Ամառային օլիմպիական խաղեր 1976
Ամառային օլիմպիական խաղեր 1976 | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
Տեսակ | Ամառային օլիմպիական խաղեր |
Երկիր | ![]() |
Բացում | հուլիսի 17, 1976 |
Ջահակիր | Ստեֆան Պրեֆոնտեն |
Երդվեց | Պիեռ Սեն-Ժան և Մորիս Ֆոժե |
Բացեց | Եղիսաբեթ II |
Փակում | օգոստոսի 1, 1976 |
Մարզադաշտ | Օլիմպիական մարզադաշտ և Մոնրեալ |
Նախորդ | Ամառային օլիմպիական խաղեր 1972 |
Հաջորդ | Ամառային օլիմպիական խաղեր 1980 |
Կայք | olympics.com/en/olympic-games/montreal-1976(անգլ.) |
![]() |
XXI ամառային Օլիմպիական խաղերն անցկացվել են Մոնրեալում՝ Քվեբեկ նահանգի ամենամեծ քաղաքում (Կանադա) 1976 թվականի հուլիսի 17-ից օգոստոսի 1-ը։
Մոնրեալը իրավունք ստացավ Օլիմպիական խաղեր անցկացնել ՄՕԿ-ի 69-րդ նստաշրջանում 1970 թվականին՝ շրջանցելով մրցակիցներին՝ Մոսկվային և Լոս Անջելեսին, որոնք անցկացրին հաջորդ երկու խաղերը։ Սրանք միակ ամառային Օլիմպիական խաղերն են, որոնք անցկացվել են Կանադայում, իսկ Մոնրեալը երկրորդ ֆրանսախոս քաղաքն է, որը հյուրընկալել է ամառային խաղերը Փարիզից հետո։
Անցկացման վայրի ընտրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Առաջին անգամ Մոսկվայում օլիմպիական խաղեր անցկացնելու գաղափարը ծագել է 1969 թվականի ապրիլին ԽՍՀՄ մարզական կոմիտեի նախագահ Ս.Պ. Պավլովի մոտ և աջակցության է արժանացել խորհրդային կառավարության կողմից։ 1976 թվականի Օլիմպիական խաղերի անցկացման իրավունքին հավակնում էին Լոս Անջելեսը, Մոսկվան և Մոնրեալը։ Թե որտեղ են անցկացվելու խաղերը, որոշել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն, որի նիստը տեղի է ունեցել 1970 թվականի մայիսի 12-ին Ամստերդամում։
Ֆավորիտներ էին համարվում Մոսկվան և Լոս Անջելեսը[1][2]։ Նույնիսկ Մոնրեալի քաղաքապետ Ժան Դրապոն խոստովանել էր, որ Մոնրեալը քիչ շանսեր ունի Մոսկվայի դեմ[3]։ Եվ իսկապես, առաջին փուլում Մոսկվան առաջատարն էր՝ 28 կողմ, ընդդեմ Մոնրեալին կողմ 25 և Լոս Անջելեսին կողմ 17 ձայների, սակայն դա չէր ապահովում պահանջվող մեծամասնությունը։
ԽՍՀՄ-ում այնքան վստահ էին հաղթանակի մեջ, որ վերջնական որոշման հրապարակումից երկու ժամ առաջ ժամանակից շուտ ՏԱՍՍ-ի միջոցով հայտարարություն էին տարածել։ Սակայն շուտով այն հետ կանչվեց[4]։ Երկրորդ ռաունդին Լոս Անջելեսը չմասնակցեց, և օլիմպիական կոմիտեի գրեթե բոլոր անդամները, ովքեր քվեարկեցին նրա օգտին, իրենց ձայնը տվեցին Մոնրեալին, որը ստացավ 41 ձայն՝ Մոսկվայի նույն 28-ի դիմաց, մեկ ձայն հաշվի չառնվեց։
Արդյունքների հրապարակումից հետո ՏԱՍՍ-ի միջոցով տարածված խորհրդային կողմի հայտարարությունը նշում էր, որ Մոնրեալի ընտրությունը հակասում է տրամաբանությանը և առողջ բանականությանը, որ դա հարված է օլիմպիական շարժմանը և նրա գաղափարներին, և որ կոմիտեի անդամներն առաջնորդվում էին անձնական քաղաքական համակրանքներով և հակակրանքներով, այլ ոչ թե օլիմպիական շարժման ընդլայնման և ամրապնդման սկզբունքներով[5][6]։ Լոս Անջելեսի քաղաքապետը հայտարարել է, որ իրենք սառը պատերազմի զոհ են դարձել, որ կոմիտեն ակնհայտորեն չի ցանկացել ընդունել այս կամ այն կողմը ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի միջև և ընտրել է խնդրի լուծման ամենապարզ ճանապարհը[7]։ Այսպիսով, կանադական քաղաքի ընտրությունը կատարվել է գերտերությունների միջև տարաձայնությունների արդյունքում բացասական արձագանք առաջացնելու մտավախությունների պատճառով։ Այս մտահոգությունները հաստատվեցին հետագա օլիմպիադաների ընթացքում, Մոսկվայում և Լոս Անջելեսում խաղերը բոյկոտվեցին համապատասխանաբար արևմտյան երկրների և սոցիալիստական ճամբարի պետությունների կողմից։
