Omega
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Omega_uc_lc.svg/220px-Omega_uc_lc.svg.png)
Omega (majiskil Ω, miniskil ω; nan grèk (el) ωμέγα) se 24yèm ak dènye lèt Alfabè grèk la, anvan psi.
Karakteristik
[modifye | modifye kòd]Itilizasyon
[modifye | modifye kòd]Nan Ansyen grèk, lèt omega a reprezante awondi vwayèl mi-ouvè dèyè long /ɔː/. Nan grèk modèn, li reprezante menm fonèm ak lèt omikwon an, sa vle di awondi vwayèl dèyè mitan-fèmen brèf /ɔ / .
Nan sistèm nimerasyon grèk la, omega se 800; pa egzanp (grc) ωʹ reprezante nimewo 800.
Itilize kòm yon senbòl
[modifye | modifye kòd]Nan tan kontanporen, tankou pifò lòt lèt grèk, omega yo pafwa itilize deyò kontèks alfabetik grèk li yo nan syans yo. Lèt majiskil Ω sèvi pa egzanp kòm yon senbòl pou ohm, inite rezistans elektrik.
Miniskil la, ki endike , ki itilize nan matematik nan kad teyori ansanm nan Cantor, reprezante premye nonb òdinèl transfini (gade atik la nimewo transfini).
Non
[modifye | modifye kòd]Tèm "omega" (nan grèk (grc) ὦ μέγα, "gwo o", "long o") te envante nan Mwayennaj la pou fè distenksyon ant lèt omicron ("ti o". », "kout o"). Anvan sa, lèt la tou senpleman rele "ὦ", "ỗ". Menm jan ak non pifò lòt lèt yo, "ỗ" pa vle di anyen an patikilye nan grèk (mo ὦ sepandan egziste, konjonktif εἰμί "Mwen se" oswa patikil ki akonpaye vokatif la). Yo kwè ke orijinal lèt Fenisyen non an, 'eyn', vle di "je".
Nan grèk modèn, lèt la rele (el) ωμέγα (ôméga), pwononse /ɔ.mé.ɣa/. Nan ansyen grèk, (el) ὦ (ỗ) ta pwobableman pwononse /ˈɔːˌ/ nan dyalèk grenye an.
Diakritik
[modifye | modifye kòd]Nan òtograf politonik ansyen grèk la, omega, tankou lòt vwayèl, ka dyakrite:
- aksan egi: (grc) Ώ, (grc) ώ
- aksan grav: (grc) ὼ
- aksan sikonlèks: (grc) ῶ
- espri brut: (grc) Ὡ, (grc) ὡ
- espri dou: (grc) Ὠ, (grc) ὠ
- iota abònman: (grc) ῼ, (grc) ῳ
Konbinezon siy sa yo posib: {{lang|grc|ὢ, ὣ, ὤ, ὥ, ὦ, ὧ, ᾠ, ᾡ, ᾢ, ᾣ, ᾤ, ᾥ, ᾦ, ᾧ, ῲ, ῷ}, ῷ}, .
Istwa
[modifye | modifye kòd]Orijin
[modifye | modifye kòd]Lèt omega a soti nan yon lèt Alfabè Fenisyen, , eyn. Petèt sa a soti nan Alfabè Pwoto-Sinayitik la, yon ekriti ki te itilize nan Sinayi plis pase 3 500 ane de sa, li menm pwobableman sòti nan sèten Yoglif peyi Lejip ; yeroglif sou ki lèt Fenisyen an baze ta vle di "je". Alfabèt Fenisyen an rive nan yon fòm plis oswa mwens estanda alantou XIe syèk av. J.-K.. Eyn a se yon konsòn (alfabè Fenisyen an se yon abjad ki pa note vwayèl) petèt ki koresponn ak son [ʕ].
