Τι είναι η διεύρυνση;
Διεύρυνση πραγματοποιείται όταν νέες χώρες προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό έχει συμβεί αρκετές φορές στην ιστορία της ΕΕ, και κάθε φορά μεταμορφώνεται τόσο η ΕΕ όσο και οι χώρες που προσχωρούν.
Η διεύρυνση της ΕΕ έχει συμβάλει σημαντικά στην εξάπλωση της σταθερότητας, της ειρήνης και της ευημερίας σε ολόκληρη την ήπειρο.
Οφέλη για τις χώρες που προσχωρούν στην ΕΕ
Η διεύρυνση αποφέρει πολλά οφέλη στα νέα κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων:
- πολιτική σταθερότητα
- ελευθερία των πολιτών να ζουν, να σπουδάζουν και να εργάζονται οπουδήποτε στην ΕΕ
- αύξηση του εμπορίου μέσω της πρόσβασης στην ενιαία αγορά
- αύξηση της χρηματοδότησης και των επενδύσεων
- υψηλότερα κοινωνικά, περιβαλλοντικά και καταναλωτικά πρότυπα
Μάθετε περισσότερα για τα οφέλη και τα επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οφέλη για την ΕΕ
Η διεύρυνση ωφελεί επίσης την ΕΕ, καθώς συνεπάγεται
- αύξηση της ευημερίας και των ευκαιριών για τους Ευρωπαίους πολίτες και τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις
- ισχυρότερη φωνή στην παγκόσμια σκηνή
- περισσότερη πολιτιστική πολυμορφία
- προαγωγή της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
- επένδυση στην ειρήνη και την ασφάλεια στην Ευρώπη
Ποιες χώρες μπορούν να προσχωρήσουν;
Οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να προσχωρήσει στην ΕΕ εάν πληροί τα κριτήρια προσχώρησης, γνωστά και ως κριτήρια της Κοπεγχάγης. Για παράδειγμα, οι χώρες που επιθυμούν να προσχωρήσουν πρέπει να έχουν
- σταθερούς θεσμούς που μπορούν να εγγυηθούν τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την προστασία των μειονοτήτων.
- λειτουργούσα οικονομία της αγοράς και ικανότητα αντιμετώπισης της ανταγωνιστικής πίεσης της αγοράς της ΕΕ.
- ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας εφαρμογής του συνόλου του δικαίου της ΕΕ και της τήρησης των στόχων της Ένωσης.
Ποια είναι η διαδικασία;
Κάθε χώρα που υποβάλλει αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ πρέπει να πληροί τις ίδιες αυστηρές απαιτήσεις και να ακολουθεί την ίδια αυστηρή διαδικασία για να γίνει κράτος μέλος.
Υπάρχουν τρία κύρια στάδια αυτής της διαδικασίας, γνωστά και ως διαδικασία προσχώρησης. Πρόκειται για τα εξής:
Στάδιο 1: Υποψηφιότητα
Κάθε χώρα που επιθυμεί να προσχωρήσει στην ΕΕ πρέπει να υποβάλει αίτηση προσχώρησης στο Συμβούλιο της ΕΕ. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ελέγξει την ικανότητα της αιτούσας χώρας να εκπληρώσει τα κριτήρια προσχώρησης.
Με βάση τις συστάσεις της Επιτροπής, το Συμβούλιο αποφασίζει αν θα χορηγήσει καθεστώς υποψήφιας χώρας και αν θα αρχίσει επίσημες διαπραγματεύσεις για την προσχώρησή της στην Ένωση. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν με την απόφαση αυτή.
Στάδιο 2: Ενταξιακές διαπραγματεύσεις
Κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η υποψήφια χώρα προετοιμάζεται να εφαρμόσει τη νομοθεσία και τα πρότυπα της ΕΕ, γνωστά και ως κεκτημένο.
Καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή παρακολουθεί την πρόοδο της υποψήφιας χώρας όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις αυτές και ενημερώνει σχετικά το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσω τακτικών εκθέσεων και ανακοινώσεων.
Στάδιο 3: Προσχώρηση
Μόλις ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή γνωμοδοτεί σχετικά με το κατά πόσον η υποψήφια χώρα είναι έτοιμη να γίνει κράτος μέλος. Εάν η Επιτροπή εισηγηθεί ότι η υποψήφια χώρα είναι έτοιμη, καταρτίζεται συνθήκη προσχώρησης. Το έγγραφο αυτό περιγράφει λεπτομερώς τους όρους και τις προϋποθέσεις προσχώρησης της χώρας στην ΕΕ.
Η συνθήκη προσχώρησης πρέπει στη συνέχεια να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού υπογραφεί και κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και την υποψήφια χώρα.
Η υποψήφια χώρα προσχωρεί επισήμως στην ΕΕ κατά την ημερομηνία που ορίζεται στη συνθήκη προσχώρησής της.
