South West Ethiopia Regional Constitution
South West Ethiopia Regional Constitution
1
የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክሌሊዊ መንግስት
ዯቡብ ምዕራብ ነጋሪት ጋዜጣ
SOUTHWEST NEGARIT GAZETA
OF THE SOUTHWEST ETHIOPIA PEOPLES REGIONAL STATE
2
አዋጅ ቁጥር 1¼//2)04 PROCLAMATION NO. 1/2021
የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክሌሌ ህገ A PROCLAMATION TO PRONOUNCE THE
የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ መርጠው WHEREAS, the Southwest Ethiopia Peoples have,
ሕዝቦች
through their elected representatives, ratified the
በሊኳቸው ተወካዮቻቸው አማካይነት ህዲር 04
Constitution of the Southwest Ethiopia Peoples
ቀን 2)04 ዓ.ም የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ
Region, on the 21st day of Novemeber 2021; it is
ሕዝቦች ክሌሌ ሕገ መንግስትን ያፀዯቁ በመሆኑ
hereby proclaimed as follows.
የሚከተሇው ታውጇሌ፡፡
1. Short Title
1 አጭር ርዕስ This Proclamation may be cited as the
“Constitution of Southwest Ethiopia Peoples
ይህ አዋጅ “የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች
Regional State Proclamation No 1/2021.’’
ክሌሌ መንግሥት ሕገ መንግሥት አዋጅ ቁጥር
1/ 2)04” ተብል ሉጠቀስ ይችሊሌ፡፡ 2. Coming into Effect of the Constitution
The Constitution of the Southwest Ethiopia Peoples
2 ሕገ መንግስቱ በሥራ ሊይ ስሇመዋለ
Region has come into full force and effect as of the
የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክሌሌ ሕገ 21st day of November 2021.
መንግስት ከህዲር 04 ቀን 2104 ዓ.ም ጀምሮ
በሥራ ሊይ ውሎሌ፡፡ 3. Effective Date
This Proclamation shall enter into force as of the
3 አዋጁ የሚጸናበት ጊዜ
21st day of Nobember 2021.
ይህ አዋጅ ከህዲር 04 ቀን 2104 ጀምሮ የጸና
ይሆናሌ፡፡ Bonga, Ethiopia
21st day of Nobember 2021
ቦንጋ፣ኢትዮጵያ
Negash Wagesho (Dr., Engneer)
ህዲር 04 ቀን 2104 ዓ.ም
Vice President of Southwest Ethiopia Peoples
ድ/ር ኢንጂነር ነጋሽ ዋጌሾ Regional State
የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክሌሊዊ
መንግስት ምክትሌ ርዕሰ መስተዲዴር
3
የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክሌሌ CONSTITUTION OF THE SOUTHWEST
ሕገ መንግስት ETHIOPIA PEOPLES REGIONAL STATE
PREAMBLE
መግቢያ
We, the Peoples of Southwest Ethiopia Regional
እኛ የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ክሌሌ ሕዝቦች፡- State:
በጋራ ታሪክ፣ ባህሌ፣ የሌማት ፌሊጎት፣ የሥነ Having been interconnected by predominantly
ሌቦና አንዴነት ያሇን እና በመሌክዓ ምዴራዊ contiguous territory, common history, culture,
አቀማመጥ የተሳሰርን በመሆኑ፤ developmental interest, psychological makeup,
and similar customs;
ከነበርንበት የክሌሌ አወቃቀር ሌምዴ በመነሳት
መሌካም አስተዲዯርን ሇማስፇን፣ ራስን
በራስ Based on our experience we shared from former
ሇማስተዲዯር፣ ሇሕዝቦች ተዯራሽ የሆነ እኩሌና region, we are convinced that it is necessary to
establish a region that works for justice and
ፌትሏዊ ተጠቃሚነት ሊይ የተመሰረተ ክሌሌ
equitable access to the peoples ensuring good
ማዯራጀት አስፇሊጊ መሆኑን በማመን፤
governance and self-governance;
ሇአካባቢው እና ሇሀገሪቱ ዕዴገት ጉሌህ ዴርሻ
Convinced that it is necessary to establish a region
የሚጫወት ጠንካራ ክሌሌ መመስረት አስፇሊጊ
that plays a vital role to the development of the
መሆኑን በማመን፤
community and the country;
በክሌሊችን ያሇውን ብዝሀነት ከሌዩነት ይሌቅ
Further convinced that it is necessary to establish a
የአብሮነትና የመከባበር ምንጭ በማዴረግ
region that can ensure lasting peace and sustainable
የሕዝቦች ዘሊቂ ሰሊምና ዕዴገት ሉያረጋግጥ
development of the peoples by accepting the
የሚችሌ ክሌሌ መመስረት ማስፇሇጉን
diversity in the region as a source of solidarity and
ስሇምናምን፤
respect rather than differences;
ያሇንን የሰው እና ዕምቅ የተፇጥሮ ሀብት በተሻሇ
Convinced that using human and potential natural
አዯረጃጀትና አስተዲዯር ሇጋራ ዕዴገት ማዋሌ
resources for communal development in a better
አስፇሊጊ መሆኑን በማመን፤
coordination and management is necessary;
ሀገራችን አንዴ የፖሇቲካ የኢኮኖሚ ማህብረሰብ
Firmly convinced that it is important to support
ሇመገንባት የምታዯርገዉን ጥረት በጠንካራ
efforts of our country to build one political and
ክሌሊዊ አዯረጃጀት መዯገፌ አስፇሊጊ መሆኑን economic community by establishing strong
4
በማመን፤ regional structure;
የህግ የበሊይነትና ዱሞክራሲ መስፇኑ፤ የግሇሰብና Absolutely convinced that it is necessary that
የቡዴን መሰረታዊ መብቶችና ነጻነቶች exercising democracy in our Region by respecting
መከበራቸዉ፤ የጾታ እኩሌነት መረጋገጡ፤ individual and group fundamental rights and
የቋንቋዎች እኩሌ ማዯግ፣ ባህልች እና freedoms; gender equality; promoting the
ሏይማኖቶች ያሇአንዲች ሌዩነት በእኩሌነት development of languages, cultures and religions
without any discrimination;
እንዱራመደ የማዴረግ አስፇሊጊነት ጽኑ
እምነታችን በመሆኑ፤ Have therefore adopted this Consititution of
Southwest Ethiopia Peoples Regional State for
ይህንን የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክሌሌ
binding the objetives and the principles set forth
ሕገ መንግስት ከዚህ በሊይ ሇገሇጽናቸዉ
above.
ዓሊማዎችና እምነቶች ማሰሪያ እንዱሆን
አጽዴቀናሌ፡፡
5
ምዕራፌ አንዴ CHAPTER ONE
ጠቅሊሊ ዴንጋጌዎች GENERAL PROVISIONS
አንቀጽ 1 Article 1
የሚከተሌ “የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች The State shall be known as “Southwest Ethiopia
ክሌሊዊ መንግስት” ተብል የሚጠራ መንግስት Peoples Regional State” that is governed by
ተቋቁሟሌ፡፡ democratic system.
Article 2
አንቀጽ 2
Administrative Boundary
የክሌለ አስተዲዯር ወሰን
የክሌለ አስተዲዯር ወሰን በክሌለ የሚገኙ ዞኖች The boundaries of the Regional State shall be the
ከላልች ክሌልች ጋር ያሊቸው ወሰን እና administrative territories of the respective zones
with other regions, and Ethiopia’s boundary with
ኢትዮጵያ ከክሌለ ጎረቤት ሀገር ጋር ያሊት ዴንበር
neighboring country that connects through the
ይሆናሌ፡፡
Region.
አንቀጽ 3 Article 3
The State Flag and Emblem
የክሌለ ሰንዯቅ ዓሊማና ዓርማ
1. የክሌለ ሰንዯቅ ዓሊማ በትሌቅ አረንጓዳ መዯብ 1. The flag of the Regional State shall begin with
ሊይ ከመስቀያው ጠርዝ የሚነሳ እና a large green class and edge of its hanger with a
በአረንጓዳው መዯብ ሊይ ወዯ ተቀመጠው blue, white, and red triangle arranged in a row
ቢጫ ኮከብ የሚያመሇክቱ በሰማያዊ፣ በነጭ from outside to inside that point to the yellow
star dimension on the green class. Details shall
እና በቀይ ቀሇም የተሰሩ ከውጭ ወዯ ውስጥ
be determined by law.
በቅዯም ተከተሌ የተዯረዯሩ ባሇሶስት ማዕዘን
ያለበት ይሆናሌ፡፡ ዝርዝሩ በህግ ይወሰናሌ፡፡ 2. The Regional State shall have an emblem,
which symbolizes that the Region is the origin
2. ክሌለ የቡና መገኛ መሆኑን፣ የቱሪዝም ሀብት
of coffee, the tourism resources, the livelihoods
ያሇዉ መሆኑን፣ የአርብቶና የአርሶ አዯሩን
of pastoralists and farmers, and the prospect of
አኗኗር የሚወክሌ እና በኢንደስትሪ የማዯግ industrial growth.
ተስፊን የሚያሳይ ይዘት ያሇው አርማ
ይኖረዋሌ፡፡
6
አንቀጽ 4 Article 4
7
CHAPTER TWO
ምዕራፌ ሁሇት FUNDANTAL PRINCIPLES OF THE
የሕገ መንግስቱ መሰረታዊ መርሆዎች CONSTITUTION
አንቀጽ 8 Article 8
1. የክሌለ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች 1. All sovereign power resides in the Nations,
የክሌለ ለዓሊዊ ስሌጣን ባሇቤት ናቸው፡፡ Nationalities, and Peoples of the Region.
ተቋማት እንዱሁም ባሇሥሌጣኖቻቸው ይህንን their higher officials in the Region have the
duty to ensure observance of the
ሕገ መንግሥት የማክበር፣ የማስከበርና በሕገ
Constitution and to obey and effect to be
መንግሥቱ የመተዲዯር ግዳታ አሇባቸው፡፡
obeyed this Constitution.
8
3. በዚህ ሕገ መንግሥት ከተዯነገገው ውጭ በላሊ 3. It is prohibited to assume state power in any
መንገዴ የክሌለን መንግሥት ሥሌጣን መያዝ manner other than that provided under this
አንቀጽ 0 Article 10
Human and Democratic Rights
ሰብዓዊ እና ዳሞክራሲያዊ መብቶች 1. Human rights and freedoms, emanating
1. ሰብዓዊ መብቶችና ነፃነቶች ከሰዉ ሌጅ from the nature of humankind are inherent,
ተፇጥሮ የሚመነጩ፣ የማይነጣጠለ፣ ሁለን inseparable, universal, inalienable, and
አቀፌ፣ የማይጣሱና የማይገፇፈ ናቸው፡፡ inviolable.
2. The fundamental rights and freedoms of the
2. የግሇሰብና የቡዴን መሰረታዊ መብቶችና
individual and the group are equally
ነፃነቶች እኩሌ ጥበቃ ያገኛለ፡፡
protected.
አንቀጽ 01 Article 11
3. መንግሥት በሃይማኖት ጉዲይ ጣሌቃ 3. The State shall not interfere in religious
matters and religion shall not interfere in
አይገባም፡፡ ሃይማኖትም በመንግሥት ጉዲይ
state affairs.
ጣሌቃ አይገባም፡፡
Article 12
9
ይጠየቃሌ፡፡ 3. In case of loss of confidence, the people
may recall an elected representative. The
3. ሕዝብ በመረጠው ተወካይ ሊይ እምነት ባጣ
details shall be determined by law.
ጊዜ ከቦታው ሇማንሳት ይችሊሌ፡፡ ዝርዝሩ
በሕግ ይወሰናሌ፡፡ Article 13
An Autonomous and Impartial Justice System
አንቀጽ 03
1. There shall be autonomous and
ነፃና ገሇሌተኛ የፌትህ አስተዲዯር ስርዓት impartial administration of justice
1. በክሌለ ነፃ እና ገሇሌተኛ የሆነ የፌትህ system in the Region.
አስተዲዯር ስርዓት ይኖራሌ፡፡
2. Justice institutions shall be autonomous,
2. የፌትህ ተቋማት ነፃና ገሇሌተኛ ሆነው
impartial and able to guarantee the
የግሇሰብ መብትና ነጻነትን ሇማስከበር፣ rights and freedoms of individual and
የሕዝብ ሠሊምና ዯህንነትን ሇማረጋገጥ ensure peace and security of the people.
የሚችለ መሆን አሇባቸው፡፡
3. Justice administration shall have the
3. የፌትህ አስተዲዯር አካሊት ተግባራቸውን duty to respect and uphold its
ሲያከናውኑ ነፃነታቸውንና ገሇሌተኛነታቸውን independence and impartiality in the
የማክበርና የማስከበር ኃሊፉነት አሇባቸው፡፡ performance of its resposibility.
እንዱሁም ማንኛዉም አካሌ የፌትህ Anybody has a duty to respect the
አስተዲዯር አካሊትን የተግባር ነጻነትና independence and impartiality of the
10
ምዕራፌ ሦስት CHAPTER THREE
መሠረታዊ መብቶች እና ነጻነቶች
FUNDAMENTAL RIGHTS AND FREEDOMS
አንቀጽ 04
Article 14
ተፇፃሚነትና አተረጓጎም Scope of Application and Interpretation
1. በማንኛውም ዯረጃ የሚገኙ የክሌሌ መንግስት
የሕግ አውጪ፣ የሕግ አስፇፃሚ እና የዲኝነት 1. All State legislative, executive, and judicial
አካልች በዚህ ምዕራፌ የተካተቱትን organs at all levels shall have duty to respect
ዴንጋጌዎች የማክበር፣ የማስከበር እና አቅም and enforce the provisions of this chapter and
have an obligation to meet as much as possible.
በፇቀዯ መጠን የማሟሊት ኃሊፉነትና ግዳታ
አሇባቸው፡፡ 2. The fundamental rights and freedoms specified
11
except on such grounds and in accordance
አንቀጽ 07
with such procedures as are established by
የነፃነት መብት
law.
1. በሕግ ከተዯነገገው ሥርዓት ውጭ
2. No person may be subjected to arbitrary
ማንኛውም ሰው ነፃነቱን አያጣም፡፡
arrest, and no person may be detained
2. ማንኛውም ሰው በሕግ ከተዯነገገው ስርዓት without a charge or conviction against him.
ውጭ ሉያዝ፤ ክስ ሳይቀርብበት ወይም Article 18
ሰብአዊ ከሆነ ወይም ክብሩን ከሚያዋርዴ Trafficking human beings for whatever
purpose is prohibited.
አያያዝ ወይም ቅጣት የመጠበቅ መብት
አሇው፡፡ 3. No one shall be required to perform forced
or compulsory labour.
2. ማንኛውም ሰው በባርነት ወይም በግዳታ
አገሌጋይነት ሉያዝ አይችሌም፡፡ ሇማንኛውም 4. For the purpose of sub Article 3 of this
ዓሊማ በሰው የመነገዴ ተግባር የተከሇከሇ Article the phrase ''forced or compulsory
ነው፡፡ labour" shall not in clude;
3. ማንኛውም ሰው በኃይሌ ተገድ ወይም ግዳታ a) Any work or service normally required
ሇማሟሊት ማንኛውንም ሥራ እንዱሰራ of a person who is under detention in
ማዴረግ የተከሇከሇ ነው፡፡ consequence of a lawful order, or of a
person during conditional release from
4. በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 3 በኃይሌ ተገድ
such detention;
ወይም ግዳታን ሇማሟሊት የሚሇው ሀረግ
b) In the case of conscientious
የሚከተለትን ሁኔታዎች አያካትትም፡፡
objectors, any service exacted in
ሀ) ማንኛውም የህግ ታራሚ በእስራት ሊይ lieu of compulsory military service;
ባሇበት ጊዜ በሕግ መሰረት እንዱሰራ
c) Any service exacted in cases of
የተወሰነውን ወይም በገዯብ ከእስር
emergency or calamity threatening
በተሇቀቀበት ጊዜ የሚሰራውን the life or well being of the
ማንኛውም ሥራ፤
12
ሇ) ማንኛውም ወታዯራዊ አገሌግልት community;
ሇመስጠት ሕሉናው የማይፇቅዴሇት
d) Any economic and social
ሰው በምትክ የሚሰጠውን አገሌግልት፤ development activity voluntarily
ሏ) የማህበረሰቡን ሕይወት ወይም ዯህንነት performed by community within its
3. የተያዘ ሰው ሊሇመናገር መብት አሇው፡፡ 4. Any arrested person has the right to be
ቃለን ሇመስጠት የፇቀዯ እንዯሆነ የሚሰጠው brought before a court within 48 hours of
ማንኛውም ቃሌ ፌርዴ ቤት በማስረጃነት his arrest. However, this time limit may not
ሉቀርብበት እንዯሚችሌ መረዲት በሚችሇው include the time reasonably required for
ቋንቋ ማስገንዘቢያ እንዱሰጠው መብት አሇው፡፡ journey from the place of arrest to the court,
under appropriate circumstances.