Lèt ki koresponn ak Alfabè Sid Arabi la se , ayn, ki koresponn ak lèt ዐ, ä pharyngal, nan [[Alfasilabè Geez la] ]. Nan alfabè semitik yo, lèt Fenisyen an mennen nan siryak la ʿĒ, nan ebre ע, nan Arameyen 𐡏, nan Arab ﻉ ak Berber ⵄ.
alfabè akayik
[modifye | modifye kòd]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/NAMA_Alphabet_grec.jpg/220px-NAMA_Alphabet_grec.jpg)
Alfabè grèk la soti dirèkteman nan alfabè fenisyen an. Sepandan, dènye lèt li yo (phi, chi, psi ak omega) se kreyasyon lokal ki note son ki pa prezan oswa ki pa enpòtan nan Fenisyen . Si 16yèm alfabè fenisyen an, eyn, note konsòn [ʕ], li re-entèprete an grèk pou transkri vwayèl [o] la.
Lang grèk akayik la gen twa fonèm distenk pou “o”: yon mid-close vwayèl devan vwayèl long /{{API|ɔː} }/ (ekri klasik “Ω”), yon vwayèl mitan-fèmen vwayèl dèyè long /oː/ (ekri klasik “ΟΥ") ak yon kout vwayèl dèyè mitan-fèmen /o/ (ekri klasik "Ο"). Tou depan de dyalèk la, omikwon an itilize pou note kèk nan son sa yo. Pa egzanp, nan Atèn anvan 403 BC. BC, “Ο” yo itilize pou twa son yo /o, oː, ɔː/: fraz “(grc) Ἔδοξεν τῇ Βουλῇ καὶ τ' ῷ Δήμῳ" ("Li te kontan Konsèy la ak Pèp la") anjeneral ekri "(grc) Εδο χσεν τει Β' ολει και τοι Δεμοι” sou enskripsyon Demokrasi Atèn lan[1].
Lèt omega (Ω), ki vle di yon son [ɔː] long demi-louvri, te envante nan vil Iyonyen yo nan Azi Minè, kèk tan anvan 600 BC. Li se kreye pa kraze sèk la nan omikwon an (Ο), okòmansman sou bò li yo. Lèt la dwate epi bor li yo koube deyò (,
,
,
)[2]. Vil Dorian Cnidus ansanm ak kèk zile nan Lanmè Eje a (Paros, Thasos ak Milos), te chwazi inovasyon opoze a: yon sèk. kase pou /o/ kout ak yon sèk fèmen pou /o/long [3].
Evolisyon
[modifye | modifye kòd]Fòm aktyèl la nan lèt la soti nan alfabè yo te itilize nan Ionia, ki te piti piti adopte pa rès la nan ansyen mond grèk la (Atèn te pase yon dekrè fòmèl pou adopsyon ofisyèl li nan 403 BC). C.; itilizasyon li komen nan vil grèk anvan mitan IVe syèk av. J.-K.). Lèt omega a pran fòm aktyèl li ak 24yèm pozisyon alfabè a, apre psi.
Alfabè grèk la rete ekri monokameral pou yon bon bout tan. ti fòm soti nan osyal grèk la, yon òtograf patikilye ki te kreye apati lèt majiskil la ak kursif women an ozalantou IIIe syèk epi yo adapte. ekri ak yon plim, epi yo te kreye alantou IXe syèk.
Fòm omega miniskil modèn la soti nan fòm uncial , ki te devlope apati yon premye plati lèt la,
, Lè sa a, koube bor yo[4].
Pandan Renesans la, enprimant yo te adopte fòm miniskil pou Polis miniskil, epi yo te modelize lèt majuskil sou fòm ansyen enskripsyon yo, ki mennen grèk yo vin bikameral.
-
Grek epigrafik Omega
-
Omega Greek kapital modèn
-
Eskripsyon uncial
-
Vantyan kursif
-
Varante miniskil
-
Omega Greek miniskil modèn
Derive
[modifye | modifye kòd]Nan Alfabè sirilik la, omega a bay twa lèt akayik, yo pa itilize e yo abandone definitivman pandan refòm alfabè Ris la an 1917:
- Omega (majuskil Ѡ, miniskil ѡ); lang slav yo ki gen yon sèl son /o/, se senbòl sa a sitou itilize pou reprezante nimewo 800 la. Li parèt tou pou rezon dekoratif nan maniskri.
- Omega long (majuskil Ꙍ, miniskil ꙍ)
- Omega wonn (majuskil Ѻ, miniskil ѻ)
Nan Alfabè kopt la, lèt la mennen nan lèt ō, Ⲱ.