Մասնակից երկրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/1976_Summer_Olympic_games_countries.png/220px-1976_Summer_Olympic_games_countries.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/1976_Summer_olympics_team_numbers.gif/220px-1976_Summer_olympics_team_numbers.gif)
Ավստրալիա
Ավստրիա
Անդորրա
Արգենտինա
Բահամներ
Բարբադոս
Բելիզ
Բելգիա
Բերմուդա
Բուլղարիա
Բոլիվիա
Բրազիլիա
Միացյալ Թագավորություն
Հունգարիա
Վենեսուելա
- Ամերիկյան Վիրջինյան Կղզիներ
Արևելյան Գերմանիա
Հոնկոնգ
Հունաստան
Դանիա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Իսրայել
Հնդկաստան
Ինդոնեզիա
Իրան
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իտալիա
Կամպուչիա
Կանադա
Հյուսիսային Կորեա
Կոլումբիա
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Քուվեյթ
Լիխտենշտայն
Լյուքսեմբուրգ
Մալայզիա
Մեքսիկա
Մոնղոլիա
Նիդերլանդներ
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Պակիստան
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պերու
Լեհաստան
Պորտուգալիա
Հարավային Կորեա
Ռումինիա
Սան Մարինո
Սաուդյան Արաբիա
Սենեգալ
ԽՍՀՄ
Սուրինամ
ԱՄՆ
Թաիլանդ
Թուրքիա
Ուրուգվայ
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆրանսիա
Արևմտյան Գերմանիա
Չեխոսլովակիա
Չիլի
Շվեյցարիա
Շվեդիա
Էկվադոր
Հարավսլավիա
Ճամայկա
Ճապոնիա
Բոյկոտ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Օլիմպիական խաղերը բոյկոտել են աֆրիկյան երկրները՝ բողոքելով Նոր Զելանդիայում հարավաֆրիկյան և նորզելանդական ռեգբիի հավաքականի վերջին հանդիպման դեմ[8][9]։
Ալժիր
- Վերին Վոլտայի Հանրապետություն
Եգիպտոս
Գաբոն
Գայանա
Գամբիա
Գանա
- Զաիր
Զամբիա
Իրաք
Կամերուն
Քենիա
Լեսոթո
Լիբանան
Մադագասկար
Մալավի
Մալի
Մարոկկո
Նիգեր
Նիգերիա
Էսվատինի
Սուդան
Տանզանիա
Տոգո
Թունիս
Ուգանդա
Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն
Չադ
Եթովպիա
Զաիրը Օլիմպիադային չի մասնակցել ոչ թե քաղաքական, այլ ֆինանսական պատճառներով։
Մրցանակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/MontrealOlympicTowerAndBiodome2.jpg/320px-MontrealOlympicTowerAndBiodome2.jpg)
Մոնրեալի Օլիմպիադան հաղթանակ էր սոցիալիստական երկրների համար, ամենամեծ թվով ոսկե մեդալ ունեցող տասնյակ պետություններից յոթը սոցիալական բլոկից էին, իսկ առաջին երկու տեղերը գրավեցին ԽՍՀՄ-ը և ԳԴՀ-ը, Վերջինս 4 անգամ առաջ անցավ իր արևմտյան հարևանից։ Հատկանշական է, որ տանտերերը՝ կանադացիները, ոչ մի ոսկե մեդալ չեն նվաճել։
Տեղ | Երկիր | Ոսկե | Արծաթե | Բրոնզե | Ընդհանուր |
1 | ![]() |
49 | 41 | 35 | 125 |
2 | ![]() |
40 | 25 | 25 | 90 |
3 | ![]() |
34 | 35 | 25 | 94 |
4 | ![]() |
10 | 12 | 17 | 39 |
5 | ![]() |
9 | 6 | 10 | 25 |
6 | ![]() |
7 | 6 | 13 | 26 |
7 | ![]() |
6 | 9 | 7 | 22 |
8 | ![]() |
6 | 4 | 3 | 13 |
9 | ![]() |
4 | 9 | 14 | 27 |
10 | ![]() |
4 | 5 | 13 | 22 |
Փաստեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/MontrealOlympicTowerAndBiodome1.jpg/320px-MontrealOlympicTowerAndBiodome1.jpg)
- Օլիմպիական կրակի էստաֆետը Եվրոպայից Ամերիկա փոխանցելու համար բոցի էներգիայի մի մասը կլանել է սենսորը, այն վերածել է ռադիոազդանշանի, որը արբանյակի միջոցով ուղարկվել է Օտտավա[10][11], որտեղ նախաձեռնել է լազերային ճառագայթի օգնությամբ նոր ջահի վառումը, և էստաֆետը շարունակվել է[12][13]։
- Օլիմպիադան բացել է Եղիսաբեթ Երկրորդ թագուհին՝ որպես Կանադայի ղեկավար, ընդ որում՝ ամբողջ թագավորական ընտանիքը ներկա է եղել բացման արարողությանը։
- Արքայադուստր Աննան՝ Եղիսաբեթ II-ի դուստրը, այս Օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել ձիասպորտի մրցումներում։