4. የተያዘ ሰው በአርባ ስምንት ሰዓታት ውስጥ
Immediately on appearing before a court,
13
ፌርዴ ቤት የመቅረብ መብት አሇው፡፡ ይህም he has the right to be given prompt and
ጊዜ ሰውዬው ከተያዘበት ቦታ ወዯ ፌርዴ ቤት specific explanation of the reasons for his
አስከባሪ ባሇስሌጣኖች ምርመራውን አጣርተዉ evidence obtained under coercion shall not
እንዱቀርብ ያሇውን መብት የሚያስከብር 7. A person under arrest has the right to be
መሆን አሇበት፡፡ released on bail. In exceptional
circumstances prescribed by law, however,
6. የተያዙ ሰዎች በራሳቸው ሊይ በማስረጃነት
the court may deny bail or demand
ሉቀርብ የሚችሌ የእምነት ቃሌ እንዱሰጡ
adequate guarantee for bail including that of
ወይም ማናቸውንም ማስረጃ እንዱያምኑ
14
አይገዯደም፡፡ በማስገዯዴ የተገኘ ማስረጃ conditional relase of the arrested person.
ተቀባይነት አይኖረውም፡፡
15
ምስክር የመጠየቅ፣ ሇመከሊከሌ sufficient time to defend themselves.
የሚያስችሊቸውን ማስረጃ የማቅረብ ወይም However, the right set forth in this sub-
ህጎች መሰረት ሉገዯቡ ይችሊለ፡፡ sufficient means to pay for such service and
miscarriage of justice would result, to be
5. በራሳቸው ወይም በመረጡት የሕግ ጠበቃ
provided with legal representation at state
አማካኝነት የመከራከር፣ የጠበቃ እርዲታ
expense. The details shall be determined by
የማግኘት መብት እንዲሊቸው የማወቅ፣ law.
በራሳቸው ወጪ ጠበቃ የማቆም አቅም
6. All persons have the right to appeal to a
ከላሊቸው እና ፌትህ ሉጓዯሌ የሚችሌበት
court of competent jurisdiction over the
ሁኔታ ሲያጋጥም የጠበቃ ዴጋፌ
order or judgment of the trial court. They
አገሌግልት በነፃ የማግኘት መብት
have the right to request the trial court that
አሊቸው፡፡ ዝርዝሩ በሕግ ይወሰናሌ፡፡
the record be translated if the working
6. ክርክሩ በሚታይበት ፌርዴ ቤት language differs from the working language
በተሰጠባቸዉ ትዕዛዝ ወይም ፌርዴ ሊይ of the appellate court;
16
አንቀጽ @1
በስተቀር ሉከሰስ ወይም ሉቀጣ አይችሌም፡፡ offense on account of any act or omission
which did not constitute a criminal offense
እንዱሁም ወንጀለን በፇጸመበት ጊዜ ሇወንጀለ
at the time when it was committed. Nor
ተፇጻሚ ከነበረዉ የቅጣት ጣሪያ በሊይ የከበዯ
shall a heavier penalty be imposed on any
ቅጣት በማንኛዉም ሰዉ ሊይ አይወሰንም፡፡
person than the one that was applicable at
2. የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 ቢኖርም the time when the criminal offense was
ዴርጊቱ ከተፇጸመ በኋሊ የወጣ ህግ ሇተከሳሹ committed.
ወይም ሇተቀጣዉ ሰዉ ጠቃሚ ሆኖ ከተገኘ
2. Notwithstanding the provisions of sub–
ከዴርጊቱ በኋሊ የወጣዉ ህግ ተፇጻሚነት
Article 1 of this Article, a law promulgated
17
ይኖረዋሌ፡፡ subsequent to the commission of the
offense shall apply if it is advantageous to
the accused or convicted person.
አንቀጽ @3
2. ማንኛዉም ሰዉ የራሱን ስብዕና ከላልች 1. Every one has the right to respect for his
በነጻ የማሳዯግ መብት አሇዉ፡፡ 2. Every one has the right to freely develop his
የእኩሌነት መብት
1. ሁለም ሰዎች በሕግ ፉት እኩሌ ናቸዉ፤ Article 25
በመካከሊቸዉም ማንኛዉም ዓይነት ሌዩነት Right to Equality
ሳይዯረግ በህግ እኩሌ ጥበቃ ይዯረግሊቸዋሌ፡፡ 1. All persons are equal before the law and are
በዚህ ረገዴ በዘር፣ በቀሇም፣ በጾታ፣ በቋንቋ፣ entitled without any discrimination to the
በኃይማኖት፣ በፖሇቲካ፣ በማህበራዊ equal protection of the law. In this respect,
አመጣጥ፣ በሀብት፣ በአካሌ ጉዲተኝነት፣ the law shall guarantee to all persons equal
በትዉሌዴ ወይም በላሊ አቋም ምክንያት and effective protection without
ሌዩነት ሳይዯረግ ሰዎች ሁለ እኩሌ እና discrimination on the grounds of race or
18
ተጨባጭ የሕግ ዋስትና የማግኘት መብት other social origin, color, sex, language,
አሊቸዉ፡፡ religion, political or other opinion, property,
disability, birth or other status.
2. በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 የተዯነገገው
እንዯተጠበቀ ሆኖ የክሌለ መንግስት ሌዩ
ዴጋፌ ሇሚያስፇሌጋቸዉ የማህበረሰብ ክፌልች
2. Without prejudice to the provisions of sub-
በዝርዝር ሕግ በሚወሰነዉ መሠረት ሌዩ Article 1 of this Article, the Regional State
ዴጋፌ ያዯርጋሌ፡፡ shall provide special assistance to those in
need of special assistance in accordance
አንቀጽ @6
with the provisions of the detail law.
የግሌ ሕይወት የመከበርና የመጠበቅ መብት
Article 26
1. ማንኛዉም ሰዉ የግሌ ሕይወቱ፣ ግሊዊነቱ
የመከበር መብት አሇዉ፡፡ ይህ መብት Right to Privacy
ሰዉነቱ፣ መኖሪያ ቤቱ እና ንብረቱ 1. Everyone has the right to privacy. This right
ከመመርመር ወይም ከመበርበር እንዱሁም shall include the right not to be subjected to
searches of his home, person or property, or
በግሌ ይዞታዉ ያሇ ንብረት ከመያዝ የመጠበቅ
the seizure of any property under his
መብትን ያካትታሌ፡፡
personal possession.
2. ማንኛዉም ሰዉ በግሌ የሚፅፊቸው እና
2. Every one has the right to the inviolability
የሚፃፃፊቸው፣ በፖስታ የሚሌካቸዉ
of his notes and correspondence including
ዯብዲቤዎች፣ እንዱሁም በቴላፍን፣
postal, letters, and communications, made
በቴላኮሚኒኬሽንና በኤላክትሮኒክስ
by means of telephone,
መሳሪያዎች የሚያዯርጋቸዉ ግንኙነቶች
telecommunications, and electronic devices.
አይዯፇሩም፡፡
3. Public officials shall respect and protect
3. የመንግስት ባሇሥሌጣኖች እና ሕግ
these rights. No restrictions may be placed
አስከባሪዎች እነዚህን መብቶች የማክበር እና
on the enjoyment of such rights except in
የማስከበር ግዳታ አሇባቸዉ፡፡ አስገዲጅ compelling circumstances and in
ሁኔታዎች ሲፇጠሩ እና ብሔራዊ ዯህንነትን፣ accordance with specific laws whose
የህዝብን ሠሊም፣ ወንጀሌን በመከሊከሌ፣ purposes shall be the safeguarding of
ጤናን እና የህዝብን የሞራሌ ሁኔታ በመጠበቅ national security or public peace, the
ወይንም የላልችን መብትና ነጻነት በማስከበር prevention of crimes or protection of health,
ዓሊማዎች ሊይ በተመሠረቱ ዝርዝር ህጎች public morality or the rights and freedoms
19
መሠረት ካሌሆነ በስተቀር የእነዚህ መብቶች of others.
አጠቃቀም ሉገዯብ አይችሌም፡፡
አንቀጽ @7
20
የማሳዯግ መብት አሊቸዉ፡፡ 5. Freedom to express or manifest one's
religion or belief may be subject only to
5. ሃይማኖትንና እምነትን የመግሇጽ መብት
such limitations as are prescribed by law
ሉገዯብ የሚችሇዉ የህዝብን ዯህንነት፣
and are necessary to protect public safety,
ሠሊምን፣ ጤናን፣ ትምህርትን፣ የህዝብን
peace, health, education, public morality or
ሞራሌ ሁኔታ፣ የላልች ዜጎችን መሠረታዊ
the fundamental rights and freedoms of
መብቶች፣ ነጻነቶች እና መንግስት ከሃይማኖት others, and to ensure the independence of
ነጻ መሆኑን ሇማረጋገጥ በሚወጡ ህጎች the state from religion.
ይሆናሌ፡፡
አንቀጽ @8
Article 28
በስብዕና ሊይ ስሇሚፇጸሙ ወንጀልች
Crimes Against Humanity
ኢትዮጵያ ባጸዯቀቻቸዉ ዓሇም አቀፌ ስምምነቶች
Criminal liability of persons who commit crimes
እና በላልች የኢትዮጵያ ሕጎች በሰዉ ሌጅ ሊይ
የተፇጸሙ ወንጀልች ተብሇዉ የተወሰኑት against humanity, so defined by international
ወንጀልች፤ በሰብዓዊነት ሊይ የሚፇጸሙ agreements ratified by Ethiopia and by other laws
ወንጀልች፣ የሰዉ ዘር ማጥፊት፣ ያሇ
ፌርዴ of Ethiopia, such as genocide, summary
የሞት ቅጣት እርምጃ የመዉሰዴ፤ በአስገዲጅ
executions, forcible disappearances, or torture shall
ሰዉን የመሰወር፤ ወይም ኢሰብዓዊ የዴብዯባ
ወይም በላሊ መሌኩ የማሰቃየት ዴርጊቶችን not be barred by statute of limitation. Such
በፇጸሙ ሰዎች ሊይ ክስ ማቅረብ በይርጋ offences may not be commuted by amnesty or
አይታገዴም፡፡ በሕግ አዉጪዉ ክፌሌም ሆነ pardon of the legislature or any other state organ.
በማንኛዉም የመንግስት አካሌ ዉሳኔዎች
በምህረት ወይም በይቅርታ አይታሇፌም፡፡
አንቀጽ @9 Article 29
የአመሇካከት፣ ሀሳብን በነፃ የመያዝ እና የመግሇጽ Right of Thought, Opinion and Expression
መብት
1. ማንኛዉም ሰዉ ያሇማንም ጣሌቃ ገብነት 1. Everyone has the right to hold opinions of
የመሰሇዉን አመሇካከት ሇመያዝ ይችሊሌ፡፡ his own perception without inteference.
21
በክሌለ ዉስጥም ሆነ ከክሌለ ዉጪ ወሰን right shall include freedom to seek, receive,
ሳይዯረግበት በቃሌም ሆነ በጽሐፌ ወይም and impart information and ideas of all
ያጠቃሌሊሌ፡፡ censorship;
22
መርህ ሊይ ተመሥርቶ በሚወጡ ሕጎች ብቻ Legal limitations can be laid down in order
ይሆናሌ፡፡ የክሌለን ህዝብ እና ብሔራዊ to protect the well-being, the honour and
Article 30
አንቀጽ #
የመሰብሰብ፣ ሰሊማዊ ሰሌፌ የማዴረግ ነጻነትና The Right of Assembly, Demonstration and
አቤቱታ የማቅረብ መብት Petition
1. ማንኛዉም ሰዉ አቤቱታ የማቅረብ ወይም
1. Everyone has the right to assemble and to
አስቀዴሞ በማሳወቅ ጉዲት ሉያዯርስ የሚችሌ
demonstrate together with others peaceably
ማንኛዉም ዓይነት መሳሪያ ሳይዝ ከላልች
and unarmed, and to petition. Appropriate
ጋር በመሆን የመሰብሰብና ሰሊማዊ ሰሌፌ
regulations may be made in the interest of
የማዴረግ ነጻነትና መብት አሇዉ፡፡ ከቤት
public convenience relating to the location
ዉጪ የሚዯረጉ ስብሰባዎችና ሰሊማዊ ሰሌፍች of open-air meetings and the route of
በሚንቀሳቀሱባቸዉ ቦታዎች በህዝብ movement of demonstrators or, for the
እንቅስቃሴ ሊይ ችግር እንዲይፇጥሩ ሇማዴረግ protection of democratic rights, public
ወይም በመካሄዴ ሊይ ያሇ ስብሰባ ወይም morality, and peace during such a meeting
ሰሊማዊ ሰሌፌ ሰሊምን፣ ዳሞክራሲዊያ or demonstration.
23
3. ይህ መብት ተጋሊጭ የሆኑ የህብረተሰብ prohibiting any propaganda for war and any
ክፌልችን ዯህንነት፣ የሰዉን ክብርና መሌካም public expressions of opinion intended to
24
ህዝባዊ እና መንግስታዊ ሥራዎች ተቀጥሮ targeted administrative structure.
ወይንም ተመዴቦ የመሥራት መብት አሇዉ፡፡
Article 34
ሆኖም የሚመሇከተዉ የአስተዲዯር መዋቅር
Marital, Personal and Family Rithts
የሥራ ቋንቋ ሇሚሠራዉ የሥራ ተግባር አስፇሊጊ
1. Men and women, who have attained
ሆኖ ሲገኝ የመዋቅሩን የሥራ ቋንቋ ማወቅ
marrigeable age as defined by law, without
ግዳታ ሉሆን ይችሊሌ፡፡
any distinction as to race, color, religion or
አንቀጽ ፴4 other reasons have the right to marry and
found a family. They have equal rights
የጋብቻ፣ የግሌና የቤተሰብ መብት
while entering into, during marriage and at
1. በህግ ከተወሰነው የጋብቻ ዕዴሜ የዯረሱ
the time of divorce. Laws shall be enacted
ወንድችና ሴቶች በዘር፣ በቀሇም፣ በሀይማኖት
to ensure the protection of rights and
ወይም በላልች ምክንያቶች ሌዩነት
interests of children at the time of divorce.
ሳይዯረግባቸው የማግባትና ቤተሰብ
የመመስረት መብት አሊቸው፡፡ በጋብቻ 2. Marriage shall be entered into only with the
free and full consent of the intending
አፇፃፀም፣ በጋብቻ ዘመንና በፌቺ ጊዜ እኩሌ
spouses.
መብት አሊቸው፡፡ በፌቺም ጊዜ የሌጆች
መብትና ጥቅም እንዱከበር የሚያዯርጉ 3. The family is the natural, fundamental unit
ዴንጋጌዎች ይዯነገጋለ፡፡ of the society accordingly; it is entitled to
the right of protection by society and the
2. ጋብቻ በተጋቢዎች ነፃና ሙለ ፇቃዯኝነት ሊይ
State.
ብቻ ይመሰረታሌ፡፡
4. In accordance with provisions to be
3. ቤተሰብ የሕብረተሰብ የተፇጥሮአዊ መነሻ
specified by law, a law giving recognition
ነው፡፡ ከሕብረተሰቡና ከመንግስት ጥበቃ
to marriage concluded under systems of
የማግኘት መብት አሇው፡፡
religious or customary law may be enacted.