Omega laten se yon vèsyon adapte omega grèk la, ki te adopte nan revizyon Alfabè referans Afriken an an 1982. Li pa itilize anpil.
-
Omega sirilik
-
Oega wonn sirilik
-
Ō copte
-
Omega laten
Kodaj
[modifye | modifye kòd]- Lèt majiskil Ω gen kodaj sa yo:
- Unikod: U+03A9
- HTML antite: Ω
- TeX: \Omega;
- DOS grèk: 150
- DOS Greek-2: 212
- Windows-1253: 216
- Miniskil ω a gen kodaj sa yo:
- Unicode: U+03C9
- HTML antite: ω
- TeX: \omega;
- DOS grèk: 175
- DOS Greek-2: 246
- Windows-1253: 248
Anplis de karaktè sa yo ak vèsyon dyakritik yo, estanda Unicode defini tou Ω, senbòl ohm (U+2126), ak ℧, senbòl ohm ki tonbe (U+2127)[5] . Tablo sa a bay lis diferan karaktè Unicode lè l sèvi avèk omega:
Karaktè | Reprezantasyon | Kode | Blòk Unicode | Non Unicode |
---|---|---|---|---|
ω | Modèl:UniCar | U+03C9
|
grèk ak kopt[6] | grèk ti lèt omega |
& #x038F; | Modèl:UniCar | U+038F
|
grèk ak kopt | grèk lèt majiskil omega aksan |
Ω | Modèl:UniCar | U+03A9
|
grèk ak kopt | grèk lèt majiskil omega |
ώ | Modèl:UniCar | U+03CE
|
grèk ak kopt | grèk lèt miniskil omega aksan |
ὠ | Modèl:UniCar | U+1F60
|
Grèk pwolonje[7] | grèk lèt miniskil omega lespri dous |
ὡ | Modèl:UniCar | U+1F61
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt Omega Rough Spirit |
ὢ | Modèl:UniCar | U+1F62
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega lespri dou ak aksan grav |
ὣ | Modèl:UniCar | U+1F63
|
Pwolonje grèk | Grek ti lèt omega lespri piman bouk ak aksan grav |
ὤ | Modèl:UniCar | U+1F64
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega lespri mou ak aksan egi |
ὥ | Modèl:UniCar | U+1F65
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega lespri piman bouk ak aksan egi |
ὦ | Modèl:UniCar | U+1F66
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt Omega lespri mou ak sikonflexes |
ὧ | Modèl:UniCar | U+1F67
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega rough and circumflex spirit |
Ὠ | Modèl:UniCar | U+1F68
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri dous |
Ὡ | Modèl:UniCar | U+1F69
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri piman bouk |
Ὢ | Modèl:UniCar | U+1F6A
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri mou ak aksan grav |
Ὣ | Modèl:UniCar | U+1F6B
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri piman bouk ak aksan grav |
Ὤ | Modèl:UniCar | U+1F6C
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri mou ak aksan egi |
Ὥ | Modèl:UniCar | U+1F6D
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri piman bouk ak aksan egi |
Ὦ | Modèl:UniCar | U+1F6E
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri mou ak sikonflexes |
Ὧ | Modèl:UniCar | U+1F6F
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri ki graj ak sikonflès |
ὼ | Modèl:UniCar | U+1F7C
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega ak aksan grav |
ώ | Modèl:UniCar | U+1F7D
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega ak aksan egi |
ᾠ | Modèl:UniCar | U+1FA0
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega dous lespri iota abònman |
ᾡ | Modèl:UniCar | U+1FA1
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega piman bouk lespri iota abònman |
ᾢ | Modèl:UniCar | U+1FA2
|
Pwolonje grèk | Grek ti lèt omega lespri dou aksan serye ak iota souskri |
ᾣ | Modèl:UniCar | U+1FA3
|
Pwolonje grèk | Greek ti lèt omega piman bouk lespri aksan serye ak iota abònman |
ᾤ | Modèl:UniCar | U+1FA4
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega lespri mou aksan egi ak iota souskri |
ᾥ | Modèl:UniCar | U+1FA5
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega lespri grosye aksan egi ak iota abònman |
