Aleksandr Ptuszko
Prawdziwe imię i nazwisko |
Aleksandr Łukicz Ptuszko |
---|---|
Data urodzenia | |
Data śmierci | |
Zawód |
reżyser, scenarzysta, animator |
Lata aktywności |
1927–1972 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Aleksandr Łukicz Ptuszko (ros. Алекса́ндр Луки́ч Пту́шко, ur. 19 kwietnia 1900, zm. 6 marca 1973) – radziecki reżyser filmowy, scenarzysta, animator, pionier filmu kukiełkowego i trikowego. Ludowy Artysta ZSRR (1969)[1]. Nazywany „ojcem radzieckiego filmu kukiełkowego”[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Swoją działalność artystyczną rozpoczął w 1927 jako projektant lalek. Najpierw tworzył krótkie filmy z komicznymi bohaterami pokazującymi życie w ZSRR (Rozprawa na stadionie, Pan domu), następnie podjął się adaptacji klasyki literatury[3] m.in. dzieł A. Puszkina (Bajka o rybaku i rybce, Bajka o carze Sałtanie, Rusłan i Ludmiła). Najbardziej znany z wyreżyserowania w 1935 pierwszego w świecie pełnometrażowego filmu kukiełkowego pt. Nowy Guliwer zrealizowanego na podstawie powieści Jonathana Swifta. Znany był również z realizacji takich filmów baśniowych jak Złoty kluczyk (1939), Czarodziejski kwiat (1946), Sadko (1953) oraz Rusłan i Ludmiła[4]. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie[5][6].
Wybrana filmografia
[edytuj | edytuj kod]Reżyseria
[edytuj | edytuj kod]- 1972: Rusłan i Ludmiła
- 1966: Bajka o carze Sałtanie
- 1964: Bajka o zmarnowanym czasie
- 1961: Szkarłatne żagle
- 1956: Trójgłowy smok
- 1953: Sadko
- 1948: Trzy spotkania
- 1946: Czarodziejski kwiat
- 1939: Złoty kluczyk
- 1938: Weseli muzykanci
- 1937: Lis i wilk
- 1937: Bajka o rybaku i rybce
- 1936: Rzepka
- 1935: Nowy Guliwer
Scenariusz
[edytuj | edytuj kod]- 1972: Rusłan i Ludmiła
- 1967: Wij
- 1966: Bajka o carze Sałtanie
- 1938: Weseli muzykanci
- 1937: Bajka o rybaku i rybce
- 1936: Rzepka
- 1935: Nowy Guliwer
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- 1935: Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji (nagroda za najlepszy program filmowy, film Nowy Guliwer)
- 1946: Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes (Nagroda Jury dla najlepszego koloru, film Czarodziejski kwiat)
- 1947: Nagroda Państwowa ZSRR (film Czarodziejski kwiat)[7]
- 1953: 14. MFF w Wenecji (Srebrny Lew za film Sadko)
- 1956: Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Jugosławii (Honorowy dyplom reżysera, film Złoty kluczyk)
- 1958: Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Edynburgu (Dyplom Honorowy, film Ilja Muromiec)
- 1965: Międzynarodowy Festiwal Filmów dla Dzieci i Młodzieży w Gotwaldowie (Nagroda dla reżysera, film Skazka o potierjannom wriemeni)
- 1968: Wszechzwiązkowy Festiwal Filmowy w Leningradzie (Nagroda, film Bajka o carze Sałtanie)
- 1976: Międzynarodowy Festiwal filmów dla dzieci w Salerno (Specjalna nagrody jury, film Rusłan i Ludmiła)
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Order Czerwonego Sztandaru Pracy (dwukrotnie, w tym w 1944)
- Order Znak Honoru
- Medal 800-lecia Moskwy
- Medal 100-lecia urodzin Lenina
- Medal „Za ofiarną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”[8]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Птушко, Александр Лукич, Animator.ru
- ↑ Twórca Filmowych Baśni - FILM: 11/1949, strona 11 - Filmopedia
- ↑ Wielkie odkrycia i dramatyczne losy rosyjskiej animacji lalkowej. [dostęp 2015-10-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-03)].
- ↑ Ptuszko Aleksandr Łukicz. portalwiedzy.onet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-26)]., portalwiedzy.onet.pl
- ↑ Могилы знаменитостей. Московский некрополь. Птушко Александр Лукич (1900–1973)
- ↑ Могила Птушко
- ↑ Александр Лукич Птушко. Биографическая справка - РИА Новости, 19.04.2010 [online], ru/20100419/224167777.html [dostęp 2021-08-23] (ros.).
- ↑ Александр Птушко - режиссёр, сценарист, оператор - биография - советские режиссёры - Кино-Театр.Ру [online], kino-teatr.ru [dostęp 2021-08-23] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Sylwetka Aleksandra Ptuszko, twórcy filmów animowanych i kukiełkowych, filmopedia
- Aleksandr Ptuszko w bazie Animator.ru (ros.)
- Aleksandr Ptuszko w bazie IMDb (ang.) (ang.)
- Aleksandr Ptuszko. chtoby-pomnili.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-09)]. w bazie chtoby-pomnili.com (ros.)
- Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR
- Ludowi Artyści ZSRR
- Odznaczeni Medalem 100-lecia urodzin Lenina
- Odznaczeni Medalem 800-lecia Moskwy
- Odznaczeni Medalem za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945
- Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy
- Odznaczeni Orderem „Znak Honoru”
- Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie
- Radzieccy animatorzy
- Radzieccy reżyserzy filmowi
- Radzieccy scenarzyści
- Rosyjscy scenarzyści XX wieku
- Rosyjscy twórcy filmów animowanych
- Urodzeni w 1900
- Zmarli w 1973