Radii
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Radium226.jpg/200px-Radium226.jpg)
88 |
2
8 18 32 18 8 2 |
Ra 226,0254 |
|
Radii |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Radium_spectrum_visible.png/250px-Radium_spectrum_visible.png)
Radii (Ra — radium latinan kelel) om 88nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kahtendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kahtenden gruppan päalagruppas, IIA), tabluden seičemendes periodas.
Ühthine ümbrikirjutand
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Radii om harv londuses lujas, mülünd Man koren urankivendos — 0,0001 grammad tonnas. Francižed himikad Pjer Küri, Marija Sklodovskaja-Küri i Andre-Lui Deb'jern saiba puhtast radijad ezmäižen kerdan vl 1910. Om nimitadud lujan radiosädegoičendan mödhe, latinine radius-sana znamoičeb «sädeg».
Elementan levitadud londuses izotopad oma uranan (izotopad 235, 238) vai torijan-232 čihodamižen rezul'tataks. Saihe kaikes voz'sadas severz'-se kilogrammid radijad mail'mas.
Radii om radiotoksine lujas. Vanhan mujutimen muru radijanke tob pahut ristitun organizmas lujan α-sädegoičendan tagut, eskai ku paštmine om sambnu.
Fizižed ičendad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Radii om radioaktivine hoštai hobedaižvauged muglmametall. Kristalline segluz om kubine mülücentriruidud.
Atommass — 226,0254. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 5,5 g/sm³. Suladandlämuz — 973 K (700 C°). Kehundlämuz — 2010 K (1737 C°).
Radijal ei ole stabiližid izotopoid, niišpäi voib löuta viden jäl'gid Mas: 223Ra, 224Ra, 225Ra, 226Ra i 228Ra. Tetas 33 izotopad 202..234 atommassanke, i niiden 12 izomärad. Kaikiš hätkemban eläjan radii-226-izotopan pol'čihodamižen pord om 1600 vozid, sen α-čihodamižen aigan radon sündub. Toižed hätkembad izotopad oma 228Ra (T½=5,75 vot), radii-225 (14,9 päivest), 223Ra (11,43 päivest) i 224Ra (3,63 päivest). Kaikiš hätkemb eläi izomär om 205mRa (T½=180 millisekundad). Izotopad čihotas α-čihodamižen (nomerad 206, 215, 217, 219, 220), α- i β-čihodamižen kal't (izotopad 203..205, 207..214, 216), radii-218 — α- i kaksitadud β-čihodamižen kal't, izotopad nomer 221..224 — α- i klasterčihodamižen kal't, radii-226 — α-, kaksitadud β-čihodamižen i klasterčihodamižen kal't, β-čihodamižen kal't (izotopad 225, 227..234). Izotopad nomer 203..205, 207..214, 216 kändasoiš radonaks i francijaks, izotopad nomer 206, 215, 217..220 — radonaks (218 — sen kahteks izotopaks), izotopad 221..224 — radonaks i erasti hahktinaks-207..210 da hil'nikaks-14, izotopad 225, 227..234 — aktinijaks, radii-226 — radonaks-222, torijaks-226, hahktinaks-212 i hil'nikaks-14.
Himižed ičendad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Radii om aktivine himižešti lujas. Muigotandmär om +2. Reagiruib vedenke. Pimedab il'mas nitridan sädandan tagut. Kaik radijan ühtnendad pašttas taivazmal, voib homaita sidä pimeduses.
Irdkosketused
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- Radii webelements.com-saital. (angl.)
- Kirjutuz radijas Himižiden elementoiden populärižes n-t.ru-kirjištos. (ven.)
![]() |
Radii Vikiaitas |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | ||||||||||||||||||||||||||
1 | H | He | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 | Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 | Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 | K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | |||||||||||||||||||||||||
5 | Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | |||||||||||||||||||||||||
6 | Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn | |||||||||||
7 | Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og | |||||||||||
8 | Uue | Ubn | Ubu | Ubb | Ubt | Ubq | Ubp | Ubh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
|