4. በሕግ በተሇይ በሚዘረዘረው መሠረት
5. This constitution shall not preclude the
በሃይማኖት ወይም በባህሌ ሥርዓት ሊይ
adjudication of disputes relating to personal
ተመስርተው ሇሚፇፀሙ ጋብቻዎች እውቅና
and family law in accordance with religious
ተሰጥቷቸዋሌ፡፡
or customary law, with the consent of the
5. ይህ ሕገ መንግስት የግሌና የቤተሰብ ሕግን parties to the dispute. Details shall be
በተመሇከተ በተከራካሪዎች ፇቃዴ በሃይማኖት determined by law.
25
አይከሇክሌም፡፡ ዝርዝሩ በሕግ ይወሰናሌ፡፡
አንቀጽ #5
የሴቶች መብት
1. ሴቶች እና ወንድች ይህ ሕገ መንግስት
Article 35
በአረጋገጠሊቸው መብቶችና ጥበቃዎች
Rights of Women
በመጠቀም ረገዴ እኩሌ መብት አሊቸው፡፡ 1. Women and men shall in the enjoyment of
2. ሴቶች እና ወንድች በዚህ ህገ መንግስት rights and protections provided for by this
በመቆየታቸው ምክንያት የዯረሰባቸውን ጠባሳ 3. Taking into account the historical scar
ከግምት ውስጥ በማስገባት ይህ የታሪክ ጠባሳ women suffered due to their prolonged
እንዱታረምሊቸው በተጨማሪ የዴጋፌ treatment with inequality and
እርምጃዎች ተጠቃሚ የመሆን መብት discrimination, women, in order to have
አሊቸው፡፡ በዚህ በኩሌ የሚወሰደት such a scar rectified in their favor, entitled
እርምጃዎች ዓሊማ በፖሇቲካዊ፣ በማህበራዊና to enjoy additional affirmative measures.
26
መብት አሊቸው፡፡ transfer of pension entitlement.
6. በመንግሰት መሥሪያ ቤቶች ወይም በግሌ 6. Women employed by and working for
ዴርጅቶች ተቀጥረው የሚሰሩ ሴቶች፡- public offices or private organizations shall:
ሀ) የወሉዴ ፇቃዴ ከሙለ የዯመወዝ a) Have the right to maternity leave with
ክፌያ ጋር የማግኘት መብት አሊቸው፡፡ full pay. The duration of maternity
የወሉዴ ፇቃዴ ርዝመት ሴቷ leave shall be determined by law taking
የምትሰራውን ሥራ ሁኔታ፣ የሴቷን into account the nature of the work, the
ጤንነት፣ የህፃኑንና የቤሰተቡን ዯህንነት health of the mother and the wellbneing
of the child and the family;
ከግምት በማስገባት በሕግ ይወሰናሌ፤
27
አሊቸው፡፡ in the formulation of plans and
development policies of the Regional State
9. ሴቶች በክሌለ የሌማት ፖሉሲዎች ዕቅዴና
as well as design preparation and execution
በፕሮጀክቶች ዝግጅትና አፇፃፀም በተሇይ
of projects, and particularly in the case of
የሴቶች ጥቅም በሚነኩ ፕሮጀክቶች ሊይ
projects affecting their interests.
ሃሳባቸውን በተሟሊ ሁኔታ እንዱሰጡ
10. The Regional State shall provide women
የመጠየቅ መብት አሊቸዉ፡፡ with adequate political power and
0 የክሌለ መንግስት ሴቶች በቂ የፖሇቲካ participation.
አንቀጽ #6 Article 36
28
በአስተዲዯር ባሇስሌጣኖች ወይም በሕግ authorities, or legislative bodies, the
አውጪ አካሊት የሕፃናት ጥቅምና ዯህንነት primary consideration shall be the best
3. ሀሳብ ሇማመንጨት ችልታ ያሇው ማንኛውም 3. Every child who has the ability to come up
ሕፃን በሚመሇከተው ጉዲይ ሁለ ሀሳቡን with ideas has the right to freedom of
በነፃነት የመግሇፅ መብት አሇው፡፡ ሕፃኑ opinion and expression. Depending on the
age and maturity of the child, appropriate
የሚያቀርበው ሀሳብ እዴሜውና በአዕምሮ
attention shall be given for his idea. For
የመብሰሌ ሁኔታው እየታየ ተገቢው ክብዯት
this purpose, the judge or the governing
ይሰጠዋሌ፡፡ ሇዚህ ዓሊማ ሲባሌ ሕፃኑን
body may hear the child’s case, either
የሚመሇከት ጉዲይ በዲኝነት ወይም
directly or by the guardian or by other
በአስተዲዯር አካሌ በሚታይበት ጊዜ ራሱ
concerned body.
በቀጥታ ወይም በሞግዚቱ ወይም አግባብ
4. Juvenile offenders admitted to corrective or
ባሇው አካሌ በኩሌ የመሰማት እዴሌ
rehabilitative institutions, and juveniles
ይሰጠዋሌ፡፡
who become wards of the State or who are
4. ወጣት አጥፉዎች በማረሚያ ወይም placed in public or private orphanages, shall
በመቋቋሚያ ተቋሞች የሚገኝ፣ በመንግስት be kept separately from adults.
እርዲታ የሚያዴጉ ወጣቶች፣ በመንግስት
5. Children born out of wedlock shall have the
ወይም በግሌ እጓሇማውታን ተቋሞች ውስጥ
same rights as children born of wedlock.
የሚገኙ ወጣቶች ከአዋቂዎች ተሇይተው
መያዝ አሇባቸው፡፡ 6. The State shall accord special protection to
orphans and shall encourage the
5. ከጋብቻ ውጭ የተወሇደ ሕፃናት በጋብቻ
establishment of institutions that ensure and
ውስጥ ከተወሇደ ሕፃናት ጋር እኩሌ መብት
promote their adoption and advance their
አሊቸው፡፡ welfare, and education.
6. መንግስት ወሊጆቻቸውን ሊጡ ህፃናት ሌዩ
ጥበቃ ያዯርግሊቸዋሌ፡፡ በጉዱፇቻ
የሚያዴጉበትን ሥርዓት የሚያመቻቹና
የሚያስፊፈ እንዱሁም ዯህንታቸውንና
ትምህርታቸውን የሚያራምደ ተቋሞች
እንዱመሰረቱ ያበረታታሌ፡፡
29
አንቀጽ #7
ሇላሊ በሕግ የዲኝነት ስሌጣን ሇተሰጠዉ 1. Everyone has the right to bring a justiciable
ነፃና ገሇሌተኛ አካሌ የማቅረብ፣ ያሇአዴል
matter to, and to obtain a decision or
በእኩሌነት የመሰማት እና ያሇአሊስፇሊጊ
judgment impartially by a court of law or
መዘግየት ዉሳኔ ወይም ፌርዴ የማግኘት
መብት አሇዉ፡፡ any other competent body with judicial
30
አስተዲዯር የመሳተፌ፤ representatives;
ዳሞክራሲያዊ በሆነ መንገዴ ይፇጸማለ፡፡ 4. The provisions of sub Article 2 and 3 of this
4. የዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ ሁሇት እና Article shall apply to civic organizations
which may significantly affect the public
ሦስት ዴንጋጌዎች የህዝብን ጥቅም ሰፊ
interest.
ባሇ ሁኔታ የሚነኩ እስከሆነ ዴረስ
በህዝባዊ ዴርጅቶች ሊይም ተፇጻሚ
ይሆናለ፡፡
31
አንቀጽ #9
ሌዩነት እኩሌ ተጠቃሚ ይሆናለ፡፡ the State shall equally enjoy all the rights
enshrined in this Constitution.
5. በዚህ ሕገ መንግስት ዉስጥ “ብሔር፣
ብሔረሰብና ህዝቦች” ማሇት ከዚህ ቀጥል 5. A ''Nation, Nationality and People'' for the
32
ነዉ፡፡ ሰፊ ያሇ የጋራ ጠባይ የሚያንጸባርቅ purpose of this Constitution, is a group of
ባህሌ ወይም ተመሳሳይ ሌምድች ያሊቸዉ፣ people who have or share a large measure
ሉግባቡበት የሚችለበት የጋራ ቋንቋ ያሊቸዉ፣
of a common culture or similar customs,
የጋራ ወይም የተዛመዯ ሕሌዉና አሇን ብሇዉ
mutual intelligibility of language, belief in a
የሚያምኑ፣ የሥነ-ሌቦና አንዴነት ያሊቸዉና
በክሌለ ውስጥ በአብዛኛዉ በተያያዘ መሌክዓ common or related identities, a common
ሁኔታዎች በሕግ በተሇየ በጋራ የንብረት product which has value including land use
33
3. የገጠርም ሆነ የከተማ መሬትና የተፇጥሮ 3. The right to ownership of rural and urban
ሀብት ባሇቤትነት መብት የመንግስትና land, as well as of all natural resources, is
የህዝብ ብቻ ነዉ፡፡ መሬት የማይሸጥ exclusively vested in the state and the
people as a whole. Land is a common
የማይሇወጥ የክሌለ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና
property of the peoples of the Regional
ህዝቦች የጋራ ንብረት ነዉ፡፡
State and hence shall not be subject to sale
4. የክሌለ አርሶ አዯሮች መሬት በነጻ or to other means of exchange.
የማግኘትና ከመሬታቸዉ ያሇመነቀሌ
4. The farmers of the Regional State have the
መብታቸዉ የተከበረ ነዉ፡፡ አፇጻጸሙን
right to obtain land without payment and
በተመሇከተ ዝርዝር ሕግ ይወጣሌ፡፡
the protection against eviction from their
5. የክሌለ አርብቶ አዯሮች ሇግጦሽም ሆነ possession. Its implementation shall be
ሇእርሻ የሚጠቀሙበት መሬት በነጻ determined by detail law.
የማግኘት፤ የመጠቀምና ከመሬታቸዉ
5. Pastoralists in the Region have the right to
ያሇመፇናቀሌ መብት አሊቸዉ፡፡ ዝርዝር
free land for grazing and cultivation as well
አፇጻጸሙ በሕግ ይወሰናሌ፡፡
as the right not to be evicted from their
6. የከተማ መሬት አስተዲዯርና አያያዝ land. The details shall be determined by
አግባብ ባሇው ሕግ መሠረት የሚመራ law.
34
የማዛወር ወይም የካሳ ክፌያ የመጠየቅ right shall include the right to alienate, to
መብትን ያካትታሌ፡፡ bequeath, and where the right to use
expires, to remove his property, transfer his
9. የግሌ ንብረት ባሇቤትነት መብት
title, or claim compensation for it. The
እንዯተጠበቀ ሆኖ መንግስት ሇሕዝብ
details shall be determined by law.
የተሻሇ ጥቅምና ዕዴገት አስፇሊጊ ሆኖ
ሲያገኘዉ ሇግሌ ንብረቱ ተመጣጣኝ ካሳ 9. Without prejudice to the right to private
property, the government may expropriate
በቅዴሚያ በመስጠት የግሌ ንብረትን
or utilize private property for public
ሇመዉሰዴ ወይም ሇመገሌገሌ ይችሊሌ፡፡
purposes subject to payment in advance of
ሆኖም ይህ እርምጃ በአንዴ አካባቢ ሌማዲዊ
compensation commensurate to the value of
አኗኗር ዘይቤን ተከትል የሚኖሩ ዜጎች
the property. However, this shall not force
የኑሮ ዘይቤያቸዉን እንዱቀይሩ
citizens to change their way of life. The
በማያስገዴዴ መሌኩ መሆን አሇበት፡፡ details shall be determined by law.
ዝርዝር አፇጻጸሙ በሕግ ይወሰናሌ፡፡
አንቀጽ $1
35
ጉዲተኞችን፣ አረጋዊያንንና ያሇወሊጅ this right.
ወይም ያሇአሳዲጊ የቀሩ ህጻናት እና
4. The government shall, within available
የተገሇለ የህብረተሰብ ክፌልችን means, allocate resources to provide
ሇማቋቋምና ሇመርዲት የክሌለ የኢኮኖሚ rehabilitation and assistance to the
አቅም በፇቀዯዉ ዯረጃ እንክብካቤ physically and mentally disabled, the aged,
ያዯርጋሌ፡፡ and children who are left without parents or
guardian.
5. የክሌለ መንግስት በክሌለ ዉስጥ ሇሚኖሩ
ሥራ አጦችና ሇችግረኞች ሥራ ሇመፌጠር 5. The State shall pursue policies, which aim
የሚያስችሌ ፖሉሲ ይከተሊሌ፤ እንዱሁም at creating job opportunities for the
በሚካሄዯዉ የሥራ ዘርፌ ዉሰጥ የሥራ unemployed and the poor and shall
6. መንግስት ሇክሌለ ነዋሪዎች ጠቃሚ ሥራ 6. The State shall undertake all measures
7. የክሌለ አርሶ አዯር እና አርብቶ አዯር 7. Farmers and pastoralists in the Region have
the right to receive fair prices for their
በየጊዜዉ እየተሻሻሇ የሚሄዴ ህይወት
products that would lead to improvement in
ሇመኖር የሚስችሊቸዉን ሇምርት ካዯረጉት
their conditions of life and to enable them
አስተዋጽኦ ጋር ተመጣጣኝ የሆነ ተገቢ
to obtain an equitable share of the national
ዋጋ ሇምርት ዉጤታቸዉ የማግኘት
wealth commensurate with their
መብት አሊቸዉ፡፡
contribution.
8. የክሌለ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች
8. The Nations, Nationalities, and Peoples of
ባህሊቸዉን፣ ቅርሳቸዉንና ታሪካቸዉን
the State shall have the responsibility to
የመንከባከብ፣ የማበሌፀግ፣ የማስፊፊት
protect and preserve historical heritages and
መብት አሊቸው፡፡ የክሌለ መንግስት cultural legacies. The State shall have
የባህሌና የታሪክ ቅርሶችን በመንከባከብና resposiblity to contribute on the promotion
ሇሥነ-ጥበብ፤ ሇምርምር፤ ሇቱሪዝምና of arts, research, tourism, and sports by
ሇስፖርት መስፊፊት አስተዋጽኦ የማዴረግ treating resourses of culture and history.
36
ኃሊፉነት አሇበት፡፡ 9. The State shall provide opportunities for the
Nations, Nationalities, and Peoples of the
9. የክሌለ መንግስት የክሌለ ብሔሮች፣
Region to enrich their existing cultural
ብሔረሰቦችና ህዝቦችን ነባር የባህሌ
institutions and indigenous knowledge. The
አዯረጃጀቶችና አገር በቀሌ እውቀቶች
details shall be determined by law.
የሚበሇፅጉበትን እዴሌ ያመቻቻሌ፡፡
ዝርዝሩ በሕግ ይወሰናሌ፡፡ Article 42
Right of Labour
አንቀጽ $2
37
መርህ እንዯተጠበቀ ሆኖ አካሌ ጉዲተኛ the equal pay for equal work, women
ሠራተኞች እና ሴት ሠራተኞች workers have the right to equal pay for
2. ሠራተኞች በአግባቡ የተወሰነ የሥራ ሰዓት፣ determined working hours, rest, leisure, and
ዕረፌት፣ የመዝናኛ ጊዜ፣ በየጊዜዉ ከክፌያ periodic leaves with pay, to remuneration
for public holidays as well as healthy and
ጋር የሚሰጡ የዕረፌት ቀኖች፣ ዯመወዝ
safe working environment.
የሚከፇሌባቸዉ የህዝብ በዓሊት እንዱሁም
ጤናማና አዯጋ የማያዯርስ ምቹ የሥራ አካባቢ 3. Without prejudice to the rights recognized
የማግኘት መብት አሊቸዉ፡፡ under sub-Article 1 of this Article, laws
enacted for the implementation of such
3. እነዚህን መብቶች ተግባራዊ ሇማዴረግ
rights shall establish procedures for the
የሚወጡ ሕጎች በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1
formation of trade unions and for the
መሰረት እዉቅና ያገኙትን መብቶች ሳይቀንሱ
regulation of the collective bargaining
የተጠቀሱት ዓይነት የሠራተኛ ማህበራት
process.
ስሇሚቋቋምበትና የህብረት ዴርዴር
ስሇሚካሄዴበት ሥርዓት ይዯነግጋሌ፡፡
Article 43
አንቀጽ $3
The Right to Development
የሌማት መብት
1. Peoples of the Region have the right to enjoy
1. የክሌለ ህዝብ የኑሮ ሁኔታቸዉን
improved living standards and sustainable
የማሻሻሌና የማያቋርጥ እዴገት የማግኘት
development.
