- 십구 (sipgu)
- 20
- 이십 (isip)
- 21
- 이십일 (isibil)
- 22
- 이십이 (isibi)
- 23
- 이십삼 (isipsam)
- 30
- 삼십 (samsip)
- 40
- 사십 (sasip)
- 50
- 오십 (osip)
- 60
- 육십 (yuksip)
- 70
- 칠십 (chilsip)
- 80
- 팔십 (palsip)
- 90
- 구십 (gusip)
- 100
- 백 (baek)
- 200
- 이백 (ibaek)
- 300
- 삼백 (sambaek)
- 1,000
- 천 (cheon)
- 2,000
- 이천 (icheon)
- 10.000
- 만 (man)
- 100.000
- 십만 (simman)
- 1.000.000 (one million)
- 백만 (baengman)
- 10.000.000
- 천만 (cheonman)
- 100,000,000
- 억 (eok)
- 1.000.000.000 (Một tỷ)
- 십억 (sibeok)
- 10.000.000.000
- 백억 (baegeok)
- 100.000.000.000
- 천억 (cheoneok)
- 1.000.000.000.000 (một ngàn tỷ)
- 조 (jo)
- 10.000.000.000.000
- 십조 (sipjo)
- 100.000.000.000.000
- 백조 (baekjo)
- 1.000.000.000.000.000
- 천조 (chunjo)
- 10.000.000.000.000.000
- 경 (gyeong)
- số _____ (xe lửa, xe buýt, vv)
- _____ 번 (열차, 버스, etc.) (beon (yeolcha, beoseu, etc.))
- một nửa
- 반 (ban)
- ít hơn
- 덜 (deol)
- nhiều hơn
- 더 (deo)
Số Hàn Quốc bản địa
[sửa]Số Hàn Quốc bản địa được sử dụng để 'giờ và với 'lời kể.
Từ đếm Khi đếm các đồ vật, tiếng Hàn sử dụng những lượng từ. Ví dụ, "hai chai bia" là maekju dubyeong (맥주 2 병), thì du là "hai" và -Byung có nghĩa là "chai". Có rất nhiều lượng từ khác nhau, nhưng những lượng từ hữu ích nhất là myeong (명) cho đếm người,jang (장) cho giấy tờ bao gồm vé, và gae (개) cho bất cứ điều gì khá nhiều khác (mà không phải là luôn luôn đúng đúng, nhưng thường sẽ được hiểu và đang phát triển trong việc sử dụng ngôn ngữ giao tiếp).
Lưu ý rằng khi kết hợp với một từ đếm, chữ cuối cùng của số từ 1 đến 4 cũng như 20 bị bỏ đi: một người là hanmyeong ( hana + myeong), hai vé là dujang (dul + jang), có ba thứ là segae (bộ + gae), bốn thứ là negae (net + gae), hai mươi thứ là seumugae (seumul+gae). |
- 1
- 하나 (hana)
- 2
- 둘 (dul)
- 3
- 셋 (set)
- 4
- 넷 (net)
- 5
- 다섯 (daseot)
- 6
- 여섯 (yeoseot)
- 7
- 일곱 (ilgop)
- 8
- 여덟 (yeodeol)
- 9
- 아홉 (ahop)
- 10
- 열 (yeol)
- 11
- 열하나 (yeolhana)
- 20
- 스물 (seumul)
- 30
- 서른 (seoreun)
- 40
- 마흔 (maheun)
- 50
- 쉰 (swin)
- 60
- 예순 (yesun)
- 70
- 일흔 (ilheun)
- 80
- 여든 (yeodeun)
- 90
- 아흔 (aheun)
Số trên 100 được đếm như số Hàn-Triều.