Джэймз Фэнімар Купэр
Джэймз Фэнімар Купэр | |
James Fenimore Cooper | |
![]() фатаздымак Мэт’ю Брэдзі (1850) | |
Асабістыя зьвесткі | |
---|---|
Нарадзіўся | 15 верасьня 1789 Бэрлінгтан, Нью Джэрзі, ЗША |
Памёр | 14 верасьня 1851 (61 год) Купэрстаўн, Нью Ёрк, ЗША |
Пахаваны | |
Бацькі | Ўільям Купэр[d] |
Сужэнец | Сьюзэн Аўгуста Дэлансі[d] |
Дзеці | С’юзэн Фэнімар Купэр[d], Пол Фэнімар Купэр[d][2] і Charlotte Fenimore Cooper[d] |
Літаратурная дзейнасьць | |
Род дзейнасьці | пісьменьнік, гісторык, марак |
Гады творчасьці | з 1820 |
Кірунак | рамантызм |
Жанр | гістарычная проза |
Мова | ангельская мова[3][4] |
Значныя творы | Апошні з магіканаў |
Подпіс | ![]() |
Джэймз Фэнімар Купэр (па-ангельску: James Fenimore Cooper; 15 верасьня 1789, Бэрлінгтан, Нью Джэрзі — 14 верасьня 1851, Купэрстаўн, Нью Ёрк) — амэрыканскі пісьменьнік-рамантыст. Стварыў шэраг гістарычных раманаў пра амэрыканскіх індзейцаў і раньняе засяленьне Амэрыкі, найбольш вядомыя зь якіх — сэрыя «Прыгоды Скураной Панчохі».
Жыцьцяпіс
[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]Джэймз Фэнімар Купэр нарадзіўся ў сям’і судзьдзі Ўільяма Купэра і Элізабэт (Фэнімар) Купэр адзінаццатым з 12 дзяцей, большасьць зь якіх не дажылі да сталеньня. Продкі Купэраў пераехалі ў Новы сьвет з Ангельшчыны ў 1679 року.
У 1790 року сям’я перасялілася ў грамаду Купэрстаўну (Нью Ёрк), заснаваную на выкупленай ягоным бацькам тэрыторыі. Тут Ўільям Купэр збудаваў на беразе возера Атсыга дом, а ў 1799 скончылася будаўніцтва сядзібы.
У 13-гадовым веку Джэймз паступіў у Ельскі ўнівэрсытэт, аднак выключаны на трэцім курсе і ў 1806 року уладкаваўся мараком на гандлёвы карабель «Стэрлінг». 1 студзеня 1808 Купэр паступіў на службу мічманам у вайскова-марскі флёт ЗША.
У 20-гадовым веку Купэр атрымаў спадчыну ад бацькі. 1 студзеня 1811 року ён ажаніўся з С’юзэн Аўгустай дэ Лансі, прадстаўніцай лаялісцкай да Вялікабрытаніі сям’і. У шлюбе яны мелі сямёх дзяцей, пяцёра зь якіх перажылі дзяцінства.
У 1826 Джэймз Фэнімар Купэр зь сям’ёй пераехаў у Эўропу ў пошуках збыту сваіх твораў і лепшай адукацыі для дзяцей. У Парыжы ён пазнаёміўся з мастаком Сэм’юэлам Морзэ і генэралам Жыльбэрам дэ Ляфаетам.
У 1833 Купэры вярнуліся ў ЗША. Праз 16 гадоў адсутнасьці ён аднавіў сямейную сядзібу на возеры Атсыга. Тут Джэймз Фэнімар правёў апошнія гады жыцьця і сканаў за дзень да свайго 62-годзьдзя. Пахаваны на Эпіскапальных могілках Купэрстаўну побач з бацькам і жонкай, якая перажыла яго на некалькі месяцаў.
Творчасьць
[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]Спадчына
[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]Джэймз Фэнімар Купэр стаў адным з найпапулярнейшых пісьменьнікаў ЗША XIX стагодзьдзя, чые творы заслужылі прызнаньне па ўсім сьвеце. Адным зь першых пісьменьнік уключыў у свае кнігі афрыканскіх, афраамэрыканскіх і індзейскіх дзеючых асобаў. А ў цыклі «Прыгоды Скураной Панчохі» індзейцы адыгрываюць галоўныя ролі. Аднак ён апісвае іх з розных бакоў, як у «Апошнім з магіканаў», дзе Магуа пазбаўлены амаль любой станоўчай якасьці, а Чынгачгук, апошні правадыр магіканаў, адлюстраваны годным, адважным і гераічным.
У 1940 року выпушчаная марка ЗША з выявай Дж. Ф. Купэра.
У 2013 ягонае імя ўведзенае ў нью-ёрскую Залю славы вялікіх амэрыканцаў.
Творы
[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]Вонкавыя спасылкі
[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]Гэта — накід артыкула. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, пашырыўшы яго. |