መብታቸዉ የተጠበቀ ነዉ፡፡
2. The residents of the Regional State have the
2. የክሌለ ነዋሪዎች ክሌሊዊና ብሔራዊ ሌማት
right to participate in national development
ሥራዎች ሊይ የመሳተፌ በተሇይም አባሌ
and, in particular, to be consulted with
የሆኑበትን ማህበረሰብ የሚመሇከቱ respect to policies and projects concering
ፖሉሲዎችና ፕሮጀክቶች ሊይ ሀሳባቸዉን their community.
እንዱሰጡ የመጠየቅ መብት አሊቸዉ፡፡
3. The basic aim of development activities shall
3. የሌማት እንቅስቃሴ ዋና ዓሊማ የዜጎችን be to enhance the capacity of the
ዕዴገትና መሰረታዊ ፌሊጎቶች ማሟሊት inhabitants of the region for development
38
ይሆናሌ፡፡ and to meet their basic needs.
አንቀጽ $4
አንቀጽ $5 Article 45
39
2. በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 forth in this chapter.
የተዯነገገዉ እንዯተጠበቀ ሆኖ መንግስት
2. Without prejudice to the provision of sub-
በህይወት የመኖር መብት፣ የአካሌ Article 1 of this Article, the government
ዯህንነት እና የነጻነት መብት፣ shall compensate in accordance with the
ከኢሰብዓዊ አያያዝ የመጠበቅ መብት provisions of the detail law for damages as
እና የንብረት መብትን የማክበር ወይም a result of failure to fulfill its responsibility
የማስከበር ኃሊፉነቱን ባሇመወጣቱ to respect or effect the right to be respected:
ሇሚዯርስ ጉዲት በሚወጣዉ ዝርዝር ህግ the right to life, the right to be free from
ምዕራፌ አራት
የክሌለ መንግስት አዯረጃጀትና የስሌጣን ክፌፌሌ
ክፌሌ አንዴ
40
ይወሰናሌ፡፡ of this Constitution, the law that provides
criteria for the formation of new structure
may be enacted by the State Council on the
አንቀጽ $7 basis of a detailed study.
የክሌለ መንግስት መስራች አባሊት 3. Towns in the Region shall have their own
1.. የክሌለ መንግስት በሚከተለት መስራች አባሊት administrative structure. Details shall be
የተዋቀረ ነዉ፤ determined by law.
ሀ) የካፊ ዞን Article 47
ሇ) የዲዉሮ ዞን
Founding Members of the Regional State
ሏ) የሸካ ዞን
1. Members of the Regional State are the
መ) የቤንች ሸኮ ዞን following:
a) Kafa Zone
ሠ) የምዕራብ ኦሞ ዞን
b) Dawuro Zone
ረ) የኮንታ ሌዩ ወረዲ
c) Sheka Zone
2 ሁለም መስራች አባሊት እኩሌ እዉቅና፣
d) Bench Sheka Zone
መብት እና ስሌጣን አሊቸዉ፡፡
e) South Omo Zone
አንቀጽ $8
f) Konta Special Woreda
አዲዱስ አዯረጃጀቶች ስሇመመሥረት
2. All forming memebers shall have equal
1. የክሌለ ብሔር፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች recogination, right, and powers.
በማናቸዉም ጊዜ የራሳቸውን የአዯረጃጀት
መዋቅር የማቋቋም መብት አሊቸው፡፡
Article 48
2. የማንኛዉም ብሔር፣ ብሔረሰብ እና ህዝብ
Forming New Structure
የራስ ክሌሌ የመመሥረት መብት ሥራ ሊይ
1. The Nation, Nationalities, and Peoples of
የሚዉሇዉ በፋዳራሌ ሕገ መንግስት
the Region shall have the right to establish
በተዯነገገዉ አግባብ እና በሚከተሇዉ
their own structure at any time.
ስርዓት ይሆናሌ፡፡
2. The right of any Nations, Nationality, or
ሀ ክሌሌ የመመሥረት ጥያቄ በብሔሩ፣
People to form its own state is exercisable
በብሔረሰቡ ወይም በህዝቡ ምክር ቤት
in accordance with the provisions of the
በሁሇት ሶስተኛ ዴምጽ ተቀባይነት
41
ማግኘቱ ሲረጋገጥና ጥያቄዉ በጽሁፌ Federal Constitution and as per the
ሇክሌለ ምክር ቤት ሲቀርብ፤ following procedures.
ሇ ጥያቄዉ የቀረበሇት የክሌሌ ምክር ቤት a) When the demand for statehood has been
ጥያቄዉ በዯረሰዉ በአንዴ አመት ጊዜ approved by a two-third majority of the
ወይም ህዝብ ህዝበ ዉሳኔ ሲያዯራጅ፤ Nationality or People concerned, and the
demand is presented in writing to the
ሐ ክሌሌ የመመሥረት ጥያቄዉ በህዝቡ
Region Council;
ህዝበ ዉሳኔ በአብሊጫ ዴምጽ ሲዯገፌ፤
b) When the State Council has organized a
መ የክሌለ ምክር ቤት ስሌጣኑን ሇጠየቀዉ
referendum which must take place within
ህዝብ ሲያስረክብ፤
one year from the time it received the
3. በክሌሌ የመዯራጀት ጥያቄ የቀረበሇት concerned council's decision for secession;
የክሌሌ ምክር ቤት ጥያቄዉ በዯረሰዉ
c) When the demand for secession is
በአንዴ አመት ጊዜ ውስጥ ሇጠየቀዉ ህዝብ supported by a majority vote in the
ህዝበ ዉሳኔዉን ሳያዯራጅ ከቀረ የጠያቂዉ referendum;
ህዝብ ምክር ቤት ሇፋዯሬሽን ምክር ቤት
d) When the State Council will have
አቤቱታ የማቅረብ መብት አሇዉ፡፡
transferred its powers to the Nation,
4. የንብረት ክፌፌሌን በተመሇከተ የክሌለ Nationality or People that made the
ምክር ቤት በሚያወጣዉ ሕግ መሰረት demand;
ይወሰናሌ፡፡
3. If the State Council has not organized the
5. የማንኛዉም ብሔር፣ ብሔረሰብ እና ሕዝብ referendum within one year of receiving the
የራሱን ዞን ወይም ወረዲ ወይም ላሊ request the demanding council shall have
አዯረጃጀት የመመስረት መብት ሥራ ሊይ the right to appeal to the House of
የሚዉሇዉ በሚከተሇዉ ስርዓት መሰረት Federation.
ይሆናሌ፤
4. The State Council shall enact the law that
ሀ ዞን የመመሥረት ጥያቄ ብሔር፣ prescribes the manner of division of
ብሔረሰቡና ህዝቡ አባሌ በሆነበት ዞን properties.
ምክር ቤት በሁሇት ሦስተኛ ዴምጽ 5. The right of any nation, nationality and
ሲወሰን፤ ወረዲ የመመሥረት ጥያቄ people to form its own zone or wereda or
ዯግሞ ብሔሩ፣ ብሔረሰቡ እና ህዝቡ other structure shall be exercised in
42
አባሌ በሆነበት ወረዲ ምክር ቤት accordance with the following procedures:
በሁሇት ሦስተኛ ዴምጽ ሲወሰንና
a) The request for the establishment of a zone
የወረዲዉ ምክር ቤት ዉሳኔ በዞን shall be decided by a two-third majority
ምክር ቤት በሁሇት ሦስተኛ ዴምጽ vote of the zonal council in which the
ሲዯገፌ፤ nation, nationality and people is member;
በሚመሇከት ጥያቄ የተነሳ እንዯሆነ ጉዲዩ formed in the manner prescribed above,
43
ይፇታሌ፡፡ የሚመሇከታቸው አካሊት Article 49
መስማማት ካሌቻለ በክሌለ ብሔረሰቦች Administration Hierarchies Demarcation and
44
2. በተመሳሳይ ጊዜ የክሌለ ምክር ቤት አፇ- vested only in the Region’s Courts.
ጉባዔ፣ የብሔረሰቦች ምክር ቤት አፇ-ጉባዔ፣
Article 51
የክሌለ ርዕሰ መስተዲዴር፣ ምክትሌ ርዕሰ
Principles of Power Division of the State
መስተዲዴር እና የክሌለ ጠቅሊይ ፌርዴ
1. There shall be a fair and equitable power
ቤት ፕሬዝዲንት ኃሊፉነቶች ከአንዴ በሊይ
division in the Region based on diversity.
በአንዴ ብሔረሰብ ወይም አስተዲዯር
መዋቅር በተወከሇ ሰው ሉያዝ አይችሌም፡፡ 2. Postitions of the Speaker of State Council,
ሆኖም በዚህ ህገ መንግስት አንቀጽ *1 ንዑስ the Speaker of Council of Nationalities, the
45
ሕገ መንግስት ውስጥ በውሌ ተሇይተው based on competency and fairly.
ሇፋዳራሌ መንግስት ወይም ሇፋዳራለ
Article 52
መንግሥትና ሇክሌለ መንግስት በጋራ
Powers and Functions of the State
ከተሰጡት ሥሌጣንና ተግባራት ውጪ
1. All powers and functions which are not
ማናቸውም ሥሌጣንና ተግባር የክሌለ
given expressly to the Federal Government
መንግሥት ሥሌጣንና ተግባር ይሆናሌ፡፡
in accordance with the Constitution of the
2. የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 ዴንጋጌ Federal Democratic Republic of Ethiopia
እንዯተጠበቀ ሆኖ የክሌለ መንግሥት፣ shall be vested in the Regional State.
ሀ) የዞን እና ወረዲዎች የሌማት እቅዴን 2. Without prejudice the provision sub Article
መሰረት በማዴረግ የክሌለን የኢኮኖሚና 1 of this Article, the Regional State shall:
ማህበራዊ ሌማት ፖሉሲ፣ ስትራቴጂና
a) Formulate, approve and execute the
ዕቅዴ ያወጣሌ፤ ያጸዴቃሌ፤ ያስፇጽማሌ፤
Regional policy, strategy and plan with
ሇ) የክሌለን ሕገ መንግስት ያወጣሌ፣ respect to economic and social development
ያስፇጽማሌ፤ of zonal and woredas.
46
ሕግ መሰረት ፇቃዴ ይሰጣሌ፣ h) Grants license regarding weapons in
accordance with the Federal Law;
ቀ) ራስን በራስ ማስተዲዯርን ዓሊማ ያዯረገ
ክሌሊዊ መስተዲዴር ያዋቅራሌ፣ i) Establishes a regional state aimed at self-
governing;
በ) የሕግ የበሊይነት የሰፇነበት ዳሞክራሲያዊ
ሥርዓት ይገነባሌ፣ j) Builds a democratic system in which the
rule of law prevails;
ተ) የኢትዮጵያ ፋዳራሊዊ ዱሞክራሲያዊ
ሪፐብሉክ ሕገ መንግስትና ይህንን ሕገ k) Respects and defends the Constitution of
መንግሥት ይጠብቃሌ፤ ይከሊሇሊሌ፣ the Federal Democratic Republic of
Ethiopia and this Constitution,
ቸ) የሀገሪቱን የትምህርት፣ የሥሌጠና፣
የሌምዴ እና ብቃት ማረጋገጫ l) Issues laws regarding working conditions of
መመዘኛዎችን ግምት ውስጥ በማስገባት civil servants of the Region and strives to
የክሌለን የመንግስት ሠራተኞች wards their implimentation thereof and take
47
ጊዜ አዋጅ ያዉጃሌ፤ and income levies powers:
3. ክሌለ የሚከተለት የታክስ እና ግብር ስሌጣን a) Levies and collects income tax on public
ይኖሩታሌ፡ servant and employees within the Region;
ሀ) በክሌለ የመንግስት እና የግሌ ተቀጣሪዎች b) Determines and collects payment from the
ሊይ የሥራ ግብር ይጥሊሌ፤ ይሰበስባሌ፣ use of land;
ሇ) የመሬት መጠቀሚያ ክፌያ ይወስናሌ፣ c) Levies and collects agricultural income tax;
ይሰበስባሌ፤
d) Levies and collects tax on income of houses
ሏ) የእርሻ ሥራ ግብር ይጥሊሌ፤ ይሰበስባሌ፤ and other properties owned private, fix and
መ) በክሌለ በግሌ ባሇቤትነት ስር ካለ ቤቶችና collect rents on the income of houses and
ይጥሊሌ፣ ይሰበስባሌ፤ በክሌሌ መስተዲዴሩ e) Levies and collects profit and sales taxes
ባሇቤትነት ሥር ባለ ቤቶችና ከላልች and excise taxes on enterprises owned by
ንብረቶች ሊይ ኪራይ ያስከፌሊሌ፤ the Regional State;
ሠ) በክሌሌ መስተዲዴር ባሇቤትነት ከሚገኙ f) Levies and collects tax on profit and sales
ዴርጅቶች ሊይ የንግዴ ትርፌ፣ የሥራ taxes on individual traders carrying out a
ግብር፣ የሽያጭ እና ኤክሳይዝ ታክስ business within the region;
ይጥሊሌ፤ ይሰበስባሌ፤
g) Leveies and collects tax on income dereived
ረ) በክሌለ በሚገኙ ግሇሰብ ነጋዳዎች ሊይ from transport services rendered on land
የንግዴ ትርፌ ግብር እና የሽያጭ ታክስ and water within the Region;
ግብር ይጥሊሌ፤ ይሰበስባሌ፤ Ethiopia, the State levies and collects taxes
on income drived from mining operations,
ሸ) የኢትየጵያ ፋዳራሊዊ ዳሞክራሲያዊ
and royalties and land rentals on such
ሪፐብሉክ ሕገ መንግሥት አንቀጽ (8
operations;
ንዑስ አንቀጽ 3 ዴንጋጌ እንዯተጠበቀ
i) Levies and collects taxes on income drived
ሆኖ በማዕዴን ሥራዎች ሊይ የማዕዴን
from royalty, and sales of invention
ገቢ ግብር፣ የሮያሉቲና የመሬት ኪራይ
48
ክፌያዎችን ይጥሊሌ፣ ይሰበስባሌ፤ products;
ቀ) የፇጠራ ዉጤቶች ሽያጭ እና ኪራይ j) Levies and collects taxes on income derived
ሮያሉቲ ታክስ ይጥሊሌ፣ ይሰበስባሌ፤ from carbon trade within the Region;
በ) ክሌለ ዉስጥ የሚገኝ የካርበን ገቢ ሊይ k) Levies and collects taxes on income derived
ግብር ይጥሊሌ፣ ይሰበስባሌ፤ from Livestock sales within the Region,
ተ) የቁም ከብት ሽያጭ ግብር ሊይ ይጥሊሌ፤ l) Levies and collects taxes on income derived
ይሰበስባሌ፣ from of services of parks and tourism
attractions within the Region;
ቸ) በክሌለ ዉስጥ የሚገኙ ፓርኮች እና
የቱሪዝም መስህቦች አገሌግልት ሊይ ገቢ 4. The State jointly with the Federal
ግብር ይጥሊሌ፤ ይሰበስባሌ፡፡ Government:
49
ምዕራፌ አምስት CHAPTER FIVE
አንቀጽ %3 Article 53
Article 54
አንቀጽ %4
Common Provisions of Councils
የምክር ቤቶች የወሌ ዴንጋጌዎች
1. እያንዲንደ ምክር ቤት፡- 1. Each Council shall:
50
delicto.
ሏ) የመረጠው ሕዝብ አመኔታ ባጣበት ጊዜ c) He may, in accordance with law, loses his
ከምክር ቤት አባሌነቱ ይወገዲሌ፡፡ ዝርዝሩ mandate of representation upon lose of
በሕግ ይወሰናሌ፡፡ confidence by the electorate. Details shall
be determined by law.
መ) በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (ሀ) ሊይ
የተዯነገገው እንዯአግባብነቱ በየእርከኑ ሇሚገኙ d) The provision under sub Article (a) of this
ምክር ቤት እና አባሊት ተፇፃሚነት አሇው፡፡ Article shall apply to the Council and
members as appropriate.
