Tramwaj linowy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/SanFranciscoCableCar1.jpg/250px-SanFranciscoCableCar1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/A_garage_for_street_cable_cars%2C_in_San_Francisco_-a.jpg/250px-A_garage_for_street_cable_cars%2C_in_San_Francisco_-a.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Melbourne_cable_tram_1905.jpg/250px-Melbourne_cable_tram_1905.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Uss-ca-sanfran-cablecar.jpg/250px-Uss-ca-sanfran-cablecar.jpg)
Tramwaj linowy (ang. cable car) – system tramwajowy, który w odróżnieniu od tradycyjnych systemów, nie jest zasilany prądem z sieci trakcyjnej, lecz do napędu stosuje się linę ukrytą pod górną płaszczyzną jezdni.
Unikatowy w skali światowej tego rodzaju system jest używany w kalifornijskim mieście San Francisco.
- Osobny artykuł:
Historia
[edytuj | edytuj kod]Za rok powstania tramwajów liniowych przyjmuje się 1873. W tym roku powstała pierwsza linia tramwaju linowego w San Francisco[1]. Na przełomie XIX i XX wieku w kilku dużych metropoliach powstały systemy tramwajów linowych, jednak zaprzestano ich stosowania z biegiem czasu. Spośród krajów europejskich można wymienić:
- Wielka Brytania (8 linii, w tym 2 w Londynie),
- Portugalia (2 linie w Lizbonie),
- Francja (jedna linia w Paryżu).
W Australii i Nowej Zelandii pasażerów obsługiwało 7 linii tramwajów linowych, ale ten środek transportu najbardziej rozpowszechniony był jednak na terenie Stanów Zjednoczonych:
- San Francisco (8 linii, z czego 3 działają do dziś),
- Nowy Jork (7 linii),
- Kansas City (6 linii),
- Saint Louis (6 linii),
- Seattle (5 linii),
- Los Angeles (3 linie),
- Denver (2 linie),
- oraz kilka innych mniejszych miast amerykańskich.
Budowa i działanie
[edytuj | edytuj kod]Tramwaj linowy jest pojazdem poruszającym się po stalowych szynach. Nie posiada własnego silnika, a napędzany jest za pomocą stalowej liny, która biegnie pod górną płaszczyzną jezdni, pomiędzy szynami. Pojazd wyposażony jest w specjalne kleszcze służące do chwytania przez wąską szczelinę liny biegnącej pod torowiskiem. Uchwycona lina ciągnie tramwaj po szynach. System lin wprawiany jest w ruch za pomocą centralnej siłowni (ang. powerhouse).
Do 1920 w siłowni używane były silniki parowe, a obecnie system napędzany jest przez silnik elektryczny. Ponieważ budowa systemu uniemożliwia zawracanie tramwajów w tradycyjny sposób, na każdym końcu trasy tramwaju znajduje się obrotnica, na której pojazd jest obracany ręcznie przez obsługę o 180°, po czym jest gotowy do jazdy w przeciwnym kierunku.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tomasz Magiera, Kaja Wójcik, Paweł Kułaga. Naziemne systemy transportu linowego wspomagające miejskie środki transportu – rozwiązania historyczne. „Transport Miejski i Regionalny”. 01/2017, s. 19, styczeń 2017. redaktor naczelny Wiesław Starowicz. Kraków: Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej. ISSN 1732-5153. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona domowa systemu tramwajów linowych w San Francisco (ang.)
- Strona domowa miejskiego przedsiębiorstwa transportu zbiorowego w San Francisco (ang.)
- Strona muzeum tramwajów linowych (ang.)
- Cable Car Guy – obszerna strona poświęcona tramwajom linowym (ang.)
- Film z przejażdżki tramwajem linowym w San Francisco (ang.)