- Օլիմպիական մարզադաշտի աշտարակը աշխարհի ամենաբարձր թեք կառույցն է։
- Կանադան այս Օլիմպիադայում ոչ մի ոսկե մեդալ չի նվաճել (5 արծաթե և 6 բրոնզե)։ Սա առաջին և միակ դեպքն էր, երբ մրցաշարի տանտերերը չեն ստացել գլխավոր մրցանակները[14]։
- Մոնրեալի Օլիմպիադան մինչև 2008 թվականի Պեկինի Օլիմպիական խաղերի անցկացումը ամենաթանկն էր պատմության մեջ. այն արժեր 5 մլրդ դոլար (ինչը 2006 թվականի 20 մլրդ-ին համարժեք է)։ Օլիմպիական պարտքերի դիմաց քաղաքը վճարել է մինչև 2006 թվականը։
- Խորհրդային Միության հնգամարտի հավաքականի անդամ Բորիս Օնիշչենկոն որակազրկվել է այն բանից հետո, երբ պարզվել է, որ նրա սուսերում ներկառուցված է սարք, որը թույլ է տալիս հակառակորդի խոցումը գրանցել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ խոցում չի եղել։ Այդ պատճառով ժամանակակից հնգամարտի ամբողջ խորհրդային հավաքականը որակազրկվել է։
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Кулешов А. П. Ступени Монреаля. — М.: Физкультура и спорт, 1977. — 71 с.
- Год олимпийский 76. [Фотоальбом] / Сост. А. А. Добров. — М.: Физкультура и спорт, 1977. — 239 с.
Օլիմպիադան ֆիլատելիայում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ԽՍՀՄ փոստային նամականիշ, 1976 թվական
-
Ըմբշամարտ
-
Սկավառակի նետում
-
ԽՍՀՄ փոստային բլոկ, 1976 թվական, XXI ամառային Օլիմպիական խաղեր
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Olympic Body To Select Sites For Next Games». Reading Eagle — May 10, 1970
- ↑ «Olympics Go To Montreal». The Victoria Advocate — May 13, 1970
- ↑ «B.C. reps optimistic of chance for Games». The Phoenix — May 9, 1970
- ↑ «1976 Winter Olympics to Denver. Montreal Captures Summer». St. Joseph Gazette — May 13, 1970
- ↑ «Moscow Raps Summer Pics». The Palm Beach Post — May 13, 1970
- ↑ «Loss of Olympic Games Bitter Blow To Moscow». The Morning Record — May 13, 1970
- ↑ «Montreal Gets '76 Olympics», The Milwaukee Journal — May 13, 1970
- ↑ «XXI Летние Олимпийские игры 1976 года. Монреаль». Արխիվացված օրիգինալից 2010 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 10-ին.
- ↑ «Olympic Review. Africa and the XXIst Olympiad» (PDF). // IOC. 1976. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 9-ին. Վերցված է 2006 թ․ ապրիլի 3-ին.
- ↑ «Из истории олимпиад. «Скромная» дороговизна Монреаля». Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
- ↑ «Эстафета огня — рекорды, факты, курьёзы». Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
- ↑ «Эстафета разных лет». Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
- ↑ «Невероятные приключения олимпийского огня». Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
- ↑ «Монреаль — 1976». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 21-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 10-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «Страница Олимпиады». Официальный сайт МОК (անգլերեն).
- The 1976 Montreal / Innsbruck Olympic Film - Part 1 | Olympic History
- The 1976 Montreal / Innsbruck Olympic Film - Part 2 | Olympic History
- Montreal 1976 Official Olympic Film - Part 2 | Olympic History
- Montreal 1976 Official Olympic Film - Part 3 | Olympic History
- Montreal 1976 Official Olympic Film - Part 4 | Olympic History
- Montreal 1976 Official Olympic Film - Part 5 | Olympic History
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ամառային օլիմպիական խաղեր 1976» հոդվածին։ |
|