ሠ) አንዴ ሰዉ በአንዴ ጊዜ የክሌለ ምክር
ቤት እና የብሔረሰቦች ምክር ቤት አባሌ e) No one shall be a member of the State
51
ይወሰናሌ፡፡ law.
3. የምክር ቤቱ አባሊት የመሊው የክሌለ ህዝብ 3. Members of the State Council are
ተወካዮች ናቸው፡፡ተገዥነታቸውም፡- representatives of the People as a whole.
They are accountable to:
ሀ/ ሇሕገ መንግስቱ፣
a) The Constitution;
ሇ/ ሇህዝብ እና b) The people and
ሐ/ ሇራሳቸው ህሉና ብቻ ነዉ፡፡ c) Their own conscience.
4. ማንኛዉም የምክር ቤት አባሌ በወከሇዉ 4. Every member of the Council shall monitor
ህዝብ ዉስጥ የሚከሰቱ ማህበራዊ፣ the social, economic, and political issues of
መከታተሌ እና አስፇሊጊ ሲሆን ሇምክር ቤቱ necessary, inform the Council, and strive to
resolve the case.
ማሳወቅ እና እሌባት ሇማስገኘት ጥረት
ማዴረግ አሇበት፡፡ 5. The provisions of sub-Articles 1 to 4 of this
Article shall apply to the members of the
5. በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 እስከ 4
Council at any level as appropriate.
ያለ ዴንጋጌዎች እንዯ አግባብነታቸው
በየእርከኑ ሇሚገኙ የምክር ቤት አባሊት
ተፇፃሚነት አሊቸው፡፡ Article 56
የፖሇቲካ ስሌጣን ባሇቤት ነው፡፡ 3. Consistent with the provision of sub Articles
3. በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 እና 2 1 and 2 of this Article, the State Council shall
52
ስሌጣንና ተግባር ይኖሩታሌ፡- different laws that are consistent with
Federal and other laws;
ሀ) የፋዯራለን ሕገ መንግስትና ላልች
ሕጎችን የማይፃረሩ ሇክሌለ ተሇይተዉ b) Determines administrative structural
በተሰጡ እና በክሌለ ውስጥ ተፇፃሚ matters in accordance with the
53
የሚያስተባብሩና የሚመሩ ሌዩ ሌዩ j) Approves the appointment of judges
ቢሮዎች፤ ኮምሽኖችና ላልች መሥሪያ upon the recommendation of the
በ) የዲኞችን ሹመት በዲኞች አስተዲዯር ጉባኤ President of the State Supreme Court
ይጠራሌ፣ የአስፇፃሚውን አካሌ አሰራር q) Issues law on other cases concerning the
ይመረምራሌ፤ የማስተካከያ ሀሳብና Regional Government.
የሥራ አቅጣጫ ይሰጣሌ፣ አመኔታ ባጣ
ጊዜም ከስሌጣን ያነሳሌ፤
54
Article 57
አንቀጽ %7
Political Power
የፖሇቲካ ስሌጣን
1. A political party or a coalition of political parties
1. በክሌለ ምክር ቤት ውስጥ አብሊጫ መቀመጫ
that have the greatest number of seats in the
ያገኘ የፖሇቲካ ዴርጅት ወይም ጣምራ State Council shall form and lead the
የፖሇቲካ ዴርጅቶች የክሌለን መስተዲዴር Administrative Council.
ምክር ቤት ያዯራጃሌ ወይም ያዯራጃለ፣ 2. A political party or a coalition of political
ይመራሌ ወይም ይመራለ፡፡ parties that have the greatest number of seats in
the State Council shall appoint the Speaker and
2. በምክር ቤቱ አብሊጫ መቀመጫ ያገኘ
Deputy Speaker of the Council among the
የፖሇቲካ ዴርጅት ወይም ጣምራ የፖሇቲካ
members of the State Council.
ዴርጅቶች ከክሌለ ምክር ቤት አባሊት መካከሌ
3. The provision of sub-Article 1 and 2 of this
የምክር ቤቱን ዋና አፇ-ጉባዔንና ምክትሌ አፇ-
Article shall apply to Councils at all structural
ጉባዔን በማቅረብ ያሰይማሌ፡፡
levels.
3. የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 እና 2 ዴንጋጌ
እንዯአግባብቱ በየእርከኑ ሇሚገኙ ምክር ቤቶች
ተፇፃሚነት ይኖረዋሌ፡፡
Article 58
አንቀጽ %8 Secretariat of the State Council
የክሌለ ምክር ቤት ጽህፇት ቤት 1. The State Council shall have Secretariat
1. የክሌለ ምክር ቤት የራሱ የሆነ አዯረጃጀት having its own organization that is
ያሇው ተጠሪነቱ ሇምክር ቤቱ አፇ-ጉባዔ የሆነ accountable to the Speaker of the Council;
2. Standing committees shall be formed under
ጽህፇት ቤት ይኖረዋሌ፡፡
the auspices of the Council;
2. በምክር ቤቱ ስር ቋሚ ኮሚቴዎች ይዯራጃለ፡፡
3. The Secretariat of the Council shall have
3. የምክር ቤቱ ጽህፇት ቤት የሚከተለት the following powers and functions:
ስሌጣንና ተግባራት ይኖሩታሌ፡- a) Organize the office with manpower and
materials;
ሀ) ጽህፇት ቤቱን በሰው ኃይሌና ቁሳቁስ
b) Holds and keeps the documents of the
ያዯራጃሌ፤
Council properly;
ሇ) የምክር ቤቱን ሰነድች በአግባቡ ይይዛሌ፤
ይጠብቃሌ፤ c) Ensures that the minutes of the Council are
held properly;
ሏ) የምክር ቤቱን ቃሇ-ጉባዔ በሚገባ መያዙን
55
ያረጋግጣሌ፤ d) Carry out such other duties assigned to it by
the Speaker.
መ) በአፇ-ጉባዔ የሚሰጡትን ላልች ተግባራት
4. The provisions of sub-Articles 1 to 3 of this
ያከናዉናሌ፡፡
Article shall apply to councils established at
4. የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 1 እስከ 3 ያለ all levels as appropriate.
ዴንጋጌዎች እንዯአግባብነቱ በየዯረጃዉ
ሇተቋቋሙ ምክር ቤቶች ተፇፃሚነት
ይኖረዋሌ፡፡
አንቀጽ %9 Article 59
Power and Function of the Speaker
የአፇ-ጉባዔ ስሌጣንና ተግባር
The Speaker of the State Council shall have the
የክሌለ ምክር ቤት አፇ-ጉባዔ የሚከተለት
following Power and functions:
ስሌጣንና ተግባራት ይኖሩታሌ፡-
1. የምክር ቤቱን መዯበኛና አስቸኳይ ስብሰባዎች 1. Call and preside regular and extraordinary
ይጠራሌ፤ ይመራሌ፤ meetings of the Council;
2. Reperesents the Council at third parties;
2. ምክር ቤቱን በሶስተኛ ወገኖች ዘንዴ
3. Organizes the Secretariat of the Council;
ይወክሊሌ፤
manages overall functions;
3. የምክር ቤቱን ጽፇት ቤት ያዯራጃሌ፤ ጠቅሊሊ 4. Executes disciplinary action against members
የአስተዲዯር ሥራዎችን በበሊይነት ይመራሌ፤ of the Council;
56
ዴንጋጌዎች በየዯረጃዉ ሇተቋቋሙ ምክር
ቤቶች ተፇፃሚነት ይኖራቸዋሌ፡፡ Article 60
Powers and Functions of the Deputy Speaker
አንቀጽ ^ Deputy Speaker of the Council shall:
የምክትሌ አፇ-ገባዔ ስሌጣንና ተግባር 1) Performs such functions assigned by the
ምክትሌ አፇ-ጉባዔው፡- Speaker;
2) Act on behalf of the Speaker in the
1. በአፇ-ጉባዔው ተሇይተው የተሰጡትን
absence of him or incapability of the
ተግባራት ያከናውናሌ፣
Speaker.
2. አፇ-ጉባዔው በማይኖርበት ወይም ሥራውን
ሇማከናወን በማይችሌበት ጊዜ ተክቶ ይሰራሌ፡፡ Article 61
Sessions of the State Council and Term of
አንቀጽ ^1
Mandate
የክሌለ ምክር ቤት የስብሰባ ጊዜና የሥራ ዘመን 1. The State Council shall hold periodical
1. ምክር ቤቱ በዓመት ቢያንስ ሁሇት ጊዜ meetings at least twice a year.
መዯበኛ ስብሰባ ያዯርጋሌ፡፡ 2. The presence of more than two-thrird of the
members of the State Council shall constitute
2. ከምክር ቤቱ አባሊት ውስጥ ከሁሇት ሶስተኛ
a quorum. Decision of the Council shall be
በሊይ ከተገኙ ምሌዓተ-ጉባኤ ይሆናሌ፡፡ የምክር
made by the majority vote of the members of
ቤቱ ዉሳኔ በስብሰባዉ ሊይ በተገኙ የምክር
the Council.
ቤቱ አባሊት የአብሊጫ ዴመጽ ይተሊሇፊሌ፡፡
3. The term of mandate of the State Council
3. የምክር ቤቱ የሥራ ዘመን አንዴ የምርጫ shall be one session of election. Elections for
ዘመን ይሆናሌ፡፡ የሥራ ዘመኑ ከማብቃቱ a new State Council shall be concluded one
ከአንዴ ወር በፉት አዱስ ምርጫ ተካሄድ month before expire of the term of previous
ይጠናቀቃሌ፤ የቀዴሞው ምክር ቤት የሥራ Council. The new Council shall commence its
duty within one month period following the
ዘመን በተጠናቀቀ በአንዴ ወር ጊዜ ውስጥ
election.
አዱሱ ምክር ቤት ሥራውን ይጀምራሌ፡፡
4. The Speaker of the State Council may call an
4. ምክር ቤቱ መዯበኛ ስብሰባ በማያዯርግበት extraordinary meeting of the Council. He is
ወቅት አፇ-ጉባኤው አስቸኳይ ስብሰባ ሉጠራ also obliged to call a meeting of the State
ይችሊሌ፡፡ ከምክር ቤቱ አባሊት መካከሌ ከአንዴ Council at the request of more than one-third
ሶስተኛ በሊይ የሆኑት አስቸኳይ ስብሰባ of the members.
እንዱጠራ ከጠየቁ አፇ-ጉባዔው የምክር ቤቱን 5. Meetings of the State Council shall be public.
57
ስብሰባ የመጥራት ግዳታ አሇበት፡፡ The Council may, however, hold a closed
meeting at the request of the Executive or
5. የክሌለ ምክር ቤት ስብሰባ በግሌጽ ይካሄዲሌ፡፡
members of the State Council if such a
ሆኖም ስብሰባው በዝግ እንዱካሄዴ በምክር
request is supported by a decision of more
ቤቱ አባሊት ወይም በክሌለ አስፇፃሚ አካሌ
than one-half of the members of the Council.
ከተጠየቀና ከምክር ቤቱ አባሊት መካከሌ
6. The provisions of this Article may apply to
ከግማሽ በሊይ የሚሆኑት ጥያቄውን ከዯገፈ zonal, woreda and kebele councils as
ምክር ቤቱ ዝግ ስብሰባ ሉያዯርግ ይችሊሌ፡፡ appropriate. However, zonal council helds
6. የዚህ አንቀጽ ዴንጋጌዎች እንዯ አግባብነቱ three times, woreda council four times and
ሇዞን፣ ሇወረዲ እና ሇቀበላ ምክር ቤቶች ሊይ kebele council monthely conduct their regular
meetings.
ተፇፃሚነት አሊቸው፡፡ ሆኖም የዞን ምክር ቤት
በዓመት ሦስት ጊዜ፣ የወረዲ ምክር በዓመት
አራት ጊዜ እንዱሁ የቀበላ ምክር ቤት በየወሩ
Article 62
መዯበኛ ስብሰባ ያካሂዲለ፡፡
Decisions and Rules of Procedure of the Council
1. በዚህ ሕገ መንግስት በተሇየ ሁኔታ ካሌተዯነገገ of the members present in the meeting.
2. A law, which is passed by a majority vote
በስተቀር ማናቸውም ውሳኔዎች የሚተሊሇፈት
of the Council, shall be submitted to the
በስብሰባው ሊይ ከተገኙት የምክር ቤት አባሊት
President of the State for signature. The
ውስጥ በአብሊጫ ዴምጽ ይሆናሌ፡፡
President shall sign on within fifteen days;
2. ምክር ቤቱ መክሮበት በአብሊጫ ዴምጽ otherwise, the law shall be effective being
የተስማማበት ሕግ ሇክሌለ ርዕሰ መስተዲዴር proclaimed in Southwest Negarit Gazeta.
ሇፉርማ ይቀርባሌ፡፡ በአስራ አምስት ቀናት 3. The Council shall adopt rules and
ዉስጥ ርዕሰ መስተዲዴሩ ይፇርማሌ፡፡ በአስራ procedures regarding its function.
አምስት ቀናት ውሰጥ ካሌፇረመ ህጉ በዯቡብ
ምዕራብ ነጋሪት ጋዜጣ ታውጆ በሥራ ሊይ
ይዉሊሌ፡፡
58
ሉያወጣ ይችሊሌ፡፡ Article 63
Dissolution of the Council
አንቀጽ ^3 1. With the consent of the Council, the
ስሇምክር ቤቱ መበተን President of the State may cause the
1. ርዕሰ መስተዲዴሩ የምክር ቤቱ የስሌጣን dissolution of the Council before the expiry
ዘመን ከማሇቁ በፉት አዱስ ምርጫ ሇማካሄዴ of its term in order to hold new elections.
59
የዕሇት ተዕሇት የመንግስት ስራ ከማከናወንና
ምርጫ ከማካሄዴ በስተቀር አዱስ አዋጆችን፣ 6. The Provision of this Article shall apply to
PART TWO
ክፌሌ ሁሇት
The Council of the Nationalities
የብሔረሰቦች ምክር ቤት Article 64
በአንዴ ሚሉዮን ህዝብ በአምስት ተጨማሪ shall be represented among members elected
for zonal Council.
አባሊት ይወከሊሌ፡፡
4. The Nationalities that do not have
3. የብሔረሰቦች ምክር ቤት አባሊት ሇዞን ምክር
reperesentative in zonal Council shall be
ቤት ከተመረጡ አባሊት መካከሌ ይወከሊለ፡፡ reperesented from members elected for
4. በዞን ምክር ቤት ዉክሌና ያሊገኙ ብሔሮች woreda Council.
60
1. የክሌለን ሕገ መንግስት ይተረጉማሌ፡፡ Inquiry.
3. Promote the Nations, Nationalities and
2. የክሌለን ሕገ መንግስት አጣሪ ጉባዔ
Peoples of the Region to consolidate their
ያዯራጃሌ፡፡
unity based on their mutual consent.
3. የክሌለን ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች
በእኩሌነትና በመፇቃቀዴ ሊይ የተመሰረተ 4. Strive to find solutions to disputes or
61
ምሌዓተ ጉበዔ ይሆናሌ፡፡ ማንኛዉም የምክር Council shall be made by a majority vote of
ቤቱ ዉሳኔ ስብሰባ ሊይ በተገኙ አባሊት the members present in the meeting.
የብሔረሰቦች ምክር ቤት አፇ-ጉባዔ ስሌጣንና 1. Call and preside over the regular and
ያስተባብራሌ፡፡
6. Discharge all responsibilities entrusted to
6. በምክር ቤቱና በህግ የተሰጡትን ላልች
him by the Council and by other laws.
ተግባራትን ያከናውናሌ፡፡
62
አንቀጽ ^9
63
Article 71
አንቀጽ &1
Administrative Council of the Region
የክሌለ መስተዲዴር ምክር ቤት 1. The Administrative Council is an organ
1. የክሌለ መስተዲዴር ምክር ቤት ርዕሰ consisting of the President, Vice President and
መስተዲዴሩ፣ ምክትሌ ርዕሰ መስተዲዴሩና heads of Bureaus. Particulars shall be
የአስፇፃሚ መሥሪያ ቤቶች ኃሊፉዎች determined by law.