ᾦ | Modèl:UniCar | U+1FA6
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega dous lespri sikonks ak iota abònman |
ᾧ | Modèl:UniCar | U+1FA7
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega malonnèt lespri sikonks ak iota abònman |
ᾨ | Modèl:UniCar | U+1FA8
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega dous lespri iota souskri |
ᾩ | Modèl:UniCar | U+1FA9
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega piman bouk lespri iota abònman |
ᾪ | Modèl:UniCar | U+1FAA
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri mou aksan grav ak iota souskri |
ᾫ | Modèl:UniCar | U+1FAB
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega piman bouk lespri aksan serye ak iota abònman |
ᾬ | Modèl:UniCar | U+1FAC
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega mou ak aksan egi ak iota souskri |
ᾭ | Modèl:UniCar | U+1FAD
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega lespri piman bouk aksan egi ak iota souskri |
ᾮ | Modèl:UniCar | U+1FAE
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega dous lespri sikonks ak iota abònman |
ᾯ | Modèl:UniCar | U+1FAF
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega malonnèt lespri sikonflexes ak iota abònman |
ῲ | Modèl:UniCar | U+1FF2
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega grav aksan iota souskri |
ῳ | Modèl:UniCar | U+1FF3
|
Pwolonje grèk | grèk lèt miniskil omega iota souskri |
ῴ | Modèl:UniCar | U+1FF4
|
Pwolonje grèk | Grek ti lèt omega aksan egi iota souskri |
ῶ | Modèl:UniCar | U+1FF6
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega sikonflexes |
ῷ | Modèl:UniCar | U+1FF7
|
Pwolonje grèk | grèk ti lèt omega circumflex iota abònman |
Ὼ | Modèl:UniCar | U+1FFA
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega grav aksan iota souskri |
Ώ | Modèl:UniCar | U+1FFB
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega iota souskri |
ῼ | Modèl:UniCar | U+1FFC
|
Pwolonje grèk | grèk lèt majiskil omega aksan egi iota souskri |
𝛀 | Modèl:UniCar | U+1D6C0
|
Senbòl matematik alfanumerik[8] | Omega lèt majiskil matematik fonse |
𝛚 | Modèl:UniCar | U+1D6DA
|
Senbòl alfanumerik matematik | Ti matematik gra omega |
𝛺 | Modèl:UniCar | U+1D6FA
|
Senbòl alfanumerik matematik | Omega lèt majiskil matematik italik |
𝜔 | Modèl:UniCar | U+1D714
|
Senbòl alfanumerik matematik | Miniskil matematik italik omega |
𝜴 | Modèl:UniCar | U+1D734
|
Senbòl alfanumerik matematik | Matematik kapital italik fonse omega |
𝝎 | Modèl:UniCar | U+1D74E
|
Senbòl alfanumerik matematik | Miniskil matematik italik fonse omega |
𝝮 | Modèl:UniCar | U+1D76E
|
Senbòl alfanumerik matematik | Omega fonse sans serif matematik lèt majiskil |
𝞈 | Modèl:UniCar | U+1D788
|
Senbòl alfanumerik matematik | Matematik fonse sans serif omega miniskil |
𝞨 | Modèl:UniCar | U+1D7A8
|
Senbòl alfanumerik matematik | Matematik majiskil fonse italik sans serif omega |
𝟂 | Modèl:UniCar | U+1D7C2
|
Alfanumerik senbòl matematik | Miniskil matematik fonse italik sans serif omega |
Ki gen rapò
[modifye | modifye kòd]Bibliyografi
[modifye | modifye kòd]- (en) Lilian Hamilton Jeffery, The Local Scripts of Archaic Greece, Oxford, Clarendon,
Referans
[modifye | modifye kòd]- ↑ Jeffery 1961, p. 66.
- ↑ (en) « Browse by letter form », Poinikastas
- ↑ Jeffery 1961, p. 37ff.
- ↑ (en) Edward M. Thompson, Introduction to Greek and Latin paleography, Oxford, Clarendon, , p. 144
- ↑ [PDF] « Symboles de type lettre », Unicode
- ↑ [PDF] « Grec et copte », Unicode
- ↑ [PDF] « Grec étendu », Unicode
- ↑ [PDF] « Symboles mathématiques alphanumériques », Unicode