![A collection of images from Albania, Bosnia and Herzegovina, Kosovo, Montenegro, North Macedonia, and Serbia.](https://european-union.europa.eu/sites/default/files/styles/oe_theme_medium_no_crop/public/2023-12/MicrosoftTeams-image%20%285%29.png?itok=KtA1YD8J)
Οι εταίροι στα Δυτικά Βαλκάνια ακολουθούν ιδιαίτερη διαδικασία διεύρυνσης που ονομάζεται διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης (ΔΣΣ). Οι εταίροι που συμμετέχουν επί του παρόντος στη διαδικασία αυτή είναι η Αλβανία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία.
Στόχος της ΔΣΣ είναι να σταθεροποιηθούν αυτοί οι εταίροι σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, ώστε να είναι τελικά έτοιμοι να προσχωρήσουν στην ΕΕ. Η ΕΕ σχεδιάζει να το επιτύχει αυτό με τους ακόλουθους τρόπους
- παροχή χρηματοδοτικής βοήθειας
- διευκόλυνση της πρόσβασης στις αγορές της ΕΕ
- προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των χωρών της περιοχής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα ένα νέο σχέδιο ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια. Στόχος του σχεδίου αυτού είναι να προετοιμάσει τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων για την προσχώρηση μέσω οικονομικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων και να αποφέρει στους πολίτες της περιοχής ορισμένα από τα οφέλη της προσχώρησης στην ΕΕ.
Μάθετε περισσότερα για το τι κάνει η ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια.
Ιστορικό διευρύνσεων
Από τότε που δημιουργήθηκε η ΕΕ για πρώτη φορά από τα έξι ιδρυτικά της μέλη, έχουν πραγματοποιηθεί επτά διευρύνσεις. Σήμερα υπάρχουν 27 χώρες στην ΕΕ.
- 01-07-2013Έβδομη διεύρυνση
Η Κροατία προσχωρεί στην ΕΕ κατά την τελευταία διεύρυνση.
- 01-01-2007Έκτη διεύρυνση
Η Βουλγαρία και η Ρουμανία προσχωρούν στην ΕΕ.
- 01-05-2004Πέμπτη διεύρυνση
Δέκα νέες χώρες προσχωρούν στην ΕΕ: Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία και Τσεχική Δημοκρατία. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διεύρυνση από άποψη πληθυσμού καθώς και αριθμού χωρών.
- 01-01-1995Τέταρτη διεύρυνση
Η Αυστρία, η Σουηδία και η Φινλανδία προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η οποία διαδέχθηκε την ΕΟΚ μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1993. Τα 15 κράτη μέλη καλύπτουν πλέον το σύνολο σχεδόν της Δυτικής Ευρώπης.
- 01-01-1986Τρίτη διεύρυνση
Η Ισπανία και η Πορτογαλία προσχωρούν στην ΕΟΚ. Ο αριθμός των κρατών μελών είναι πλέον 12.
- 01-01-1981Δεύτερη διεύρυνση
Η ΕΟΚ φτάνει διψήφιο αριθμό μελών με την προσχώρηση της Ελλάδας.
- 01-01-1973Πρώτη διεύρυνση
Η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο προσχωρούν στην ΕΟΚ, αυξάνοντας τον αριθμό των κρατών μελών σε εννέα.
- 25-03-1957Ιδρυτικά μέλη
Το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες και το Λουξεμβούργο υπογράφουν τη Συνθήκη της Ρώμης. Με τον τρόπο αυτόν ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), η οποία κατέληξε στην ΕΕ που γνωρίζουμε σήμερα.
Πιθανή διεύρυνση της ΕΕ
Είναι δυνατή η περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ, καθώς δέκα επίδοξα μέλη βρίσκονται επί του παρόντος σε διαδικασία προσχώρησης.
Υποψήφιες χώρες
Στις χώρες αυτές έχει χορηγηθεί καθεστώς υποψήφιας χώρας, και επί του παρόντος μεταρρυθμίζουν την εθνική τους νομοθεσία ώστε να ευθυγραμμιστούν με τους κανόνες, τους κανονισμούς και τα πρότυπα της ΕΕ.
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Απρίλιο του 2009
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Ιούνιο του 2014
- Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2022
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Φεβρουάριο του 2016
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Δεκέμβριο του 2022
Διαβάστε περισσότερα για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την ΕΕ.
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Μάρτιο του 2022
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Δεκέμβριο του 2023
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Μάρτιο του 2022
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Ιούνιο του 2022
- Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2024
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2008
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Δεκέμβριο του 2010
- Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2012
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Μάρτιο του 2004
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Δεκέμβριο του 2005
- Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Μάρτιο του 2022
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2008
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Δεκέμβριο του 2010
- Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2012
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Απρίλιο του 1987
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Δεκέμβριο του 1999
- Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2005
- Υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ τον Φεβρουάριο του 2022
- Έγινε υποψήφια χώρα τον Ιούνιο του 2022
- Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2024
Δυνάμει υποψήφια χώρα
Μια δυνάμει υποψήφια χώρα έχει υποβάλει αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ, αλλά δεν έχει ακόμη λάβει καθεστώς υποψήφιας χώρας.