በአባሌነት የሚገኙበት አካሌ ነዉ፡፡ ዝርዝሩ 2. In the exercise of State functions, members of
በህግ ይወሰናሌ፡፡ the Council of State shall have collective
responsiblity for all decisions they make as a
2. የክሌለ መስተዲዴር ምክር ቤት አባሊት
body and are accountable to the President.
በመንግስት ተግባራቸዉና በጋራ ሇሚሰጡት
ዉሳኔ የጋራ ኃሊፉነት አሇባቸዉ፤
3. The Administrative Council shall be
ተጠሪነታቸዉም ሇርዕሰ መስተዲዴሩ ነዉ፡፡ accountable to the Council of State for its
3. የክሌለ መስተዲዴር ምክር ቤት በሚወስነዉ decision.
ዉሳኔ ሇክሌለ ምክር ቤት ተጠሪ ይሆናሌ፡፡ 4. The chairperson of the Administrative Council
is the State President.
4. የመስተዲዴር ምክር ቤቱ ሰብሳቢ ርዕሰ
መስተዲዴሩ ነዉ፡፡
Article 72
64
ይመራሌ፡፡ thereby implement upon approval;
4. Formulates the economic and social
3. የክሌለን መንግስት በጀት ያዘጋጃሌ፣
development polices and strategies of the
ሇክሌለ ምክር ቤት ያቀርባሌ፣ ሲፀዴቅ
State; submits draft bills to and have them
በተግባር ሊይ ያውሊሌ፡፡
approved by the State Council and executes
4. የክሌለን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ሌማት it upon approval;
ፖሉሲዎችንና ስትራቴጂዎችን ይነዴፊሌ፣ 5. Ensures the observance of law and order in
የሕግ ረቂቆችን ሇክሌለ ምክር ቤት the Region;
65
መካከሌ ይሾማሌ፡፡ of mandate is determined by law.
3. Unless otherwise provided in this
2. ምክትሌ ርዕሰ መስተዲዴር በርዕሰ መስተዲዴሩ
Constitution, the term of office of the
አቅራቢነት በክሌለ ምክር ቤት ይሾማለ፡፡
President is for the duration of the mandate
የሥራ ዘመኑ ዝርዝር በሕግ ይወሰናሌ፡፡
of the State Council. The term of mandate
of the President may not be more than two
terms. If the Council loses confidence in the
3. በዚህ ሕገ መንግስት በላሊ አኳኋን ካሌተወሰነ
President, it may dismiss him from office
በቀር የርዕሰ መሰተዲዯሩ የሥራ ዘመን የክሌለ
before the end of his term and appoint
ምክር ቤት የሥራ ዘመን ነዉ፡፡ ርዕሰ
another President.
መስተዲዴሩ አገሌግልት ከሁሇት የምርጫ
ዘመን በሊይ ሉሆን አይችሌም፡፡ ምክር ቤቱ
በርዕሰ መስተዲዯሩ ሊይ እምነት ካጣበት
Article 74
የሥራ ዘመኑ ከማሇቁ በፉት ከስሌጣን
ሉያነሳውና በምትኩ ላሊ ሉሾም ይችሊሌ፡፡ Powers and Functions of the President
66
ካሌፇረመበት ሕጉ በሥራ ሊይ ይውሊሌ፡፡ Policies, Regulations, Directives and
Decisions issued by the Administrative
ሏ) የክሌለ መስተዲዴር ምክር ቤትና የክሌሌ
Council and the State Council;
ምክር ቤት ያወጣቸውን ፖሉሲዎች፣
ዯንቦች፣ መመሪያዎችና ውሳኔዎች d) Select nominees for the post of the
67
ሇማስከበር የተቋቋሙትን ክሌሌ አቀፌ administrative hierarchies of the State.
የፀጥታና ፖሉስ ኃይልችን በበሊይነት
j) Consistent with the provision of Article
ይመራሌ፣ ይቆጣጠራሌ፤ 73, Sub-Article 3 of this Constitution,
ቀ) በክሌለ የሚገኙትን የበታች የመስተዲዴር he shall call and open the first season of
በ) በዚህ ሕገ መንግስት አንቀፅ &3 ንዑስ አንቀፅ k) Discharge all responsiblities entrusted to
2. የርዕሰ መስተዲዴሩ ጽህፇት ቤት የክሌለ 3. The President shall nominate head of the
68
መስተዲዴር ምክር ቤት ጽህፇት ቤት office and submit to the Adminstrative
በመሆን ጭምር ያገሇግሊሌ፡፡ Council for approval.
ሀ ጽሕፇት ቤቱን በሰው ኃይሌና በቁሳቁስ c) Ensures that the minutes of the
ይኖራቸዋሌ፡፡
Bureaus, commissions or any other institutions
with the view to carryout, to coordinate and to
አንቀጽ &7
direct the day-to day economic, social and
ስሇ ኢኮኖሚያዊ ማህበራዊ እና አስተዲዯራዊ
administrative activities of the State shall be
ተቋማት መቋቋም
established by law as deemed necessary.
የክሌለ ኢኮኖሚያዊ፣ ማህበራዊ እና አስተዲዯራዊ
ሥራዎች የሚያከናዉኑ፣ የሚያስተባብሩና
የሚመሩ ሌዩ ሌዩ ቢሮዎች፣ ኮሚሽኖች እና
69
ላልች መስሪያ ቤቶች እንዯአስፇሊጊነታቸዉ በሕግ
ይቋቋማለ፡፡
CHAPTER SEVEN
2. የዲኝነትን ስሌጣን ከመዯበኛ ፌርዴ ቤቶች powers away from the regular courts or
1½ በየትኛውም ዯረጃ የሚገኝ የዲኝነት አካሌ influenced by any government body, authority
70
ወይም ላሊ አካሌ ተጽዕኖ አይዯረግበትም፡፡ 2. Judges shall implement their judicial
functions independently. They are not ruled
2 ዲኞች የዲኝነት ተግባራቸውን በሙለ ነጻነት
by anything but by the law.
ያከናውናለ፡፡ ከሕግ በስተቀር በላሊ ሁኔታ
አይመሩም፡፡ 3. No judge shall be removed from his judicial
duties before he reaches to retirement except
3 ማንኛውም ዲኛ ከዚህ በታች በተጠቀሱት
under the following circumstances:
ሁኔታዎች ካሌሆነ በስተቀር በሕግ የተወሰነው
የጡረታ ዕዴሜው ከመዴረሱ በፉት ከፇቃደ a) When the judicial Administration
71
የማስተዲዯር ነፃነት አሊቸው፡፡ ዝርዝሩ በሕግ recruit, hire, and administer staffs outside the
ይወሰናሌ፡፡ judiciary. The details shall be determined by
law.
አንቀጽ*
Article 80
የፌርዴ ቤቶች አዯረጃጀትና ሥሌጣን
1. የዚህ ሕገ መንግስት አንቀጽ &8 ንዑስ Jurisdiction and Structure of the Courts
2. የክሌለ ዲኝነት አካሌ በጠቅሊይ ፌርዴ 2. The judiciary of the State shall be organized
ቤት፣ በከፌተኛ ፌርዴ ቤት፣ በወረዲ by the Supreme Court, the High Court, the
ወይም በመጀመሪያ ዯረጃ ፌርዴ ቤቶች Woreda or the First Instant Court. The Woreda
ይዯራጃሌ፡፡ የወረዲ ወይም የመጀመሪያ Wourt is the lowest first-instance judicial
ዯረጃ ፌርዴ ቤት የክሌለ የበታችና organ of the Regional State.
በሕግ የዲኝነት ስሌጣን የተሰጠው አካሌ d) It shall have jurisdiction over the change
72
ውሳኔ መሠረታዊ የሕግ ስህተት ሲኖርበት 5. Without prejudice to the provisions of sub-
በሰበር ችልት የማየት ስሌጣን፤ Article 4 of this Article, the jurisdiction of the
courts at any level shall be determined by law.
መ) በክሌለ ከፌተኛ ፌርዴ ቤቶች መካከሌ
የሚነሱትን የክስ ይዛወርና የስሌጣን 6. The Regional Council shall allocate the budget
ጉዲዩችን የማየት ስሌጣን ይኖረዋሌ፡፡ for the administration of the Judiciary and its
staff. Manages the budget when allowed.
5. የዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ 4 ዴንጋጌ
እንዯተጠበቀ ሆኖ በየዯረጃው ያለ ፌርዴ
ቤቶች ስሌጣን በሕግ ይወሰናሌ፡፡
አቅራቢነት በክሌለ ምክር ቤት ይሾማለ፡፡ from responsibility without his consent where
ሲታመንበትና ሇክሌለ ምክር ቤት ቀርቦ illness and approved by judiciary Council and
በአብሊጫ ዴምፅ ሲፀዴቅ ነው፡፡ ከሹመት the State Council decide to remove, he may
73
ኃሊፈነቱ የተነሳ ፕሬዚዲንት ወይም ምክትሌ continue in judiciary proceed in his will.
ፕሬዚዲንት ከዲኝነት ሥራው የሚያስወጣ
3. Presidents and Vice Presidents, who are
ጥፊት መፇፀሙ ወይም በሕመም ምክንያት qualified for judiciary of the Higher Court
ተግባሩን በተገቢው ሁኔታ ማከናወን and First-instance Court, shall be appointed
አሇመቻለ በጉባዔው ተረጋግጦ በምክር ቤቱ by the zonal council on recommendation of
እንዱሰናበት ካሌተወሰነ በስተቀር በፌቃደ the zonal administrator.
በዲኝነት ሥራው ሉቀጥሌ ይችሊሌ፡፡
የክሌለ ጠቅሊይ ፌርዴ ቤት፣ የከፌተኛ ፌርዴ details shall be determined by law.
ቤቶች፣ የወረዲ ወይም የመጀመሪያ ዯረጃ ፌርዴ
ቤቶች ዲኞች በክሌለ የዲኞች ዋና አስተዲዯር
Article 83
ጉባዔ አቅራቢነት በክሌለ ምክር ቤት ይሾማለ፡፡
Establishment of the State Judicial Administration
ዝርዝሩ በሕግ ይወሰሌ፡፡
Council
74
ይሰበስባሌ፣ ይመራሌ፡፡ matters of discipline, transfer and promotion of
the judges of the Supreme Court and of the
3. የክሌለ ጠቅሊይ ፌርዴ ቤት ዲኞችና በጉባኤ
experts governed by the Council shall be
የሚተዲዯሩ ባሇሞያዎችን የዱሲፕሉን፣
organized. The details shall be determined by
ዝውውርና ዯረጃ ዕዴገት ጉዲይ አይቶ
law.
የሚወስን የጠቅሊይ ፌርዴ ቤት ዲኞች
አስተዲዯር ጉባዔ ይዯራጃሌ፡፡ ዝርዝሩ 4. A Judicial Council chaired by the President of
the High Court shall be organized to review
በሕግ ይወሰናሌ፡፡
the recruitment, discipline and administrative
4. የከፌተኛው ፌርዴ ቤትና በስሩ ያለትን
matters of the High Court and its subordinate
ፌርዴ ቤቶች ዲኞችና በጉባኤ የሚተዲዯሩ Courts’ judges and of the professionals
ባሇሙያዎችን ምሌመሊ፣ ዱስፕሉንና governed by the Council. The details shall be
አስተዲዲራዊ ጉዲዩችን አይቶ የሚወሰን determined by law.
በከፌተኛ ፌርዴ ቤት ፕሬዚዲንት የሚመራ
5. Appeals from the decision of the Regional
የዲኞች አስተዲዯር ጉባዔ በከፌተኛ ፌርዴ
Supreme Court Judicial Council and the
ቤቶች ይዯራጃሌ፡፡ ዝርዝሩ በሕግ
decision of the High Court Judicial Council
ይወሰናሌ፡፡ shall be heard by the Regional General Judicial
5. በክሌለ ጠቅሊይ ፌርዴ ቤት ዲኞች Council.
75
ምዕራፌ ስምንት CHAPTER EIGHT
የሕገ መንግስት ጉዲዮች አጣሪ ጉባዔ COUNCIL OF CONSTITUTIONAL
INQUIRY
አንቀጽ*4
Article 84
የህገ መንግስት አጣሪ ጉባዔ Council of the Constitutional Inquiry
1. The Council of constitutional inquiry is
1 የክሌለ ሕገ መንግስታዊ ጉዲዮች አጣሪ ጉባዔ hereby established by this constitution.
በዚህ ሕገ መንግስት ተቋቁሟሌ፡፡
2. The Council of constitutional inquiry shall
2 የክሌለ ሕገ መንግስታዊ ጉዲዮች አጣሪ ጉባዔ
have eleven members of its own who may be
አስራ አንዴ አባሊት የሚኖሩት ሲሆን እነርሱም listed out as follows:
የሚከተለት ናቸዉ፡- a) The President of the State Supreme Court shall
ሀ) የክሌለ ጠቅሊይ ፌርዴ ቤት ፕሬዚዲንት፡ serve as a Chairperson
ሰብሳቢ፣
b) The Vice President of the State Supreme Court
ሇ) የክሌለ ጠቅሊይ ፌርዴ ቤት ምክትሌ shall serve as a Vice Chairperson
ፕሬዚዲንት፡ ምክትሌ ሰብሳቢ፣
አንቀጽ*5 Article 85
Powers and Functions of the Council of
የአጣሪ ጉባዔው ስሌጣንና ተግባር
Constitutional Inquiry
1. The Constitutional Inquiry Council shall have
1. የክሌለ ሕገ መንግስታዊ ጉዲዮች አጣሪ
power to investigate constitutional disputes
ጉባዔ ከክሌለ የሚመነጩ ህገ መንግስታዊ
emanating from the State. When it is deemed
ጉዲዮችን የማጣራት ስሌጣን ይኖረዋሌ፡፡
necessary to interpret the State Constitution, it
በሚዯረገው ማጣራት መሠረት የክሌለን shall make its own decision on the matter and
76
ሕገ መንግስት መተርጎም አስፇሊጊ ሆኖ submit it to the Nationalities Council.
ሲያገኘው በጉዲዩ ሊይ የራሱን የውሳኔ ሀሳብ
2. When the question of the interpretation of the
አዘጋጅቶ ሇብሔረሰቦች ምክር ቤት Constitution is raised in courts, the Council
ያቀርባሌ፡፡ shall:
2. በፌርዴ ቤቶች የሕገ መንግስት ትርጉም a) Remand the case to the concerned court if
77
ያሳትማሌ፡፡ CHAPTER NINE
1 ዞን ከክሌሌ ቀጥል የሚገኝ የአስተዲዯር እርከን 2. Each zone shall have the following bodies:
ነው፡፡
a. The Zonal Council,
2 እያንዲደ ዞን የሚከተለት አካሊት ይኖሩታሌ፡-
b. The Zonal Administration Council,
ሀ. የዞን ምክር ቤት፣
c. The Judiciary.
ሇ. የዞን አስተዲዯር ምክር ቤት፣
3. Power division shall accommodate diversity
ሏ. የዲኝነት አካሌ ፡፡
within the zone.
3 የዞን ሥሌጣን ክፌፌሌ በዞኑ ውስጥ ያለ
ብዝሃነትን ማስተናገዴ በሚችሌ መሌኩ መሆን
አሇበት፡፡ Article 87
Power and Functions
አንቀጽ*7 of the Zonal Council
የዞን ምክር ቤት ስሌጣንና ተግባር 1. A zonal council shall be established with
members elected from each woreda to a
ሇዞን ምክር ቤት የሚመረጡ አባሊት 2. The zonal council shall exericise highest
ያለበት ሆኖ ይቋቋማሌ፡፡ political power in the zone.
2. የዞን ምክር ቤት በዞኑ የበሊይ የፖሇቲካ 3. Without prejudice to the provision of sub-
ስሌጣን ባሇቤት ነው፡፡ Article 2 of this Article, each zonal council
78
3. የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ 2 ዴንጋጌ shall have the following powers and
እንዯተጠበቀ ሆኖ እያንዲንደ የዞን ምክር functions as accountable to the electorate.
ሀ የዞኑን የስራ ቋንቋ ይወስናሌ፣ b) Preserve and follow up the right of the
nation to speak, write, develop the
ሇ ብሔረሰቡ በቋንቋው ሇመናገር፣ ሇመጻፌ፣
language and preserve its history;
ቋንቋውን ሇማሳዯግ እንዱሁም ታሪኩን
ሇመንከባከብ ያሇውን መብት c) Without prejudice to the power vested in
the State Council by this Constitution, it
ያስጠብቃሌ፣ተግባራዊነቱን ይከታተሊሌ፣
shall enact laws in cases, which are not
ሐ በዚህ ሕገ መንግስት ሇክሌለ ምክር ቤት
covered by Federal and State laws and
የተሰጠው ሥሌጣን እንዯተጠበቀ ሆኖ that donot violate these laws. Law signed
በፋዳራሌና በክሌሌ በወጡ ሕጎች by a concerned speaker shall be
ባሌተሸፇኑ ጉዲዩች ሊይ እነዚህን ሕጎች submitted to the President of the State
በማይፃረር መሌኩ ሕጎችን ያወጣሌ፡፡ and thereby published in the Southwest
የምክር ቤቱ አፇ-ጉባዔ ፇርሞ የሊከውን Negarit Gazeta.
ሕግ ርዕሰ መስተዲዯሩ በዯቡብ ምዕራብ d) Approve its own budget based upon
79
፡ h) Call the Zonal Chief Administrator, other
officials and executives to examine their
ሸ የዞን ዋና አስተዲዲሪ፣ ላልች
performance, directs them to work and
ባሇስሌጣናትንና የሥራ ኃሊፉዎችን
may remove them from responsibility.
ሇጥያቄ ይጠራሌ፤ አሰራራቸውን
ይመረምራሌ፤ የማስተካከያ ሀሳብና የሥራ
መመሪያ ይሰጣሌ፣ ከኃፉነትም ሉያነሳ
ይችሊሌ፡፡
Article 88
አንቀጽ*8 Zonal Administration Council
1. The highest executive body of the zone is the
የዞን አስተዲዯር ምክር ቤት
zonal administration council. The
1. የዞን ከፌተኛ የህግ አሰፇጻሚ አካሌ የዞኑ
administration council shall be accountable to
አስተዲዯር ምክር ቤት ነው፡፡ አስተዲዯር
the relevant zone chief administrator, the zonal
ምክር ቤቱ ተጠሪነቱ ሇሚመሇከተው ዞን
council, and Adminstrative Council of the
ዋና አስተዲዯሪ፣ ሇዞን ምክር ቤት እና
Region.
ሇክሌለ መስተዲዴር ምክር ቤት ይሆናሌ፡፡
2. The zonal administration council shall consist
2. የዞን አስተዲዯር ምክር ቤት የዞኑ ዋና
of members of the zonal chief administrator,
አስተዲዯሪ፣ ምክትሌ አስተዲዯሪና በዞኑ
deputy administrator, and heads of the
ውስጥ የሚገኙትን አስፇጻሚ መስሪያ ቤቶች
executive offices in the zone.
ኃሊፉዎች በአባሌነት የሚገኙበት አካሌ ሆኖ
3. The members of the zonal administration
ተቋቁሟሌ፡፡
council shall have common responsibility and
3. የዞኑ አስተዲዯር ምክር ቤት አባሊት በጋራ
accountability for their joint decisions and
ሇወሰኑት ውሳኔና በፇጸሙት ተግባር የጋራ actions.
ሃሊፉነትና ተጠያቂነት አሇባቸው፡፡ Article 89
Power and Functions of the Administration Council
አንቀጽ*9
The zonal administration Council shall have the
የዞን አስተዲዯር ምክር ቤት ስሌጣንና ተግባር following powers and functions:
80
ምክር ቤት የወጡ ህጎችንና የተሰጡ lead the work of other executive bodies in the
ውሳኔዎችን በዞኑ ውስጥ በሥራ ሊይ zone.
4. ክሌሊዊ የሆኑ ፖሉሲና ስትራተጂዎችን 5. Ensure the observance of law and order in the
81
ምክር ቤት እና በሕግ የሚሰጡ ላልች Article 90
ተግባራትን ያከናውናሌ፡፡ Appointment and Term of Mandate of Chief
Administrator
አንቀጽ ( 1. The chief administrator shall be elected upon
የዞን ዋና አስተዲዲሪ አሰያየም እና የሥራ ዘመን the recommendation of political party or parties
1. ዋና አስተዲዯሪው በዞኑ ምክር ቤት አብሊጫ that have the greatest number of seats in the
ሀ) የዞኑን አስተዲዯር ምክር ቤት ይመራሌ፣ b) Ensure that the Federal and State
ይወክሊሌ፣ constitutions, policies, laws, regulations,
directives, and programs are properly
ሇ) የፋዯራለንና የክሌለን ሕገ መንግስት፣
implemented in zone.
ፖሉሲዎች፣ ሕጎች፣ ዯንቦች፣
መመሪያዎችና ፕሮግራሞች በዞኑ ውስጥ c) Select members of the zonal
ሏ) የዞኑ አስተዲዯር ምክር ቤት አባሊትን d) Direct and control security and police
82
ሇምክር ቤቱ አቅርቦ ያሾማሌ፤ forces that maintain law and order;
መ) የዞኑን ሰሊምና ዯህንነት ሇመጠበቅ ህግና e) e) Direct and control the executive and
ስርዓት ሇማስከበር የቆሙትን የጸጥታና subordinate organs;
የፖሉስ ሀይልችን በበሊይነት ይመራሌ፣
f) Submit periodical reports to the zonal
ይቆጣጠራሌ፤
council and to the State President;
ሠ) በዞኑ የሚገኙትን አስፇጻሚ መስሪያ
g) Consistent with the provision of sub-
ቤቶችን እና የበታች አስፇፃሚ እርከኖችን
Article 2 of Article 90 of this
ይመራሌ፣ ይቆጣጠራሌ፤ Constitution, the chief administrator shall
ረ) ሇዞኑ ምክር ቤትና ሇክሌለ ርዕሰ call and ope first session of the new
83
ተክቶ ይሰራሌ፡፡ PART TWO
Woreda Structure and Power
ክፌሌ ሁሇት
84
ሀ) የወረዲውን ኢኮኖሚያዊ ማህበራዊ programs and budget of the woreda;
አገሌግልቶችና የሌማትና አስተዲዯራዊ የሥራ
b) Follow up the periodical implementation
ዕቅድች፣ ፕሮግራሞችና ረቂቅ በጀት መርምሮ of basic agricultural development
ያጸዴቃሌ፣ activities in the woreda by focusing on
የተፇጥሮ ሀብት ሌማት ጥበቃና እንክብካቤ c) Creates a conducive environment for the
ሥራ ሊይ ትኩረት ተሰጥቶ መከናወኑን residents so as to motivate and mobilize
ይከታተሊሌ፤ them for the development endeavours;
85
ሰሊምና ጸጥታ ሇማርጋገጥ የሚያስችሌ laws as well as with other laws.
መመሪያ አውጥቶ በሥራ ሊይ ያውሊሌ፣
i) Calls and questions the woreda chief
ቀ) የወረዲውን ዋና አስተዲዲሪ፣ ላልች administrator and other officials and
ባሇስሌጣናትንና የሥራ መሪዎችን ሇጥያቄ investigate the discharge of their
የሥራ አቅጣጫ ይሰጣሌ፣ ከኃሊፉነትም ሉያነሳ and may remove them from
responsibility when they fail to discharge
ይችሊሌ፣
their duties.
በ) የዲኝነት ነፃነትን በማይነካ ሁኔታ
j) Evaluate the performance of the woreda
የወረዲውን የፌርዴ ቤት ስራ አፇጻጸም
court system without compromising the
ይገመግማሌ፡፡
independence of the judiciary.
አንቀጽ (5 Article 95
የወረዲ አስተዲዯር ምክር ቤት Woreda Administration Council
1. The woreda administration Council is the
1. የወረዲ አስተዲዯር ምክር ቤት በተቋቋመበት higher executive body of the woreda and is
ወረዲ ከፌተኛ የሕግ አስፇጻሚ አካሌ ሲሆን accountable to the woreda chief administrator
86
ፖሉስዎች፣ ሕጎች፣ ዯንቦች፣ መመሪያዎች፣ Government in the woreda;
ዕቅድችና ፕርግራሞች በተቋቋመበት ወረዲ
b) Coordinates, follows up, and leads the
ውስጥ በሥራ ሊይ እንዴውሌ ያዯርጋሌ፤ offices of the executive bodies within the
ሇ) በወረዲው ውሰጥ የሚገኙ አስፇጻሚ woreda.
87
ናቸው፡፡ Article 97
Appointment and Term of Mandate of Woreda
አንቀጽ (7 Chief-Administrator
የወረዲ ዋና አስተዲዲሪ አሰያየም እና የሥራ 1. The chief administrator is elected upon
ዘመን recommendation by political party or parties
1. ዋና አስተዲዯሪው በወረዲው ምክር ቤት that have greatest seats in the council.
አብሊጫ ዴምጽ ባገኘው የፖሇቲካ ዴርጅት
2. Unless otherwise provided in this Constitution,
ወይም የፖሇቲካ ዴርጅቶች አቅራቢነት
the term of mandate of the chief administrator
በምርጫ ይሰየማሌ ፡፡
is for the duration of the wereda council.
2. በዚህ ህገ መንግስት በላሊ አኳኋን
ካሌተወሰነ በስተቀር የዋና አስተዲዲሪው
የሥራ ዘመን የምክር ቤቱ የሥራ ዘመን
ነው፡፡ Article 98
Powers and Functions of the Woreda Chief
አንቀጽ (8 Administrator
የወረዲ ዋና አስተዲዲሪ ስሌጣንና ተግባር 1. The chief administrator is head of the woreda
1 ዋና አስተዲዯሪ የወረዲው አስተዲዯር ስራ መሪ፣ administration, the chairperson of the
የአስተዲዯሩ ምክር ቤት ሰብሳቢና የወረዲው ዋና administration council and the woreda chief
2 ዋና አስተዲዯሪው ሇወረዲ ምክር ቤትና ሇዞኑ 2. The chief administrator shall be accountable to
ዋና አስተዲዯሪ ተጠሪ ሆኖ፡- the woreda council and the chief administrator
of the zone, and shall:
ሀ) የወረዲውን አስተዲዯር ይወክሊሌ፤
a) Represent the woreda administration;
ሇ) የወረዲውን አስተዲዯር ምክር ቤት
ይመራሌ፤ b) Direct the woreda administration council;
88
የሚገኙትን ቀበላዎች በበሊይነት ያስተባብራሌ council, other various institutions and the
ይመራሌ፣ ይቆጣጠራሌ፤ kebeles under it;
በ) በወረዲ ምክር ቤትና ዞን አስተዲዯር ምክር j) Perform other functions assigned by the
ቤት የሚሠጡትን ላልች ተግባራት woreda council and the zone
ያከናውናሌ፡፡ administration council.
አንቀጽ (9 Article 99
ስሇ ወረዲ ምክትሌ አስተዲዲሪ ስሌጣንና ተግባር Power and Functions of the Deputy Woreda
የወረዲው ምክትሌ አስተዲዲሪ ተጠሪነቱ ሇዋና Administrator
አስተዲዲሪና ሇወረዲ አስፇጻሚ ምክር ቤት ሆኖ፡-
The deputy administrator of the woreda shall be
1. ዋና አስተዲዲሪው በማይኖርበት ወይም
accountable to the chief administrator and the
89
ሥራውን ሇማከናውን በማይችሌበት ጊዜ woreda executive council, and shall:
ተክቶ ይሰራሌ፤
1. Act on behalf of the chief administrator in
2. የወረዲው አስፇጻሚ ምክር ቤትና ዋና his absence or unable to exercise his powers
አስተዲዲሪው የሚሰጡትን ላልች and functions;
ተግባራትን ያከናውናሌ፡፡
2. Perform other functions assigned to him by
the wereda administration council and the
chief administrator.
ክፌሌ ሶስት
90
መመሪያ ያወጣሌ፤ superior bodies.
2. ከምክር ቤት አባሊት መካከሌ የቀበላዉን 2. Designates the speaker and deputy speaker of
አፇ-ጉባኤ፣ ምክትሌ አፇ-ጉባኤ እና ዋና the kebele, and the chief administrator by
አስተዲዴሪ በምርጫ ይሰይማሌ፡፡ በቀበላ election among the members of the council.
91
ተጠሪነታቸውም ሇመረጣቸዉ ህዝብ ነዉ፡፡ 2. Presence of over two-third of the members
of the council at a meeting constitutes a
2. ከምክር ቤቱ አባሊት ከሁሇት ሦስተኛ በሊይ
quorum. The decision of the council shall
ከተገኙ ምሌዓተ ጉባዔ ይሆናሌ፡፡ የምክር
be passed by a majority vote of the
ቤቱ ዉሳኔ በስብሰባው ሊይ በተገኙ የምክር
members present at the meeting;
ቤት አባሊት በአብሊጫ ዴምጽ ይተሊሇፊሌ፡
፡ 3. The term of the council shall be five years.
Election for a new council shall be held one
3. የምክር ቤት የሥራ ዘመን አምስት ዓመት
month before the end of the term of the
ይሆናሌ፡፡ የምክር ቤት የሥራ ዘመን
council. Within fifteen days of the end of
ከማብቃቱ ከአንዴ ወር በፉት አዱስ the term of the previous council, the new
ምርጫ ተካሂድ ይጠናቀቃሌ፡፡ የቀዴሞ council shall convene.
ምክር ቤት የሥራ ዘመን በተጠናቀቀ አስራ
4. When the council does not convene regular
አምስት ቀናት ዉሰጥ አዱሱ ምክር ቤት
meeting, the speaker may call for an
ሥራውን ይጀምራሌ፡፡
emergency meeting. If one-third of the
4. ምክር ቤት መዯበኛ ስብሳባ በማያዯረግበት members of the council request an
ወቅት አፇ-ጉባዔዉ አስቸኳይ ስብሳባ ሉጠራ emergency meeting, the speaker is obliged
ይችሊሌ፡፡ ከምክር ቤቱ አባሊት መካከሌ to call.
92
የሚወጡ ሕጎችን፤ ዯንቦችን እና 3. The kebele administration council shall be
መመሪያዎችን የሚያስፇጽም የመጨረሻዉ accountable to the chief administrator of the
93
አገሌግልቶች እቅድች በሥራ ሊይ መዋሊቸውን of natural resources, and motivates and
ይከታተሊሌ፤ ይቆጣጠራሌ፤ coordinates the people for development.
ሏ) የቀበላው ነዋሪ ሕዝብ ሰሊምና ዯህንነት e) Preserves and take care of heritages in the
እንዱጠበቅ ያዯርጋሌ፤ area; notify the means of its usage to
superior body;
መ) የተፇጥሮ ሀብት ጥበቃ እንክብካቤና
ሌማት ሥራ በከፌተኛ ዯረጃ እንዱካሄዴ f) Performs such other functions as may be
ያዯረጋሌ፣ ሕዝቡን ሇሌማት ሥራ ያነሳሳሌ፣ assigned by the kebele council and the
ያሳውቃሌ፤
ይሰየማሌ፡፡
94
Article 106
አንቀጽ )6
የቀበላ ዋና አሰተዲዲሪ ሥሌጣንና ተግባር Power and Functions of the Kebele Chief
Administrator
2 የቀበላ ዋና አስተዲዲሪ ከዚህ በታች 2. The kebele chief administrator shall have the
የተመሇከቱት ሥሌጣን ተግባራት ይኖሩታሌ፡- following power and functions:
95
መስራች ጉባኤ ይጠራሌ፤ f) Performs such other duties as may be
assigned by the kebele council and the
relevant superior bodies.
ረ) በቀበላው ምክር ቤትና በሚመሇከተዉ
የበሊይ አስተዲዯር እርከን የሚሰጡትን
ላልች ተግባራት ያከናዉናሌ፡፡
96
ጽህፇት ቤት በመጋራት በአፇ-ጉባኤውና general of the secretariat sharing this offfice.
ዋና አስተዲዲሪ ጸሐፉ ተሇይቶ ይመራለ፣
ይከናውናለ፡፡
CHAPTER TEN
ምዕራፌ አስር
PRINCIPLES AND OBJECTIVES OF
የክሌለ መንግስት ፖሉሲ መርሆዎችና ዓሊማዎች REGION STATE GOVERNMENT POLICY
አንቀጽ )9
Article 109
ዓሊማዎች መርሆዎች Principles and objectives
1. ማውም የመግስት አካሌ የፋዳራለ እ 1. Any government organ shall be guided by
የክሌለ ሕግጋተ መግስታት፣ ላልች the principles and objectives mentioned in
ሕጎች ፖሉሲዎች ሥራ ሊይ ሲያውሌ this chapter in implementing Federal and
ዚህ ምዕራፌ ተመሇከቱ መርሆች State Constitutions, other laws and policies.
ዓሊማዎች ሊይ መመሥረት አሇት፡፡
2. In this chapter, the term "government"
2. ዚህ ምዕራፌ ውስጥ “መንግስት” ማሇት refers to the Government of the Southwest
የዯቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክሌሌ Ethiopian Peoples’ Regional State.
መንግስት ማሇት ው፡፡
Article 110
97
3. መንግስት የብሔር፣ ብሄረሰቦች እ ህዝቦችን ensure peace among them, and to promote
ማንነት የማክበርና የማስከበር፣ በዚህ ሊይ equality, unity and brotherhood.
4. መንግስት በሌማትና በፖሇቲካ ተሳትፍ ወዯ 5. The government must share the powers of
ኋሊ ሇቀረ ማህበረሰብ ሌዩ ዴጋፌ በማዴረግ the Regional State to the hierarchical powers
እኩሌነታቸውን ማረጋገጥ አሇበት፡፡ in a way that is convenient for the
government to administer the Region.
5. መግስት ክሌለ ሇማስተዲዯር ሚያመች
መሌኩ የክሌለ ስሌጣ ተዋረዴ ሊለ 6. The government shall ensure that the people
የመግስት አካሊት የማከፊፇሌ ግዳታ of the Region are able to exercise the right of
አሇት፡፡ self-governing at any level of governance in
accordance with the Constitution.
6. መግስት የክሌለ ሕዝቦች ሕገ መግስቱ
መሰረት የትውም ዯረጃዎች የማስተዲዯር Article 111
98
3. የክሌለ ሥነ-ምህዲር ሰፉ እና በተፇጥሮ opportunities and can use the potential of
ሀብትና ጸጋ የበሇፀገ በመሆኑ የክሌለ the Region to prosper in a fair and
99
በመዯገፌ ብቻ ሳይሆን በማስፇፀምና 9. The government shall have responsibility to
በመገምገም የሚሳተፌበት ሁኔታ ማመቻቸት ensure equal participation of women with
እኩሌ የሚሳተፈበትን ሁኔታ የማመቻቸት and promote the health, welfare, and living
standards of the working population of the
ኃሊፉነት አሇበት፡፡
Region.
0 መንግስት የሰራተኛውን ሕዝብ ጤንነት፣
Article 112
ዯህንነትና የኑሮ ዯረጃ ሇመጠበቅና ሇማሻሻሌ
Social Objectives
ከፌተኛ ጥረት ማዴረግ አሇበት፡፡
1. The government shall provide education,
አንቀጽ )02 health services, clean water, housing, and
social security to all residents of the Region
ማህበራዊ ነክ ዓሊማዎች
based on the capacity of the Federal and
1. የሀገሪቱንና የክሌለ አቅም በፇቀዯ መጠን
Regional governments.
ሁለም የክሌለ ነዋሪዎች የትምህርት፣ የጤና
አገሌግልት፣ የንጹህ ውሃ፣ የመኖሪያና 2. Education shall, in any perspective, be
የማህበራዊ እንዱኖራቸው ያዯርጋሌ፡፡ provided in a manner that is free from any
religious influence, political out look or
2. ትምህርት ከሃይማኖት፣ ከፖሇቲካ
cultural prejudices.
አመሇከቶችና ከባህሊዊ ተጽዕኖዎች ነጻ በሆነ
መንገዴ ይካሄዲሌ፡፡ Article 113
Cultural Objectives
አንቀጽ )03 1. The State Government shall have the duty to
ባህሌ ነክ ዓሊማዎች support, on the basis of equality, the growth
1. የክሌለ መንግስት መሰረታዊ መብቶችና and enrichment of cultures and traditions that
100
የመንግስትና የሁለም የክሌለ ነዋሪዎች government and all residents of the Region.
ግዳታ ነዉ፡፡
3. The State shall have the responsibnility to
3. መግስት እ የክሌለ ነዋሪዎች ወጣቱን care for the young generation, nurture it with
ትውሌዴ የመከከ፣ ተሊ ሥ-ምግር complete ethical values and make unreserved
የማ፣ አካሌም ሆ አዕምሮ ጠክሮ effort with the view to transform the youth
ሊፉት የሚከም፣ ሀገሩ የሚወዴ ሇወገ into responsible, efficient, nation loving,
compatriot-caring, and self-reliant citizen
የሚቆረቆር ቁ ራሱ የሚተማመ ዜጋ
having been strangthend both physically and
ሆ እዱያዴግ ያሊሰሇሰ ጥረት የማዴረግ
mentally.
ኃሊፉነት አሇቸው፡፡
4. The government shall make institutional
4. መንግስት የክሌለን ሕዝብ ባህሌ፣ ቋንቋና
activities with special attention to the equal
ታሪካዊ ቅርሶችን በእኩሌነት ሇማሳዯግና
development and growth of the culture,
ሇማዲበር ሌዩ ትኩረት በመስጠት ተቋማዊ
language, and historical heritage of the people
እንቅስቃሴ ማዯረግ አሇበት፡፡
of the Region.
Article 114
አንቀጽ )04
Human Resource Development And Technological
የሰው ሀብት ሌማት እና የቴክኖልጂ ነክ Objectivies
ዓሊማዎች 1) The Regional Government has a duty to
1 የክሌለ መንግስት ሳይንስና ቴክኖልጂን promote science and technology and to make
የማስፊፊትና በሁለም የክሌለ አካባቢዎች it equitable access in all areas of the Region.
በፌትሀዊነት ተዯራሽ እንዱሆን የማዴረግ ግዳታ 2) The Regional Government shall have the duty
አሇበት፡፡ to promote and develop knowledge, skills and
2 የክሌለ መንግስት የሚቀርቡ ሳይንስና infrastructure equitably for the use of science
and technology.
ቴክኖልጂን ሇመጠቀም የሚያስችሌ ዕዉቀት፣
ክህልትና መሠረተ ሌማት በፌትሀዊነት Article 115
የማዲበርና የማጎሌበት ግዳታ አሇበት፡፡ Environmental Safety Protection Objectives
1. The government shall endeavour to ensure
አንቀጽ )05
that all residents of the Region live in a clean
የአከባቢ ዯህንነት ጥበቃ ዓሊማዎች and healthy environment.
1. መንግስት ሁለም የክሌለ ነዋሪ ንፁህና
2. The design and implementation of
101
ጤናማ አካባቢ እንዱኖረዉ ከፌተኛ ጥረት programmes and projects of development
የማዴረግ ኃሊፉነት አሇበት፡፡ shall not damage or destroy the environment.
2. ማንኛዉም ኢኮኖሚያዊ ሌማት እርምጃ 3. The government shall have the responsibility
የአካባቢዉን ዯህንነት የማያናጋ መሆን of reviewing, overseeing, enforcing,
102
ምርታማነትን በሚያረጋገጥ፤ በተፇጥሮ based on research in a manner that it is inline
ሀብት፣ በሰውና እንስሳት ጤና ሊይ with the protection and conservation of land
ጉዲት በማያስከትለ፤ ከአካባቢ ጥበቃ and other related natural resources, and does
not cause environmental and climate
ጋር ተስማሚ የሆኑ የግብርና
pollution.
ቴክኖልጂዎችንና የግብዓት አቅርቦት
ሥርዓት መከተሌ አሇበት፡፡ 4. The government shall collect, conserve and
improve by research that indigenous plant and
3. ማንኛቸውም በመሬት ሊይ የሚካሄደ
crop varieties for use.
የግብርናና የኢንደስትሪ ሌማት
ፕሮግራሞች እንዱሁም ላልች ሌማቶች
መሬትንና ላልች ተያያዥ የተፇጥሮ
ሀብቶች ጥበቃንና እንክብካቤን
በተከተሇ፣ የአከባቢና አየር ንብረት
ብክሇትን በማያስከትሌና በጥናት ሊይ
በተመሠረተ ሁኔታ መካሄዴ አሇበት፡፡
Article 117
Declaration of State of Emergency
ምዕራፌ አስራ አንዴ 1. Whenever any kind of natural disaster sets in,
ሌዩ ሌዩ ዴንጋጌዎች or epidemic disease endangering public health
occurs as has been laid down under the
አንቀጽ )07
provisions of art 93 sub Article 1 (b) of the
ስሇ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ
Federal Constitution and Article 52 sub
1 የፋዳራለ ሕገ መንግስት አንቀጽ (3 ንዑስ
Article (p) of this Constitution, the
አንቀጽ (1) (ሇ) እና በዚህ ሕገ መንግሥት Administarative council of the region shall
አንቀጽ %2 ንዑስ አንቀፅ 2 (አ) መሠረት declare state of emergency.
ማናቸዉም የተፇጠሮ አዯጋ ሲያጋጥም ወይም
103
የህዝብን ጤንነት አዯጋ ሊይ የሚጥሌ በሽታ 2. Within fifteen days from adoption of decree
ሲከሰት የክሌለ መስተዲዯር ምክር ቤት of state of emergency, the Executive Council
የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አዉጥቶ ተግበራዊ shall notify the Speaker to call the State
Council for extraordinary meeting of the State
ያዯርጋሌ፡፡
Council and submit the decree for approval.
2 የመስተዲዯር ምክር ቤቱ የአስቸኳይ ጊዜ
If not approved by a two-third majority vote
ዴንጋጌ ባወጣበት በአስራ አምስት ቀናት of members of State Council, the decree shall
ዉሰጥ አፇ-ጉባኤው የክሌለን ምክር ቤት be repealed forthwith.
አስቸኳይ ስብሰባ እንዱጠራ ማሳወቅና
3. The state of emergency decree issued by the
የአስቸኳይ ጊዜ ዴንጋጌዉን ሇምክር ቤቱ
Council of the Regional Government shall
በማቅረብ ማስፀዯቅ አሇበት፡፡ ዴንጋጌዉ በምክር
remain in force throughout the regional state
ቤቱ ሁሇት ሶስተኛ ዴምፅ ተቀባይነት ካሊገኝ
only for 6 months, once it was accepted by
ወዱያውኑ ይሻራሌ፡፡ the region council, provided. However, that
3 የመስተዲዯር ምክር ቤት ያወጣዉ የአስቸኳይ such decree may be renewed every four
ጊዜ አዋጅ በክሌለ ምክር ቤት ተቀባይነት ካገኘ months up on the decision of the Regional
ሉቆይ የሚችሇዉ ሇስዴስት ወራት ብቻ Council with a two third majority vote.
ይሆናሌ፡፡ ሆኖም የክሌለ ምክር ቤት በሁሇት 4. The regulations issued and measures taken
ሶስተኛ ዴምፅ ሲወስን የአስቸኳይ ጊዜ both by the Adminisstrative Council of the
ዴንጋጌው በየአራት ወሩ እንዱታዯስ ሇማዴረግ Region and that of the State Council in
ይችሊሌ፡፡ relation to the state of emergency decree may,
in no way, suspend or infringe up on those
4 የመስተዲዯር ምክር ቤትና የክሌለ ምክር ቤት
rights enshrined under the provisions in
በአስቸኳይ ጊዜ ዴንጋጌ ስር የሚያወጣቸዉ
Article 1, Article 15, Article 18, Article 25
ዯንቦችና የሚወስዲቸው እርምጃዎች
sub-Article 1 and Article 39 (1) of this
በማናቸዉም ረገዴ በዚህ ሕገ መንግስት
Constitution.
አንቀፅ 1፣ አንቀጽ 05፣ አንቀፅ 08፣ አንቀጽ
@5 ንዑስ አንቀጽ 1 እና አንቀጽ #9 ንዑስ
አንቀጽ 1 ሊይ የተዯነገጉትን መብቶች
ተግባራዊነት የሚገዴቡ ወይም የሚያግደ
መሆን የሇባቸውም፡፡
104
አንቀጽ )08
ሇ/ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ወቅት የሚወሰደት a) Publicizes within one month the names
እርምጃዎች አስፇሊጊና ተመጣጣኝ of all individuals arrested on accounts
መሆናቸውን፣ የማይጣሱ ሰብአዊ መብቶች of the state of emergency together with
ያሌተጣሱ መሆኑን እና በማናቸውም ረገዴ the reason for their arrest;
ኢ-ሰብአዊ አሇመሆናቸውን መቆጣጠርና
b) Inspects and follows up that no measure
መከታተሌ፤
taken during the state of emergency is
ሏ/ ማናቸዉም የተወሰዯ የአስቸኳይ ጊዜ inhuman;
ዴንጋጌ እርምጃ ኢ-ሰብአዊ መሆኑንና
c) Recommends to the State President or
አስቸኳይ ጊዜ አዋጁን፣ ሰብአዊ መብቶችን እና to the Administrative Council corrective
ሕገ መንግስቱን የጣሰ መሆኑን ሲያምንበት measures if it finds any case of
ርዕሰ መሰተዲዴሩ ወይም የመስተዲዴሩ ምክር inhuman treatment;
ቤት እርምጃውን ወይም አተገባበሩን በአፊጣኝ
d) Ensures the prosecution of the
እንዱያስተካክሌ ሀሳብ መስጠት፤
perpetrators of inhumane acts;
መ/ በአስቸኳይ ጊዜ ዴንጋጌ እርምጃዎች ኢ-
105
ሰብአዊ ዴርጊት የፇፀሙ ሇፌርዴ እንዱቀርቡ e) Submits its views to the State Council
ማዴረግና መብታቸው አሊግባብ የተጣሰባቸው on request to extend the duration of the
ማመቻቸት፣
Article 119
አንቀጽ )09
Establishment, the Defense Attorney
ስሇተከሊካይ ጠበቃ ተቋም መቋቋም
106
በጀት በቀጥታ ሇምክር ቤቱ አቀርቦ 3. The Auditor General shall submit the budget
ያስጸዴቃሌ፣ ያስተዲዴራሌ፡፡ of the office directly to the Council for
approval and administer it.
4. የክሌለ ዋና ኦዱተር ዝርዝር ስሌጣንና
ተግባር በሕግ ይወሰናሌ፡፡ 4. The power and functions of the Auditor
General shall be determined by law.
5. የክሌለ ዋና ኦዱተር ተጠሪነቱ ሇክሌለ
ምክር ቤት ይሆናሌ፡፡ 5. The Auditor General of the State shall be
accountable to the State Council.
አንቀጽ )@1
Article 121
ሕገ መንግስት ስሇማሻሻሌ
Amendment of the Constitution
1. The system of amending the Constitution
1. ሕገ መንግስቱን የማሻሻሌ ስርዓት የሕገ
begins from the initiation of amending the
መንግስት ማሻሻያ ሐሳብን ከማመንጨት constitution. If a constitutional amendment
ይጀምራሌ፡፡ አንዴ የሕገ መንግስት ማሻሻያ proposal is approved by a two-third majority
ሃሳብ በክሌሌ ምክር ቤት በሁሇት ሶስተኛ vote of the State Council or by a one-third
ዴምፅ ወይም በክሌለ ከሚገኙት የዞን ምክር majority vote of the zonal councils in the
ቤቶች ዉስጥ አንዴ ሶስተኛው በአብሊጫ State, it shall be submitted to the people of
ዴምጽ የዯገፇው ከሆነ ሇዉይይትና ሇዉሳኔ the State and to those concerned for the
107
፡ provisions of Chapters Two and Three of the
Federal Constitution are amended. This
3. የዚህ ሕገ መንግሥት ምዕራፌ ሁሇት እና
amendment shall be ratified in accordance
ሶስት ዴንጋጌዎች የሚሻሻለት የፇዯራለ
with sub-Article 4 of this Article.
ሕገ መንግሥት ምዕራፌ ሁሇት እና ሶስት
ዴንጋጌዎች ሲሻሻለ ብቻ ይሆናሌ፡፡ ይህ 4. The provisions of the Constitution other than
108
መንግስት እንዯተሾሙ ይቆጠራሌ፡፡
109